Ένα Βυζαντινό παραμύθι κι ο όσιος Δανιήλ ο Στυλίτης

Μνήμη του εν αγίοις πατρός ημών Οσίου Δανιήλ του Στυλίτου σήμερα και μαζί με τα θαυμαστά στοιχεία του βίου Του προβάλλουμε ένα απόσπασμα από ένα παιδικό βιβλίο, το «Βυζαντινό Παραμύθι» του Φαίδωνα Κουκουλέ. Στην ιστορία παρακολουθούμε τον Βυζαντινό αυτοκράτορα να σπεύδει στη βοήθεια και τη νουθεσία του Οσίου γέροντα, υπό το βάρος της αγωνίας που του προκαλούσε ένας φοβερός χρησμός που είχε λάβει για το ίδιο του το παιδί, την πριγκίπισσα Σοφία της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η παρουσία και οι συμβουλές του σεβάσμιου γέροντα, αλλά και η βαθιά πίστη και η ευλάβεια του αυτοκράτορα, που τις δέχθηκε με ταπείνωση, στάθηκαν καθοριστικές, εξασφαλίζοντας μια ευλογημένη και ευημερούσα ζωή για την κόρη του, αλλά και για την ίδια την αυτοκρατορία και κάνοντας φανερό το θέλημα του Θεού στην πορεία όλων τους.    

«Ήταν ευσεβής και μορφωμένος ο αυτοκράτορας Μιχαήλ. Η εποχή του όμως δεν είχε απαλλαγεί ολότελα από την ειδωλολατρία. Η αβεβαιότητα του ανθρώπου για το άγνωστο μέλλον και η προσπάθεια να την ξορκίσει με τις προλήψεις και τη μαγεία που άφησε κληρονομιά η παλιά θρησκεία των πολλών θεών και της Ειμαρμένης που δεν μπορείς ν’ αποφύγεις, επηρέαζαν ακόμα τα πιστά τέκνα της Ανατολικής Ορθόδοξης Εκκλησίας. Το υπόλοιπο λοιπόν της νύκτας έκανε πολύ ταραγμένο ύπνο ο ευσεβέστατος βασιλέας Μιχαήλ. Μόλις πήγαινε να τον πάρει ο ύπνος, μια φωνούλα μέσα του έλεγε: «Ο γιός μου θα γίνει γαμπρός του αυτοκράτορα». Και τότε ξυπνούσε και πεταγόταν ο αυτοκράτορας φωνάζοντας: «Αδύνατον, ανοησίες, φαντασίες ενός τρελού, ενός αστρολόγου. Τίποτε δεν λένε τ’ άστρα». Μα η λεπτή φωνούλα κάρφωνε το νου του. «Κι αν έχει, εντελώς τυχαία, κάποια ο λόγος του αστρολόγου αλήθεια;». Κι ο νους του αυτοκράτορα Μιχαήλ πάλι ψήλωνε και επαναστατούσε. Η μονάκριβη κόρη του, η πριγκίπισσα της μεγάλης ρωμαϊκής αυτοκρατορίας θα παντρευτεί τον γιο ενός αστρολόγου; Αδύνατον, απατηλή μαντεία, ευφάνταστος ο κύριος, ονειρεύεται ξύπνιος. Το χάρμα βρήκε τον αυτοκράτορα να βηματίζει νευρικός μέσα στο μεγάλο πολυτελές δωμάτιό του. Κάποια στιγμή κάθισε στο ανάκλιντρο αποκαμωμένος. Σκέφτηκε για λίγο και πήρε την απόφαση.

– Θα πάω στο στυλίτη.

Ο στυλίτης Δανιήλ ήταν ένας σεβάσμιος ασκητής. Είχε πολλά χρόνια που έκανε υπομονή ανεβασμένος πάνω σ’ ένα στύλο. Σαν το πουλί της αυγής υμνούσε το Θεό και προσευχόταν με αγάπη για τους συνανθρώπους του. Ο Θεός του είχε δώσει πολλά χαρίσματα για την αγάπη του και την υπομονή του. Θεράπευε αρρώστιες, έλυνε προβλήματα, συμβούλευε. Μα το σπουδαιότερο ήταν ότι έβλεπε τις κρυφές σκέψεις και επιθυμίες. Ο λαός τον αγαπούσε και τον σεβόταν. Οι ισχυροί τον φοβόνταν, γιατί εκείνος δεν εδίσταζε να πει την αλήθεια. Τα ήξερε όλα αυτά ο Μιχαήλ, μα ήταν τόση η επιθυμία του να βεβαιωθεί για το ψέμα των λόγων του αστρολόγου, που το αποφάσισε. Φώναξε λοιπόν τον κουβικουλάριο και του είπε να καλέσει τον αρχηγό της φρουράς του, τον Σταυράκιο. Σε λίγα λεπτά εκείνος έκανε βαθιά υπόκλιση μπροστά του.

