Επιμέλεια: Σοφία Ε. Παυλάκη, Νομικός

Η λαμπρή σταδιοδρομία του Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου Κωνσταντινουπόλεως (ΕΦΣΚ) δεν περιορίσθηκε μόνο στην εφαρμογή του εμπνευσμένου προγράμματός του, αλλά συγχρόνως και στην ίδρυση Επιστημονικών τμημάτων, Βιβλιοθήκης και Φιλανθρωπικών σωματείων στην Κωνσταντινούπολη και αντίστοιχων συλλόγων και σε άλλες πόλεις της Οθωμανικής αυτοκρατορίας, αποβλέποντας πάντοτε να συντείνει στην ευρύτερη διάδοση των γραμμάτων και του πολιτισμού και στη συλλογή, διατήρηση και ανάδειξη λαογραφικών παραδόσεων και αρχαίων μνημείων. Για τούτο και ο Σύλλογος δικαίως εθεωρείτο ως ένα σπουδαίο και ισχυρό πνευματικό κέντρο που λάμπρυνε με τη δραστηριότητα και το έργο του τον Ελληνισμό της Πόλης και σταδιακά κατέστη θεματοφύλακας του πνευματικού πλούτου της πολίτικης Ρωμιοσύνης. Το θαυμαστό έργο και την ακμάζουσα πορεία του ΕΦΣΚ ανέκοψε βίαια και ολέθρια η Μικρασιατική καταστροφή και οι συστηματικές διώξεις σε βάρος του χριστιανικού στοιχείου στην Οθωμανική αυτοκρατορία, στις αρχές του περασμένου αιώνα. Στο παρόν αφιέρωμα επιχειρείται μία αναδρομή στη δράση και το έργο του εν Κωνσταντινουπόλει Ελληνικού Φιλολογικού Συλλόγου καθώς επίσης και μία αναφορά στην ιστορία του Συλλόγου Κωνσταντινουπολιτών, που από την ίδρυσή του το 1928 μέχρι σήμερα, αποτελεί την πνευματική συνέχεια του ΕΦΣΚ στον Ελλαδικό χώρο.

Συνέχεια →

Μ’ ένα αμαξάκι στην Πόλη και στην Πρίγκηπο…

Στον κόσμο της Έβδομης Τέχνης, η πιο επιτυχημένη συνεργασία Ελλήνων και Τούρκων είναι η παλιά πασίγνωστη και αγαπημένη, σε γενιές και γενιές, ταινία της Αλίκης Βουγιουκλάκη «Χτυποκάρδια στο θρανίο», του 1963. Εκείνη την εποχή οι Τούρκοι άφησαν για λίγο τις βλέψεις τους στο Αιγαίο και στα νησιά μας και απέκτησαν βλέψεις ..στη θρυλική Αλίκη, η οποία, στο απόγειο της καλλιτεχνικής πορείας της και πιο λαμπερή από ποτέ, «χάλαγε κόσμο» στην Τουρκία!

Συνέχεια →

8 Ιανουαρίου

Η Μονή της Χώρας

Ο Όσιος Θεόδωρος, ο Κτήτωρ και Ηγούμενος της Μονής της Χώρας, γεννήθηκε το έτος 477 μ.Χ. στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν συγγενής του αυτοκράτορα Ιουστινιανού. Περί το 529 μ.Χ., συνοδευόμενος από δύο μαθητές του, τον Θεόπλαστο και τον Τιμόθεο, μετέβη εις τα Ιεροσόλυμα, για να προσκυνήσει τον Πανάγιο Τάφο. Επανήλθε στην Κωνσταντινούπολη, οπότε το 534 μ.Χ. ανήγειρε τη Μονή της Χώρας, με δύο παρεκκλήσια αφιερωμένα στον Άγιο Άνθιμο Νικομηδείας και στους Αγίους Τεσσαράκοντα Μάρτυρες της Σεβαστείας. Η μνήμη του Οσίου Θεοδώρου τιμάται την 8η Ιανουαρίου εκάστου έτους.

Συνέχεια →

Τα ωραιότερα κάλαντα του κόσμου είναι για τα Άγια Θεοφάνεια και έρχονται από την Κύπρο! Με την εξαίσια φωνή του κορυφαίου ερμηνευτή Χρήστου Σίκκη, η Κύπρος μας ταξιδεύει στην ομορφιά και στα βαθύτερα νοήματα των ημερών με την πιο νοσταλγική μελωδία της ιερής μας παράδοσης.

