Η εγκαταλειμμένη Ελλάδα έχει ελπίδα: Τα ορεινά χωριά μας δεν έχουν πει την τελευταία τους λέξη!

Οι διακοπές στα χωριά και στα βουνά μάς ανοίγουν συχνά την όρεξη για σκέψεις που μοιάζουν να ταιριάζουν μόνο σε ονειροπόλους. Αλλά και τα όνειρα μέσα στη ζωή είναι. Και κάποιες φορές, όταν συναντηθούν με τη γνώση, την επιμονή και τις κατάλληλες συνθήκες, μπορούν να γίνουν πραγματικότητα.

Ιωάννα Ξέρα, Τρύγος

Από τον Καμαριώτη στα αμπέλια του Γαζίου κι ύστερα πάλι πίσω στο βουνό

Ο τρύγος στα παιδικά μας χρόνια δεν ήταν απλώς μια αγροτική εργασία. Ήταν ένα ολόκληρο κεφάλαιο του καλοκαιριού μας. Είχε τον δικό του χρόνο, τη δική του τάξη, τις μυρωδιές, τους κόπους και τις χαρές του. Και για εμάς τους Καμαριωτιανούς είχε και τη δική του γεωγραφία: άρχιζε στο Γαζί και τελείωνε στον Καμαριώτη.

Στην περιοχή του Πλατανορέματος, στο Πολύπετρο, διασώζονται έως σήμερα, σε ερειπωμένη πλέον κατάσταση, τα κατάλοιπα δύο παλαιών νερόμυλων, γνωστών ως «Πάνω Μύλος» και «Κάτω Μύλος». Τα ερείπια αυτά αποτελούν σιωπηλούς μάρτυρες μιας εποχής κατά την οποία το νερό και η ανθρώπινη εργασία συγκροτούσαν τον βασικό πυρήνα της αγροτικής ζωής. Οι νερόμυλοι δεν αποτελούν μόνο τεχνικά έργα του παρελθόντος, αλλά και σημαντικά τεκμήρια της ιστορικής μνήμης και της τοπικής ταυτότητας του Πολυπέτρου.

Τα Τενάγη Φιλίππων βρίσκονται στην Ανατολική Μακεδονία και εκτείνονται σε τρεις νομούς: Καβάλας, Δράμας και Σερρών. Η ονομασία της περιοχής προέρχεται από τη λέξη «τενάγια», που σχετίζεται με βαλτώδεις ή λιμνάζουσες εκτάσεις, οι οποίες αποτελούσαν χαρακτηριστικό της πριν από την εκβιομηχάνιση και την αποξήρανση των ελών.

Η Μπατζίνα είναι η δημοφιλής ζυμαρόπιτα (δηλαδή πίτα χωρίς φύλλο) της Θεσσαλίας, ιδιαίτερα της περιοχής της Καρδίτσας. Παρασκευάζεται από αλεύρι, τυρί, γάλα και αυγά στα οποία αργότερα προστέθηκε και το κολοκύθι δημιουργώντας μία πεντανόστιμη και πολύ χορταστική καθημερινή γευστική απόλαυση! Η λέξη «μπατζίνα» προέρχεται από τη λέξη «μπάτζος» (ή μπάτσος), ένα είδος ελληνικού λευκού, σκληρού αιγοπρόβειου τυριού, με προέλευση από τη Δυτική Μακεδονία.

Τόση ομορφιά κλεισμένη σε λίγα τετραγωνικά…

Τα παλιά, πέτρινα σπίτια εκπέμπουν μια ιδιαίτερη γοητεία, λες και κρατάνε μέσα τους μυστικά και ιστορίες, σαν να ‘ναι έτοιμα να διηγηθούν ένα παρελθόν μισοξεχασμένο…

Η αιτωλοακαρνανική γη έχει ταυτιστεί µε τις έννοιες της ευφορίας και της αφθονίας. Ιδιαίτερα η περιοχή των Οινιαδών συνιστά την επιτομή του φυσικού πλούτου, της παραγωγικότητας και της ζωντάνιας. Πεδιάδες, υδρόφιλα δάση και τεράστια αποθέματα νερού αποτελούν την κινητήρια δύναμη πίσω από μια διαχρονική ανάπτυξη και ευημερία που χαρακτηρίζει την περιοχή.

