Ο Άγιος Δονάτος έζησε κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Θεοδοσίου του Μεγάλου (379-395 μ.Χ.). Γεννήθηκε περί το 330 μ.Χ. στην Εύροια και μορφώθηκε στο Βουθρωτό της Ηπείρου. Σε ηλικία τριάντα ετών χειροτονήθηκε Επίσκοπος Ευροίας και αρχιεράτευσε επί εξήντα χρόνια. Μετείχε στη Β’ Οικουμενική Σύνοδο.
Στους Συναξαριστές αναφέρεται ότι ο Άγιος Λεωνίδης, Επίσκοπος Αθηνών, εκοιμήθη εν ειρήνη το έτος 250 μ.Χ. Ωστόσο, σε κάποιους από τους Κώδικες αναφέρεται ως Μάρτυς, που έζησε τον 3ο αιώνα μ.Χ. και μαρτύρησε μαζί με επτά ακόμα γυναίκες, την Χαρίσση, τη Νίκη, τη Γαληνή, την Καλλίδα, τη Νουνεχία, τη Βασίλισσα και τη Θεοδώρα.
Είσοδος στην Εβδομάδα των Παθών και οι Πατέρες της Εκκλησίας στρέφουν την προσοχή μας στον Πάγκαλο Ιωσήφ, ο οποίος αποτελεί προτύπωση, μία προφητική και αλληγορική δηλαδή απεικόνιση του Κυρίου. Μια ιστορία από την Παλαιά Διαθήκη. Ο Ιωσήφ, ο αγαθός ενδέκατος γιος του Ιακώβ και ο πιο αγαπημένος, πουλήθηκε απ’ τα αδέρφια του ως δούλος σε κάποιον αξιωματούχο του Φαραώ στην Αίγυπτο, τον Πετεφρή. Εκεί συκοφαντήθηκε από τη σύζυγό του, όταν ο Ιωσήφ δεν συγκατατέθηκε στις ερωτικές της επιθυμίες και με αυτόν το τρόπο κατέληξε στην φυλακή. Η ικανότητα του Ιωσήφ να ερμηνεύει όνειρα όμως, μέχρι και του ίδιου του βασιλιά, με φώτιση Θεού, το ήθος του, του χάρισαν όχι την ελευθερία απλά, αλλά και το ανώτατο αξίωμα του Πρωθυπουργού. Στα επόμενα χρόνια, που ήταν δύσκολα λόγω έλλειψης σιταριού, τα αδέρφια του Ιωσήφ κατέφυγαν στην Αίγυπτο, σε αναζήτηση βοήθειας από τον δίκαιο πρωθυπουργό της. Εκείνος συγχώρεσε τα αδέρφια του και η ιστορία, μας δείχνει τον «τύπο Χριστού» που πρέπει να εκφράζει ο άνθρωπος σε όλες τις εποχές. Τον τύπο Χριστού λοιπόν, προτείνουν οι Πατέρες σε αυτήν την είσοδο μας στην Εβδομάδα των Παθών.
Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος γεννήθηκε πιθανότατα το 523 μ.Χ., στη Συρία. Ήταν γιος πλούσιας και ευσεβούς οικογένειας. Σε νεαρή ηλικία παρακολούθησε ανώτερο κύκλο μορφώσεως, ώστε να διακρίνεται ανάμεσα στους συνομήλικούς του. Εκείνος όμως ενδιαφερόταν περισσότερο για την προσευχή, τις θεολογικές μελέτες, τη συγγραφική εργασία και την άσκηση.
Οι Άγιοι του Θεού ήταν άνθρωποι, όπως και εμείς. Όμως διαφέρουμε στο ότι εκείνοι απαρνήθηκαν τον κόσμο, δηλαδή το κοσμικό φρόνημα. Αρνήθηκαν υλικά αγαθά, κοσμικές δόξες και τιμές. Αγωνίστηκαν και με θάρρος ομολόγησαν τον Χριστό. Όπου χρειάστηκε επεσφράγισαν την ομολογία τους με το μαρτύριο.
