Ήταν 28 Μαρτίου του 1969, όταν ο νομπελίστας ποιητής Γιώργος Σεφέρης (1900-1971) έλαβε την απόφαση να μιλήσει ανοιχτά, δημόσια, κατά της χούντας των συνταγματαρχών.
ΣυνέχειαΗ δήλωση Σεφέρη κατά της Δικτατορίας
Δικτατορία
Των Αφανών
Ντοκιμαντέρ σε έρευνα και σκηνοθεσία του Βασίλη Χαραλαμπίδη, με κινηματογραφικό υλικό από διάφορες πηγές που παρουσιάζει την αντίσταση των αφανών Ελλήνων κατά τη διάρκεια της δικτατορίας, από την κηδεία του Γεωργίου Παπανδρέου το 1968 έως τη δραματική εισβολή του τανκ στο Πολυτεχνείο (17 Νοέμβρη 1973). Αφηγείται ο Δημήτρης Παπαχρήστος, ένας από τους τρεις εκφωνητές του ραδιοφωνικού σταθμού του Πολυτεχνείου. Το υλικό μαζεύτηκε στα δύσκολα χρόνια της δικτατορίας και παίχτηκε σε διάφορες μεγάλες πόλεις της Ευρώπης, ΗΠΑ και Καναδά. Η επεξεργασία του ολοκληρώθηκε με μοντάζ του Βασίλη Κεσίσογλου.
ΣυνέχειαΟ Παναγιώτης Κανελλάκης και η περιβαλλοντική δράση στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης
«Το παράγωγο της τρομοκρατίας, το προϊόν της επιβολής του κράτους του τρόμου, είναι ο πανικός. Η αποτελεσματικότατα της τρομοκρατίας μετριέται από την ένταση του πανικού που παράγει. Και η τρομοκρατία στην ΕΣΑ, κεκλεισμένων των θυρών, ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματική. Είχε πετύχει το καθεστώς να κατασκευάσει ένα γκέτο, έναν χώρο στεγανό, όπου βασίλευε η αίσθηση του πανικού. Ο πανικός του κυνηγημένου ζώου, που ψάχνει μάταια κάτω από διαρκή καταδίωξη μια γωνιά να κρυφτεί, να αισθανθεί λίγη ασφάλεια. Έναν χώρο όπου δεν αναγνωριζόταν η ανθρώπινή σου υπόσταση, δεν ακουγόταν η φωνή σου. Ξεχνούσες αξίες, απόψεις, συναισθήματα, όλα εκείνα τα πράγματα που χρησιμοποιούν οι άνθρωποι για να συνεννοούνται και να συνδέονται μεταξύ τους.
Ζούσες μέσα σε μια αγριότητα ασταμάτητη, που διαπερνούσε ατόφια ακόμη κι εκείνους από τους συγκροτούμενους, που για κάποιους λόγους είχαν εξαιρεθεί από τη σωματική βία με τη στενή έννοια. Ο πανικός ήταν το αίσθημα με το οποίο έπρεπε να ζεις όλο το εικοσιτετράωρο. Να κοιμάσαι και να ξυπνάς μαζί του. Και σχεδόν πάντα να ξυπνάει αυτός πριν από σένα και να σε περιμένει.
Ο διαρκής πανικός σε παραμόρφωνε, σου διέλυε την προσωπικότητα, σε γερνούσε, σου αλλοίωνε τα χαρακτηριστικά. Την έκφραση του προσώπου σου έπαυες να την ορίζεις. Δεν υπήρχε μια στιγμή ιδιωτική, να βρεθείς λίγο μόνος με τον εαυτό σου, να πάρεις μιαν ανάσα. Δεν είχες κάπου ν’ ακουμπήσεις, να βρεις κουράγιο για να συνεχίσεις. Ήσουν αποκομμένος από κάθε τι το αληθινό ή το ανθρώπινο. Κι επιπλέον δεν είχες καμία πληροφορία. Δεν ήξερες τι συμβαίνει έξω ή δίπλα σου· τι γίνεται στην Αθήνα ή στο διπλανό κελί. Δεν είχες ποτέ καμία επαφή μ’ έναν κοινό, μ’ έναν κανονικό άνθρωπο.
Το βίωμα του πανικού δεν είναι απλά μια κατάσταση του ανθρώπινου ψυχισμού. Κυρίως είναι μια υπόθεση εσωτερικών εκκρίσεων. Μια υπόθεση ξεχωριστής λειτουργίας του ανθρώπινου οργανισμού. Έτσι αποτυπώθηκε στη δική μου συνείδηση. Ως μία ειδική μορφή “ζην”, που δεν αφορά μόνο το μυαλό ή το σώμα αλλά την ύπαρξη, την υπόσταση του ανθρώπου συνολικά.