Κάθε μεσημέρι, ο κεντρικός δρόμος της Χρυσομηλιάς, ενός μικρού ορεινού χωριού, γεμίζει από παιδιά. Με πολύχρωμες τσάντες στην πλάτη, ένα τσούρμο μαθητές περπατούν όλοι μαζί από το δημοτικό σχολείο προς τα σπίτια τους, με θέα στα καταπράσινα βουνά της Πίνδου. Μαζί τους δεν είναι παρά μόνο μία μητέρα και παράλληλα η πρόεδρος του συλλόγου γονέων και κηδεμόνων, που αποχαιρετάει ένα-ένα τα μικρά παιδιά όταν μπαίνουν στις αυλές τους για το μεσημεριανό φαγητό μέχρι να φθάσει με την κόρη της σπίτι.

Δράμα: Το έθιμο της λιτανευτικής πομπής στην Καλή Βρύση, μια διαδρομή ευλάβειας στη φύση

Πιστοί στη μακραίωνη παράδοση του τόπου τους και στη διατήρηση ηθών και εθίμων που χάνονται στα βάθη των χρόνων, οι κάτοικοι της Καλής Βρύσης Δράμας αναβίωσαν και φέτος, την Πέμπτη της Διακαινησίμου (δηλαδή την πέμπτη μέρα μετά το Πάσχα), το έθιμο της λιτάνευσης της ιερής εικόνας της Αναστάσεως. Διανύοντας μια απόσταση 18 χιλιομέτρων, το έθιμο αυτό αποτυπώνει με το πιο καταλυτικό τρόπο πώς η παράδοση και η λαογραφία «δένουν» αρμονικά με την αναγέννηση της φύσης και την Ανάσταση του Θεανθρώπου.

Πίνακας της ζωγράφου Ιωάννας Ξέρα

Στα χρόνια τα αλλοτινά, στα παιδικά τα χρόνια, μέναμε στο πατρικό κτηματάκι κι ένα φτωχικό σπιτάκι. Σόμπα, ψεύτικα τζάμια, κοτούλες, κατσικούλα, δέντρα πολλά, λαχανικά… Χρυσά τα χέρια της μαμάς και η θεία βοηθός. Εμείς τα ξαδέρφια τα δυο, μικροί βοηθοί ενοχλητικοί λίγο. Τα καλοκαίρια γεμάτα με τραχανάδες, με μαρμελάδες, με γλυκά κουταλιού. Με συγκομιδή βοτάνων. Κλείνανε βάζα, ατελείωτα βάζα! Σάλτσες, πιπεριές, τουρσιά, χίλια δυο καλά!

Σαν σήμερα, στις 6 Μαρτίου 1910, οι αγρότες ξεσηκώνονται και αλλάζουν τη μοίρα τους

Το μνημείο της εξέγερσης του Κιλελέρ

Το όνομά του σημαίνει «βαλτότοπος»… Τα αιματηρά επεισόδια, που ξέσπασαν στο χωριό Κιλελέρ στις 6 Μαρτίου του 1910 και εξαπλώθηκαν και σε άλλες πόλεις της Θεσσαλίας, αποτέλεσαν την κορυφαία εξέγερση της ελληνικής αγροτιάς ενάντια στην εκμετάλλευση των τσιφλικάδων και εντάσσονται στη μακρά ιστορία του αγροτικού ζητήματος. Παρ’ ότι έλαβαν χώρα κατά κύριο λόγο στη Λάρισα, πήραν το όνομά τους από το χωριό Κιλελέρ (σήμερα Κυψέλη), από το οποίο δόθηκε το έναυσμα. Η επέτειος αυτή τιμάται κάθε χρόνο και αποτελεί τη σημαντικότερη εκδήλωση της ελληνικής αγροτιάς, που έχει την ευκαιρία να προβάλει τα αιτήματά της.

Ευρωπαϊκό Μουσείο Άρτου

Το Ευρωπαϊκό Μουσείο Άρτου ιδρύθηκε το 2005, εκθέτοντας με μεράκι και αγάπη τους καρπούς ενός πολυετούς, συλλεκτικού έργου. Ένα παλιό αρχοντικό στον Βαρνάβα Αττικής μετατράπηκε σε Μουσείο Άρτου και φιλοξενεί πάνω από 3.000 κεντημένα είδη ψωμιού με διακόσμηση από την Ελλάδα και 40 χώρες του εξωτερικού.