Το Μνημείο των επτά Βλάχων ηρωίδων στο Σέλι Ημαθίας
Το 1878 ο Ελληνικός πληθυσμός της Κεντροδυτικής Μακεδονίας ξεσηκώθηκε εναντίον των Τούρκων δυναστών του. Η εξέγερση αυτή είναι η πιο σημαντική από αυτές που έγιναν στην περιοχή της Μακεδονίας τα χρόνια της Τουρκοκρατίας, μετά το μεγάλο ξεσηκωμό του Γένους το 1821. Οι διεθνείς συγκυρίες κατά το έτος 1878, επέτρεψαν στους υπόδουλους Έλληνες της Μακεδονίας να κινηθούν επαναστατικά εναντίον της Τουρκίας, η οποία ήδη από την περασμένη χρονιά, το 1877 δηλαδή βρίσκονταν σε πόλεμο με τη Ρωσία.
Οικία Κοκοβίκου: Η ιδιαίτερη ιστορία του διώροφου Αθηναϊκού σπιτιού της προεπαναστατικής εποχής, με την αυλή της «Ελενίτσας και του Αντωνάκη» που σήμερα αναδεικνύεται σε μνημείο της πόλης
Στα τελευταία λεπτά της αγαπημένης ταινίας του Γιώργου Τζαβέλα «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα», η Μάρω Κοντού (Ελένη) φεύγει αγκαλιασμένη με τον Γιώργο Κωνσταντίνου (Αντώνη) από το υπό κατεδάφιση σπίτι όπου κάποτε μοιράστηκαν οι δυο τους 10 ολόκληρα χρόνια κοινής ζωής. «Θλιβερό πράγμα το γκρέμισμα», αναφωνεί ο Αντωνάκης. «Ναι, πολύ θλιβερό…», συμφωνεί η Ελενίτσα. Στην πραγματική ζωή ωστόσο, το σπίτι της Ελένης και του Αντωνάκη δεν κατεδαφίστηκε ποτέ σε αντίθεση με το σενάριο της ταινίας…! Αντιθέτως διατηρείται έως και σήμερα και μάλιστα στην ίδια σχεδόν απαράλλαχτη μορφή, την οποία είχε όταν γυρίστηκε η ταινία, παρ’ ότι πέρασαν 60 χρόνια. Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωράει στην προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν στην «οικία Κοκοβίκου», όπως έμεινε στην ιστορία το διώροφο κτίσμα της οδού Τριπόδων 32 στην Πλάκα της Αθήνας, μετατρέποντας το κινηματογραφικό σύμβολο σε ζωντανό αρχαιολογικό χώρο.
Το προσκύνημα της Ζωοδόχου Πηγής στο Μπαλουκλί, η «Παναγία η Μπαλουκλιώτισσα», περιλαμβάνει το μοναστήρι, την εκκλησία και το αγίασμα της Ζωοδόχου Πηγής και βρίσκεται στα δυτικά της Κωνσταντινουπόλεως, έξω από τα χερσαία τείχη. Ο εικονογραφικός τύπος της Θεοτόκου Ζωοδόχου Πηγής διαδόθηκε σε όλο τον ορθόδοξο κόσμο. Η παράσταση είναι γνωστή από τις αρχές του 14ου αιώνα και απαντά κυρίως στην κρητική ζωγραφική.
Νέα αρχαιολογική ανακάλυψη στον τόπο της Ανάστασης του Ιησού επιβεβαιώνει τη Βίβλο. Βρέθηκαν υπολείμματα ενός αρχαίου κήπου κάτω από τα θεμέλια της Εκκλησίας του Παναγίου Τάφου
Οι μεγάλοι κυβόλιθοι που σήμερα είναι στοιβαγμένοι δίπλα στην Εθνική Οδό Αθηνών – Κορίνθου αποτελούσαν κάποτε τον εμβληματικό Άσπρο Πύργο, έναν από τους μεγαλύτερους του είδους στην εποχή του, που έδωσε το όνομά του και στην πόλη του Ασπροπύργου.