Σήμερα, όλα αυτά αποτελούν μνήμες από μια ζωή μακρινή, μια ζωή ξένη αλλά ταυτόχρονα τόσο ζωντανή και οικεία, που ώρες ώρες, ξεφυλλίζοντας το ημερολόγιο, αναρωτιέμαι πώς ήταν εκείνος που τα ‘ζησε αυτά. Τι κοινό μπορεί να έχει με μένα σήμερα. Πόσο έχω αποξενωθεί από τη συνείδηση κι απ’ το πετσί εκείνου.
Η αναζήτηση απαντήσεων σε τέτοια ερωτήματα δεν είναι εύκολη υπόθεση. Όμως υπάρχει το όνειρο. Αυτή η ελευθεριότητα του νου, που όχι σπάνια έρχεται τη νύχτα σαν καταλύτης να επιβεβαιώσει την υπαρξιακή συνέχεια. Εκεί στον ύπνο, κάπου παραμονεύει η συνείδηση ή το υποσυνείδητο του δεσμώτη. Παραμονεύουν εκείνο το κελί, εκείνες οι φάτσες, εκείνες οι φωνές. Καιροφυλακτεί η γνώριμη αυτή γεύση της παραλυσίας. Του φόβου πως τα βήματα που ακούγονται απ’ έξω, στην πόρτα του ονείρου, οδηγούν στο κελί μου, σε μένα. “Έρχονται για μένα πάλι”». (…)
Παναγιώτης Κανελλάκης
(1942 – 2009)
Κορυφαία μορφή του αντιδικτατορικού αγώνα, συνήγορος υπεράσπισης των διωκομένων συναγωνιστών του, ιδρυτής της Ευρωπαϊκής Κίνησης Νέων (ΕΚΙΝ) που κατάφερε να συσπειρώσει μερικά από τα πιο ελεύθερα και δημοκρατικά πνεύματα στην Αθήνα της δικτατορίας, ιθύνων νους των φοιτητικών εξεγέρσεων, συγγραφέας της «Μαρτυρίας» του ημερολογίου – ντοκουμέντου του από την πολύμηνη κράτησή του στο ΕΑΤ-ΕΣΑ, δικηγόρος σε πολιτικές δίκες διεθνούς εμβέλειας στα χρόνια της Μεταπολίτευσης, πρώτος πρόεδρος του ελληνικού γραφείου της Greenpeace και του ΟΚΑΝΑ, νομικός, συγγραφέας, ταξιδευτής, αλλά και δεινός ξυλουργός και λάτρης της ταχύτητας, ο Παναγιώτης Κανελλάκης εξακολουθεί να μας εμπνέει με τη ζωή, το πολιτικό του ήθος, τη σκέψη και το έργο του…
Ανάμεσα στις πολύτιμες παρακαταθήκες που μας άφησε ξεχωριστή θέση κατέχει η «Μαρτυρία» του, το ματωμένο του Ημερολόγιο που κατάφερε να τηρεί τις ημέρες της κράτησής του στο ΕΑΤ-ΕΣΑ και το οποίο είδε το φως της δημοσιότητας ήδη από τους πρώτους μήνες της μεταπολίτευσης αποτελώντας έκτοτε ένα μοναδικό και αδιάσειστο ντοκουμέντο για τα βασανιστήρια της Χούντας, αλλά και ένα συγκλονιστικό ψυχογράφημα για τον πόνο, τον φόβο, τον πανικό, την απόγνωση και τις κάθε είδους προσβολές που βίωσαν όσοι κρατήθηκαν και βασανίστηκαν κατά την επτάχρονη δικτατορία.
Η «Μαρτυρία» αναφέρεται σε όσα υπέστη ο Κανελλάκης μετά τη δεύτερη σύλληψή του, τον Μάρτη του 1973, μέχρι που αφέθηκε ελεύθερος μετά από 147 ημέρες βασανιστηρίων.
Μερικά χρόνια αργότερα θα δηλώσει θεμελιώνοντας τη δημιουργία των πρώτων περιβαλλοντικών κινημάτων στη χώρα μας και νοηματοδοτώντας τη δράση τους:
«Το περιβάλλον είναι ένας τομέας όπου μπορούμε να κάνουμε πολλά. Εκείνη την εποχή ένιωθες χρήσιμος πολεμώντας τη χούντα. Σήμερα μπορείς να νιώσεις χρήσιμος προωθώντας τα ανθρώπινα δικαιώματα που συνδέονται με την ποιότητα ζωής. Αυτό είναι το Περιβάλλον».