Μια ιστορική φωτογραφία: τελευταία Θεοφάνεια στην ελεύθερη Αμμόχωστο,
ιερουργούντος του Αρχιεπισκόπου Μακαρίου (Κύπρος, 6 Ιανουαρίου 1974)

Πηγή: domnasamiou.gr

kimintenia.wordpress.com

Ρόζα Εσκενάζυ
(Κωνσταντινούπολη 1883 – Κηπούπολη Περιστερίου, 2 Δεκεμβρίου 1980)

Κορυφαία ερμηνεύτρια του ρεμπέτικου και του σμυρναίικου τραγουδιού, η Ρόζα Εσκενάζυ γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη από γονείς Εβραίους, σεφαραδίτικης καταγωγής (Ισπανοεβραίοι). Το πραγματικό όνομά της ήταν Σάρα Σκενάζι και λένε πως έκρυβε την πραγματική ημερομηνία της γέννησής της. Για τούτο πιθανολογείται πως γεννήθηκε ανάμεσα στο 1895 και το 1897. Ο πατέρας της, Αβραάμ Σκιναζί, ήταν παλιατζής. Εκτός από τη Ρόζα, ο Αβραάμ Σκιναζί και η σύζυγός του, Φλώρα, είχαν δύο γιους, τον Νισίμ, που ήταν ο μεγαλύτερος, και τον Σάμι.

Συνέχεια →

Μηλέα (ή Μηλιά) Έβρου (mhlia.blogspot.com)

«Μηλίτσα που ‘σαι στο γκρεμό τα μήλα φορτωμένη,
τα μήλα σου λαχτάρισα, μα το γκρεμό φοβούμαι
Σαν τον φοβάσαι το γκρεμό έλα απ’ το μονοπάτι
να σου χαρίσω τα γλυκά τα τρυφερά μου μήλα»
(Παραδοσιακό τραγούδι)

Συνέχεια →

Η Ιακωβάτειος Βιβλιοθήκη Ληξουρίου, μία από τις σημαντικότερες βιβλιοθήκες των Επτανήσων, φιλοξενεί χιλιάδες βιβλία που χρονολογούνται από τις αρχές του 16ου αιώνα, καθώς επίσης και μουσείο εκθεμάτων με αντικείμενα της Κεφαλονιάς από την ίδια περίοδο και ένα σπάνιο αρχειακό υλικό. Αριθμεί περί τους 30.000 τόμους βιβλίων και περιοδικών, που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων, ενώ η συλλογή της ανανεώνεται συνεχώς με σύγχρονα έργα. Αποτελεί έναν μοναδικής αξίας θεσμό της πνευματικής και πολιτιστικής ζωής της Κεφαλονιάς, που σφράγισε ξεχωριστά την ιστορία του τόπου και κάνει πάντοτε τους Ληξουριώτες περήφανους!

Συνέχεια →

Η εγκαταλειμμένη οικία του Παύλου Μελά στην Κηφισιά ανακαινίστηκε και ανοίγει τις πύλες της

Συνέχεια →

Δημήτριος Φραγκόπουλος
(1928-2017)

Ο Δημήτριος Φραγκόπουλος (1928-29/9/2017) υπήρξε ένας σπουδαίος δάσκαλος της ρωμιοσύνης στην Κωνσταντινούπολη, του οποίου το έργο και η προσφορά σφράγισαν μοναδικά μια ολόκληρη εποχή.

Συνέχεια →

Κάρολος Κουν (1908-1987)

«Λέμε αποστολή και ούτε σκιαζόμαστε τη λέξη, μήτε μας ενοχλεί η ιδέα, γιατί μονάχα με απόλυτη πίστη, με απόλυτη θυσία του εαυτού μας σε μια ανώτερη ιδέα μπορούμε ν’ αποχτήσουμε τη δύναμη, την οντότητα και να φέρουμε στην επιφάνεια τον ψυχικό πλούτο που βρίσκεται θαμμένος μέσα μας για την πραγματοποίησή της. Πρέπει να πιστεύουμε σε θαύματα για να γίνουν θαύματα» (Κάρολος Κουν, 1943)

Συνέχεια →

Θεόφιλος Χατζημιχαήλ, «Σμύρνη, Χαλκά μπουνάρ και Παναγία η Μυρσινιώτισσα, τουρκιστί Μυρσυνλή»