– Ετοίμασε την ακολουθία μου Σταυράκιε, θα πάμε στο στυλίτη..

Ο Σταυράκιος έδωσε διαταγή στον πρωτοστράτορα να ετοιμάσει το άλογο του αυτοκράτορα και να πει στους άλλους υπηρέτες των στάβλων να κάνουν το ίδιο με τα άλογα των βασιλικών ακολούθων. Η διαταγή εκτελέστηκε και το άλογο του αυτοκράτορα στρώθηκε με σέλα κεντημένη μπρος και πίσω με μαργαριταρένιους αετούς. Στόλισαν την κεφαλή του με περικεφαλαία που έφερε στο μέρος του μετώπου τούφα από φοίνικες. Και πάνω στη σέλα άλλα μικρότερα σκεπάσματα με μονοκέφαλους αετούς κεντημένα. Ανάλογο στολισμό είχαν και τα άλογα των ακολούθων, αλλ’ όχι τόσο λαμπρό. Ο αυτοκράτορας με τους αυλικούς του ακολούθησαν την παραλία του Βοσπόρου και έφθασαν στο προάστιο των Συκών, τον σημερινό Γαλατά. Εκεί τους περίμεναν οι υπηρέτες με τα άλογά τους. Ανέβηκαν και πήραν τον δρόμο του Ανάπλου. Πήγαιναν αργά. Ο βασιλέας ήταν σκεπτικός. Έφερνε και ξανάφερνε στον νου του τα λόγια του αστρολόγου, με βασανιστική επιμονή. Ούτε το ωραίο ανοιξιάτικο πρωινό κατάφερνε να τα διώξει, ούτε οι επευφημίες των υπηκόων του, που παραμέριζαν με σεβασμό για να περάσει η ακολουθία. Κι όμως ο Μιχαήλ ήταν στοργικός αυτοκράτορας για το λαό του. Χωρίς να το καταλάβει έφθασαν στο Ρεύμα, όπου ο γέροντας ασκητής είχε στήσει το στύλο του. Εκεί ήταν περισσότεροι άνθρωποι που, καθισμένοι γύρω από το στύλο, άκουγαν τον σεβάσμιο γέροντα με προσοχή. Όταν έφθασε η βασιλική πομπή, σηκώθηκαν όλοι και παραμέρισαν. Ο αυτοκράτορας σκύβει το κεφάλι λέγοντας:

– Ευλόγησον πάτερ.

Η απάντηση του ανθρώπου του Θεού ήρθε κοφτή και άμεση, που έκοψε και την ανάσα όλων.

– Ο Κύριος να σε ευλογήσει και να αλλάξει το νου σου που τυφλώνεται από τον εγωισμό και είσαι έτοιμος να κάνεις κατάχρηση της εξουσίας που έλαβες κατά παραχώρησή Του. Είθε η χάρη Του να περιορίσει το πνεύμα της ανταρσίας κατά του προσώπου Του, που σε έχει καταλάβει. Διότι πρέπει να μάθεις πως τελικά νικά το άγιο θέλημά Του και η σοφία Του ..».

* Από το βιβλίο του Φαίδωνα Κουκουλέ, «Το Βυζαντινό Παραμύθι», εκδ. Άθως (απόσπασμα).

Ο Όσιος Δανιήλ ο Στυλίτης

11 Δεκεμβρίου

Όλοι οι Άγιοι είναι αξιοθαύμαστοι. Πολλοί από αυτούς, και μάλιστα οι Όσιοι, ανέλαβαν και εκτέλεσαν παράδοξα, που όλα είναι βέβαια εμπνευσμένα από αληθινή αρετή. Ένα τέτοιο έργο αξιοθαύμαστο είναι το κατόρθωμα των στυλιτών. Πολλοί Όσιοι πέρασαν ζωή ολόκληρη επάνω σ’ ένα στύλο, εκτεθειμένοι στον καύσωνα του καλοκαιριού και στον παγετό του χειμώνα. Ένας από αυτούς είναι ο άγιος Δανιήλ ο Στυλίτης, του οποίου η Εκκλησία σήμερα γιορτάζει την μνήμη, και τον οποίο θαυμάζουμε για την καρτερία του και έχουμε πολλά να διδασκώμαστε από την αυταπάρνησή του.