Η Β’ Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη στον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, έναν από τους Μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας και κορυφαίο Οικουμενικό διδάσκαλο. Η διδασκαλία του για τη θέωση του ανθρώπου και τη μετοχή του στις άκτιστες ενέργειες του Θεού εκφράζει την ουσία της Ορθόδοξης πνευματικής ζωής σε πλήρη αντίθεση με την εκκοσμικευμένη θεολογία της εποχής του που διαμορφώθηκε με την επίδραση του σχολαστικιστικού ανθρωποκεντρισμού του ρωμαιοκαθολικισμού. Αποτελεί σπάνια περίπτωση θεολόγου θεόπτη που εκφράζει την ουσία της ορθόδοξης πνευματικής ζωής με μοναδικό συνθετικό τρόπο. Έχει ως θεμέλιο της πνευματικής του κατάρτισης τη βίωση της θείας χάριτος και τη θέωση μέσα στο φως των ακτίστων ενεργειών του Θεού. Προικισμένος με οξύ νου μπόρεσε να κινηθεί άνετα στον χώρο της θεολογίας και να εκφράσει ακραιφνή τριαδολογία με τα σημαντικά έργα του.
Τα ιερά λείψανα του Αγίου Βαλεντίνου βρίσκονταν μέχρι το 1990 στην «Φραγκοκκλησιά» της οδού Ερμού της Μυτιλήνης, κάτω από την Αγία Τράπεζα. Πώς όμως βρέθηκαν εκεί από την Ιταλία;
Ο Δημήτριος Παπαδάκης – Περαθωράκης, ο οποίος έγραφε άρθρα εκκλησιαστικής ιστορίας στη «Χανιώτικη Ελευθεροτυπία», κυκλοφόρησε κάποτε ένα βιβλίο για την ιστορία ενός Αγίου Βαλεντίνου και την πορεία που ακολούθησαν τα ιερά λείψανά του μέχρι που βρέθηκαν στην Ελλάδα.
Ο Όσιος Πατάπιος ήταν ο πρώτος άγιος του οποίου τον βίο γνώρισα πολύ μικρή σχεδόν στην ηλικία των 4-5 ετών, όταν οι ανάγκες της εργασίας του πατέρα μου μας έφεραν για μία διετία από τον Πειραιά, όπου κατοικούσαμε τότε, στο Λουτράκι Κορινθίας και από το παράθυρο του σπιτιού όπου ζήσαμε, έβλεπες κατευθείαν απέναντι πάνω στο τότε ακόμα δασωμένο βουνό το Καθολικό της ιεράς Μονής του στα Γεράνεια να δεσπόζει πάνω από ολόκληρη την πόλη και τον Κορινθιακό. Χάρη σε εκείνον έμαθα παιδί ακόμα να προσεύχομαι, να αγαπώ τους αγίους, να επιζητώ την προστασία τους και να αισθάνομαι πως είναι παρόντες στη ζωή μας, όπου και αν βρεθούμε και βλέπουν τα έργα μας και τα φερσίματά μας. Καθοριστική στάθηκε για μένα και η εμπειρία της προσκύνησης του ιερού σκηνώματός του, μέσα στη σπηλιά του βράχου και συγκλονιστικό το βίωμα του αδιάφθορου τιμίου λειψάνου του. Χάρη σε εκείνον συνέδεσα την εικόνα του αγίου με τη γαλήνη, την ειρήνη, την ησυχία, την οσιότητα, την καθαρότητα και τη σοφία που αποπνέει η μορφή του και η ίδια η βιωτή του αγίου Παταπίου και έτσι έγινε για μένα μια παντοτινή σκέπη και καταφυγή σε όσα έφερε η ζωή στα χρόνια που πέρασαν. Του χρωστάω πάρα πολλά ανεκτίμητα και κατά έναν τρόπο ολόκληρη την πίστη στον Θεό μας που ξεκίνησε από τη εκείνη την παιδική γνωριμία μου μαζί του και όσα γέννησε η μορφή του στην ψυχή μου και στην ακόμα ασχημάτιστη σκέψη μου για τον κόσμο, τον Θεό και τον άνθρωπο.
Άγιε μου Πατάπιε εύχου και φύλαγε και σκέπαζέ μας όλους παντοτινά και είθε η σεβάσμια και ειρηνική μορφή σου να μας οδηγεί μέχρι τέλους στον Κύριο και Θεό μας!