Τὸν καιρὸ ποὺ φανερωθήκανε οἱ Τοῦρκοι στὴ Μικρὰ Ἀσία ἤτανε μιὰ μικρὴ φυλή. Γιὰ νὰ πληθύνουνε πιάσανε καὶ ἀλλαξοπιστούσανε τοὺς ντόπιους, ποὺ οἱ περισσότεροι ἤτανε  Ἕλληνες. Μ’ αὐτὸν τὸν διαβολικὸ τρόπο, ποὺ λένε πὼς τὸν σοφίστηκε ἕνα ἰμάμης, γινήκανε ἕνα μεγάλο ἔθνος. Ἀλλὰ αὐτὸς ὁ τεχνητὸς τρόπος γιὰ νὰ πληθαίνουνε ἔπαψε κάποτε καὶ πιάσανε πάλι νὰ λιγοστεύουνε. Ὁ Γερμανὸς καθηγητὴς Krumbacher γράφει πὼς ὅσον καιρὸ ἡ Τουρκία θρεφότανε ἀπὸ τοὺς λαοὺς ποὺ εἶχε σκλαβώσει κι ἀπὸ τὰ πλούτη ποὺ ἤτανε μαζεμένα ἐπὶ αἰῶνες, μεγάλωνε καὶ δυνάμωνε, ὣς ποὺ ἔγινε ὁ φόβος τῆς Εὐρώπης. Ἀλλὰ σὰν περάσανε πιὰ ἐκεῖνα τὰ εὐτυχισμένα χρόνια ἄρχισε νὰ πίνει τὸ δικό της αἷμα, ποὺ δὲν μπαίνει στὴ θέση του μὲ τίποτα. Μ’ ὅλο ποὺ εἴχανε χαρέμια μὲ πολλὲς γυναῖκες καὶ μ’ ὅλο ποὺ ἦταν ἀφέντες σ’ αὐτὴ τὴ χώρα, ὁλοένα κατρακυλούσανε, ἀντὶ νὰ πᾶνε μπροστά. Σ’ αὐτὸ συνέργησε πολὺ ἡ ἀδιάκοπη καὶ πολύχρονη στρατολογία, μὰ περισσότερο ἡ παρὰ φύση ἀσωτεία κι ὁ ἐκφυλισμὸς ἦταν ἡ αἰτία ποὺ ἀραίωνε ὁλοένα ὁ τούρκικος πληθυσμός, βάλε καὶ τὴν κακὴ διοίκηση, μ’ ὅλο ποὺ τὴν ἴδια διοίκηση εἴχανε καὶ οἱ Ἕλληνες ραγιάδες καὶ μάλιστα πολὺ χειρότερη.

Συνέχεια →

Ο «Κήπος της Εδέμ» στη Βάθη Χανίων

Οι αρχαίοι δίσκοι της Ουγκαρίτ περιέχουν έναν ύμνο στη σεμιτική θεά των οπωρώνων που, σήμερα, θεωρείται ως το αρχαιότερο τραγούδι του κόσμου

Συνέχεια →

Πέτρος Παπαπολυβίου

Λιθογραφία της Μονής της Χώρας από το ίδιο βιβλίο του Α.Γ. Πασπάτη (1877)

Η είδηση για τη μετατροπή του ιστορικού ναού της Μονής της Χώρας με τις μοναδικού κάλλους βυζαντινές τοιχογραφίες σε τζαμί προκαλεί θλίψη και αγανάκτηση. Ας σκεφτούμε όλοι και όλες, ειδικά όσοι ασχολούνται με τον πολιτισμό, ή δηλώνουν ή καμώνονται πως νοιάζονται για αυτόν, τη σπάνια ωραιότητα των τοιχογραφιών της Μονής, για να αντιληφθούμε στην έκτασή της τη βαρβαρότητα της απόφασης του καθεστώτος Ερντογάν. Κι ας φανταστούμε τον Παντοκράτορα με τον Θ. Μετοχίτη, καλυμμένο με τα σεντόνια και τις μπούρκες της πολιτιστικής – θρησκευτικής αισθητικής του Ερντογάν, μεσούντος του 21ου αιώνος… Ένα ακόμη φρικτό πολιτιστικό έγκλημα ενός παρανοϊκού.

Συνέχεια →