Ο Όσιος Δανιήλ ο Στυλίτης γεννήθηκε το 410 μ.Χ., στο χωριό Μαρουθά της περιφερείας Σαμοσάτων. Οι ευσεβείς γονείς του ονομάζονταν Ηλίας και Μάρθα. Ο Δανιήλ γεννήθηκε, ενώ η μητέρα του ήταν στείρα. Γι’ αυτό και οι γονείς του υποσχέθηκαν να τον αφιερώσουν στην υπηρεσία του Θεού. Τον ανέθρεψαν με πολλή επιμέλεια και οι κόποι τους δεν πήγαν χαμένοι. Ο Δανιήλ απέδωσε καρπούς. Νεαρός ακόμα, πήγαινε στις γειτονικές πόλεις και εξηγούσε το Ευαγγέλιο. Έπειτα πήγε σε κοινόβια Μονή, όπου επιδόθηκε σε ευσεβείς ασκήσεις, θεολογικές μελέτες και καλλιέργεια της ταπεινοφροσύνης.

Κάποτε, σ’ ένα ταξίδι με τον ηγούμενο της Μονής, συνάντησε το Συμεών το Στυλίτη και πήρε την ευλογία του. Όταν πέθανε ο ηγούμενος της Μονής, ο Δανιήλ ξαναπήγε στο Συμεών και ζήτησε τη συμβουλή του που να πάει. Ο Συμεών τον συμβούλευσε να πάει στην Κωνσταντινούπολη, πράγμα που ο Δανιήλ έπραξε. Εκεί εγκαταστάθηκε στον περίβολο του ναού του αρχιστρατήγου Μιχαήλ στην Προποντίδα. Μετά από λίγο καιρό, είδε όραμα το Συμεών να τον καλεί. Ο Δανιήλ, ερμηνεύοντας αυτό το όραμα, έκτισε υψηλό στύλο και εγκαταστάθηκε πάνω σ’ αυτόν. Σκοπός της εγκατάστασής του πάνω στο στύλο, ήταν ο αγώνας για την εξάλειψη των παθών και η απόκτηση περισσότερων αρετών. Έλαβε το προορατικό χάρισμα, έκανε πολλά θαύματα και ήταν σημαντική η συμμετοχή του στη Σύνοδο της Χαλκηδόνας.

Εκοιμήθη σε ηλικία 80 ετών, πλήρης «καρπῶν δικαιοσύνης τῶν διὰ Ἰησοῦ Χριστοῦ» (Προς Φιλιππησίους, α’ 11). Δηλαδή γεμάτος από καρπούς, που παράγει η αρετή και που κατορθώνονται δια του Ιησού Χριστού. Απότμημα του Ιερού Λειψάνου του βρίσκεται στην Μονή Μεγίστης Λαύρας του Αγίου Όρους.

Ἀπολυτίκιον (Ἦχος δ’ – Ταχὺ προκατάλαβε)
Ὑψώσας τὸ σῶμα σου, ἐπὶ τοῦ στύλου σοφέ, τὸν νοῦν σου ἐπτέρωσας, πρὸς τὸν Θεὸν ἀκλινῶς, βιώσας ὡς ἄγγελος, ὅθεν σὲ στήλην ζῶσαν, εὐσεβείας εἰδότες, κράζοντας σοὶ βοῶμεν, Δανιὴλ Θεοφόρε, παντοίων ἠμᾶς κινδύνων, πρέσβευε ρύεσθαι.

(Οι φωτογραφίες ανήκουν στην εικονογράφηση του βιβλίου του Φ. Κουκουλέ, που έγινε από την Μάρθα Καπετανάκου – Ξυνοπούλου).

Πηγές:
Φαίδων Κουκουλές, «Το Βυζαντινό Παραμύθι», διασκευή Α. Κωστάκου – Μαρίνη, εκδ. Άθως Παιδικά, Αθήνα 2005.
orthodoxia.online, saint.gr

kimintenia.wordpress.com

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s