Ο Όσιος Στέφανος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη και οι ευσεβείς γονείς του Ιωάννης και Άννα τον ανέθρεψαν κατά τον καλύτερο χριστιανικό τρόπο. Όταν μεγάλωσε μορφώθηκε αρκετά και αργότερα αναδείχθηκε ηγούμενος στο περίφημο Όρος του Αγίου Αυξεντίου. Όταν ξέσπασε ο πόλεμος εναντίον των αγίων εικόνων, όχι μόνο δεν συμμορφώθηκε με τις αυτοκρατορικές διαταγές, αλλά και χαρακτήρισε αιρετικούς τους εικονομάχους βασιλείς.
«Bλέπεις αθλητά ηδονικώς το ξίφος, Συν τω ξίφει γαρ έβλεπες και το στέφος»
Ο Άγιος καταγόταν από τη συνοικία του Γαλατά στην Κωνσταντινούπολη και ονομαζόταν Διαμαντής. Είχε ευσεβείς γονείς, τον Κυριακό και την Κυριακή και ήταν ράπτης. Σε νεαρή ηλικία όμως έμεινε ορφανός και ζούσε άστατη ζωή. Κάποια μέρα συνελήφθη από τους Τούρκους για κάποιο αδίκημα που έκανε και για να αποφύγει την ποινή, αρνήθηκε τον Χριστό. Με το πέρασμα των χρόνων όμως συναισθάνθηκε το μεγάλο κακό που έπαθε και έφυγε για το Άγιον Όρος, στην Ιερά Μονή Μεγίστης Λαύρας, όπου έγινε μοναχός. Έζησε πάνω από δώδεκα χρόνια με πικρή μετάνοια, πολλή άσκηση, υπακοή, νηστεία, αγρυπνία, προσευχή, εγκράτεια, σκληραγωγία, με αποτέλεσμα να υπερβεί στην αρετή πολλούς μοναχούς της εποχής του.
Ο Άγιος Ρηγίνος γεννήθηκε στη Λειβαδιά της Βοιωτίας στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ. από ευσεβείς και ενάρετους γονείς, οι οποίοι τον βοήθησαν να λάβει την θύραθεν παιδεία αλλά και την ορθόδοξη αγωγή. Η αγάπη του για τον Κύριο και η πνευματική του πρόοδος τον μεταμόρφωσαν σε σκεύος εκλογής και σε ναό της Αγίας Τριάδας. Ο Άγιος έζησε την εποχή που βασίλευσαν οι δύο υιοί του Μεγάλου Κωνσταντίνου, ο μεν Κωνστάντιος στην Κωνσταντινούπολη (Ανατολή), ο δε Κώνστας στη Ρώμη (Δύση). Και οι δύο διάδοχοι του Μεγάλου Κωνσταντίνου είχαν ανατραφεί με τις αρχές της χριστιανικής πίστεως, αλλ’ ο μεν Κωνστάντιος συνειδητά είχε αποδεχθεί τις αρχές του Αρειανισμού, ο δε Κώνστας παρέμεινε πιστός στις δογματικές αποφάσεις της Α’ Οικουμενικής Συνόδου. Και οι δύο είχαν κοινά χαρακτηριστικά της θρησκευτικής τους πολιτικής, αφ’ ενός με την καταπολέμηση της εθνικής θρησκείας, αφ’ ετέρου δε την υπεράσπιση της ενότητας της Εκκλησίας.
Βίος του Αγίου Ιερομάρτυρα Βλασίου του Ακαρνάνος, που άθλησε μαρτυρικά τον 11ο αιώνα, και η εμφάνισή του στον όσιο Παΐσιο. Η μνήμη του τιμάται στις 11 Φεβρουαρίου
Μ' αρέσουν τα ποιήματα που ζουν στο δρόμο, έξω απ' τα βιβλία: αυτά που τουρτουρίζουν στις γωνιές κι όλο καπνίζουν σαν φουγάρα· που αναβοσβήνουν, μες στη νύχτα, σαν Χριστουγεννιάτικα λαμπάκια... [Νίκος Χουλιαράς]