Με τόνους νερό και τις μάνικες να δουλεύουν στο φουλ, τις πρώτες πρωινές ώρες της 17ης Νοέμβρη 1973 η Χούντα των συνταγματαρχών επιχειρούσε άρον-άρον να σβήσει τα ίχνη της εισβολής του τανκ στον χώρο του Πολυτεχνείου και να διαγράψει τα εγκλήματά της από τη συλλογική μνήμη ενός ολόκληρου λαού. 51 χρόνια μετά, σε καιρό «κατ’ επίφασιν δημοκρατίας» μέσα από μίαν άνευ προηγουμένου μεθοδική επιχείρηση συγκάλυψης της κυβερνητικής ευθύνης και αντίστοιχης αποσιώπησης και διαστρέβλωσης της αλήθειας, σβήνονται τα ίχνη της τραγωδίας των Τεμπών που συγκλονίζει ολόκληρη τη χώρα με 57 αθώα, κυρίως νεαρά θύματα, που χάθηκαν υπό φρικτές συνθήκες τις οποίες μια ολόκληρη κοινωνία ακόμα αναζητά. Το δυστύχημα στα Τέμπη είναι μια απτή όσο και τραγική απόδειξη ότι όλα τα κυρίαρχα συνθήματα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου για δημοκρατία, ελευθερία, δικαιοσύνη, ανεξαρτησία, ενότητα, λαϊκή κυριαρχία, στήριξη της παιδείας και των ιδεωδών του λαού μας, παραμένουν προδομένα όσο ποτέ.
Χωριό χτισμένο σε κομβικό σημείο, πάνω στην εθνική οδό που συνδέει την πόλη των Ιωαννίνων με την Κόνιτσα, το Καλπάκι έμεινε στην ιστορία ως θέατρο σφοδρών συγκρούσεων στις αρχές Νοεμβρίου του έτους 1940, κατά την πρώτη φάση του Ελληνοϊταλικού Πολέμου. Οι άνδρες της 8ης Μεραρχίας Πεζικού, πολεμώντας με απαράμιλλο σθένος και αυτοθυσία υπό τη διοίκηση του υποστρατήγου Χαράλαμπου Κατσιμήτρου κατάφεραν να πραγματοποιήσουν έναν άθλο: να υπερασπιστούν επιτυχώς τη γραμμή άμυνας Ελαίας – Καλαμά και να καθηλώσουν στο Καλπάκι τις σαφώς ισχυρότερες (προπάντων στα άρματα μάχης και στην αεροπορική υποστήριξη) ιταλικές δυνάμεις, που επιχειρούσαν να διεισδύσουν στα εδάφη της Ηπείρου.
Μοναδικό χαρακτικό του διακεκριμένου Έλληνα χαράκτη Τάσσου (Αναστάσιου Αλεβίζου) που απεικονίζει ολόσωμο τον αγωνιστή της Δημοκρατίας Σπύρο Μουστακλή, δώρισαν στη Βουλή των Ελλήνων η σύζυγος και η κόρη του Χριστίνα και Ναταλία Μουστακλή. Το έργο απεικονίζει τον ήρωα ντυμένο στρατιωτικά να φέρει φωτοστέφανο. Το παρέλαβε ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Κωνσταντίνος Τασούλας, ο οποίος ευχαρίστησε για τη δωρεά αυτή και δήλωσε εντυπωσιασμένος από την απεικόνιση του αγωνιστή, που μοιάζει με αγιογραφία.
Δεν υπάρχουν λόγια για να περιγράψει κανείς τα συναισθήματά του, όταν επισκέπτεται τον επιβλητικό «Κήπο των Ηρώων» στο Μεσολόγγι…
«Μόλις έπαυσε το σάλπισμα ο Αράπης, μία μυριόφωνη βοή ακούεται εις το εχθρικό στρατόπεδο, και η βίγλα του κάστρου, αχνή σαν το Χάρο, λέει των Ελλήνων: “Μπαίνει ο εχθρικός στόλος”. Το πυκνό δάσος έμεινε ακίνητο εις τα νερά, όπου η ελπίδα απάντεχε να ιδεί τα φιλικά καράβια. Τότε ο εχθρός εξανανέωσε την κραυγή, και εις αυτήν αντιβόησαν οι νεόφθαστοι μεσ’ από τα καράβια. Μετά ταύτα μία ακατάπαυτη βροντή έκανε τον αέρα να τρέμει πολλή ώρα».
Χιλιάδες πολίτες ακύρωσαν τα σχέδια του Κωνστ. Καραμανλή
Είναι πιθανώς από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις που έκανε ποτέ ο λαός του Ηρακλείου στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Επί σχεδόν μία εβδομάδα, τις τελευταίες ημέρες του Φλεβάρη του 1979, χιλιάδες Ηρακλειώτες είχαν ζώσει το Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης τους, περιφρουρώντας με τον τρόπο αυτό τους αρχαιολογικούς θησαυρούς, ώστε να μην μεταφερθούν στην Αμερική, όπως είχε αποφασίσει η τότε κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Ο φόβος ήταν μήπως τα αρχαία δεν επιστρέψουν ποτέ στην Κρήτη.
Πάνω στις χαράδρες και στα υψώματα των Αγράφων, στο χείλος μιας απόκρημνης πλαγιάς στα 1.400 μέτρα υψόμετρο, ένα χιλιόμετρο βορειοδυτικά του χωριού Καρίτσα του Δήμου Λίμνης Πλαστήρα, το μοναστήρι της Παναγιάς Πελεκητής αποτελεί ένα μοναδικό αρχιτεκτονικό δημιούργημα του 15ου αιώνα.
Ο ναός του Τιμίου Σταυρού του Αγιασμάτι βρίσκεται στην οροσειρά του Τροόδους, γύρω στα έξι χιλιόμετρα ΒΔ του χωριού Πλατανιστάσα, στην αγκάλη μιας μικρής μαγευτικής καταπράσινης κοιλάδας. Ο ναός είναι του 15ου μ.Χ. αιώνα και έχει καταχωρηθεί ως μνημείο της Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της ΟΥΝΕΣΚΟ. Διαθέτει τις πιο καλοδιατηρημένες τοιχογραφίες του δευτέρου μισού του 15ου αι. σε όλη την Κύπρο.
Από την πλευρά της Προποντίδας, στις πολυάνθρωπες ρωμαίικες συνοικίες της Πόλης, το Κοντοσκάλι, τη Βλάγκα, τα Ψωμαθειά, υπάρχουν περίπου δέκα εκκλησιαστικά συγκροτήματα που εξακολουθούν να λειτουργούν. Ο ναός της Αγίας Κυριακής, ως έχει σήμερα, είναι αρχιτεκτόνημα του τέλους του 19ου αιώνα, έργο του Περικλή Φωτιάδη, που έχτισε και τη Ζωγράφειο Σχολή αλλά και τη Θεολογική Σχολή της Χάλκης.
Η «Βραχοπαναγίτσα» βρίσκεται 500 μ. κάτω και βόρεια του φράγκικου κάστρου Μίλα στη Μεσσηνία, σκαρφαλωμένη στην αριστερή όχθη του ποταμού Ξάστερου (Λευκασία) μέσα σε ένα θαυμάσιο τοπίο από πλούσια βλάστηση με πανύψηλα πλατάνια, ιτιές και κυπαρίσσια, λίμνες και νερόμυλους. Λένε πως η βραχώδης από πωρί όχθη του ποταμού, με περίεργα σχέδια και σταλακτίτες, σχηματίστηκε, χιλιάδες τώρα χρόνια, από τα άφθονα νερά της «Ξερόβρυσης». Στον βράχο αυτό έχει σχηματισθεί μια μικρή φυσική σπηλιά με σταλακτίτες, οι περισσότεροι από τους οποίους έχουν καταστραφεί.
Το κτήμα Τατοΐου βρίσκεται στη θέση της αρχαίας Δεκέλειας του δήμου Μεσογείων της αρχαίας Αθήνας, περίπου 15 χλμ. βόρεια του κέντρου. Σήμερα υπάγεται διοικητικά εν μέρει στον δήμο Διονύσου και εν μέρει στον δήμο Αχαρνών – Θρακομακεδόνων ΠΕ Ανατ. Αττικής. Υπήρξε οθωμανικό τσιφλίκι μαζί με τα γειτονικά του κτήματα Μαχούνια και Λιόπεσι, ενώ το τοπωνύμιο «Τατόι» θεωρείται ότι προέρχεται από το όνομα του αλβανοβλάχου φύλαρχου Τατόη, που έζησε στην περιοχή. Μετεπαναστατικά, τα τσιφλίκια αυτά αγοράστηκαν από τον Φαναριώτη ευγενή Αλέξανδρο Καντακουζηνό, με το κτήμα να καταλήγει στον γαμπρό του, σύζυγο της θυγατέρας του Ελπίδας Σκαρλάτο – Σούτσου.
Στην Πρίγκηπο, το μεγάλο νησί των Πριγκηπονήσων στην Κωνσταντινούπολη, ένα τεράστιο, ξύλινο κτήριο, πέντε ορόφων στέκει ακόμη -όσο αντέχει- μέσα στο δάσος
Εγκρίθηκε από το Συμβούλιο Μνημείων της Τουρκίας, η αποκατάσταση του Ελληνορθόδοξου Ορφανοτροφείου της Πριγκήπου, του μεγαλύτερου ξύλινου κτίσματος της Ευρώπης και δεύτερου μεγαλύτερου στον κόσμο, στα Πριγκηπόνησα της Κωνσταντινούπολης
Μ' αρέσουν τα ποιήματα που ζουν στο δρόμο, έξω απ' τα βιβλία: αυτά που τουρτουρίζουν στις γωνιές κι όλο καπνίζουν σαν φουγάρα· που αναβοσβήνουν, μες στη νύχτα, σαν Χριστουγεννιάτικα λαμπάκια... [Νίκος Χουλιαράς]