Αύριο Φως (Αλέκος Παναγούλης)
Ο Αλέκος Παναγούλης έγραφε ποιήματα στη φυλακή ακόμα και χωρίς γραφική ύλη, χρησιμοποιώντας για μελάνι το αίμα του και για χαρτί τους τοίχους του κελιού του. Το «Αύριο Φως» είναι ένα από τα ποιήματα εκείνα…
Ο Αλέκος Παναγούλης σκοτώθηκε την Πρωτομαγιά του 1976, σε ηλικία 38 ετών, κατόπιν τροχαίου δυστυχήματος στη λεωφόρο Βουλιαγμένης, όταν το αυτοκίνητό του που οδηγούσε έπεσε σε υπόγειο κατάστημα κάθετα στην πορεία του, λίγες ημέρες πριν την αποκάλυψη των φακέλων σχετικά με τα όργανα ασφαλείας της Χούντας (Φάκελος ΕΣΑ). Η αποκάλυψη των φακέλων, που δεν έλαβε χώρα ποτέ, λέγεται ότι περιείχε αδιαμφισβήτητες αποδείξεις σε βάρος πολιτικών προσώπων που συνεργάστηκαν με τη χούντα. Κατά πολλούς, το τροχαίο ατύχημα είχε στηθεί για να θέσει τον Αλέξανδρο Παναγούλη εκτός μάχης και να εξαφανίσει τις αποδείξεις που είχε στην κατοχή του. Μέχρι σήμερα, δεν υπάρχει ωστόσο κανένα τεκμήριο για όλες αυτές τις θέσεις…
Αιωνία η μνήμη του. ΑΘΑΝΑΤΟΣ!
ΣυνέχειαΚαβάλα πάμε στον καιρό…
Με τόνους νερό και τις μάνικες να δουλεύουν στο φουλ, τις πρώτες πρωινές ώρες της 17ης Νοέμβρη 1973 η Χούντα των συνταγματαρχών επιχειρούσε άρον-άρον να σβήσει τα ίχνη της εισβολής του τανκ στον χώρο του Πολυτεχνείου και να διαγράψει τα εγκλήματά της από τη συλλογική μνήμη ενός ολόκληρου λαού. 51 χρόνια μετά, σε καιρό «κατ’ επίφασιν δημοκρατίας» μέσα από μίαν άνευ προηγουμένου μεθοδική επιχείρηση συγκάλυψης της κυβερνητικής ευθύνης και αντίστοιχης αποσιώπησης και διαστρέβλωσης της αλήθειας, σβήνονται τα ίχνη της τραγωδίας των Τεμπών που συγκλονίζει ολόκληρη τη χώρα με 57 αθώα, κυρίως νεαρά θύματα, που χάθηκαν υπό φρικτές συνθήκες τις οποίες μια ολόκληρη κοινωνία ακόμα αναζητά. Το δυστύχημα στα Τέμπη είναι μια απτή όσο και τραγική απόδειξη ότι όλα τα κυρίαρχα συνθήματα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου για δημοκρατία, ελευθερία, δικαιοσύνη, ανεξαρτησία, ενότητα, λαϊκή κυριαρχία, στήριξη της παιδείας και των ιδεωδών του λαού μας, παραμένουν προδομένα όσο ποτέ.
ΣυνέχειαΣτη Βουλή των Ελλήνων το χαρακτικό του Τάσσου για τον Σπύρο Μουστακλή
Μοναδικό χαρακτικό του διακεκριμένου Έλληνα χαράκτη Τάσσου (Αναστάσιου Αλεβίζου) που απεικονίζει ολόσωμο τον αγωνιστή της Δημοκρατίας Σπύρο Μουστακλή, δώρισαν στη Βουλή των Ελλήνων η σύζυγος και η κόρη του Χριστίνα και Ναταλία Μουστακλή. Το έργο απεικονίζει τον ήρωα ντυμένο στρατιωτικά να φέρει φωτοστέφανο. Το παρέλαβε ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων κ. Κωνσταντίνος Τασούλας, ο οποίος ευχαρίστησε για τη δωρεά αυτή και δήλωσε εντυπωσιασμένος από την απεικόνιση του αγωνιστή, που μοιάζει με αγιογραφία.
Συνέχεια40 χρόνια «Λούφα και Παραλλαγή», η ταινία που απογύμνωσε τη Χούντα
Ήταν το 1984 όταν κυκλοφόρησε για πρώτη φορά η «Λούφα και Παραλλαγή», η ταινία που απογύμνωσε τόσο μοναδικά τη Χούντα των συνταγματαρχών. Η σάτιρα, ως βασικό συστατικό πολιτικής κριτικής, πόσο επίκαιρη είναι σήμερα;
ΣυνέχειαΜνήμη βασανιστηρίων στην ΕΣΑ (Δημήτρης Σερεμέτης)
Δημήτρης Σερεμέτης
Ένα βιβλίο καταγράφει την εμπειρία της κράτησης στην ΕΣΑ στη Χούντα
«Θα σε φουντάρω, ρε, αφού δεν μιλάς. Κι έπειτα, σε εκατό χρόνια που θα’ ρθει ο κοινοβουλευτισμός, ας γίνεις πλατεΐτσα στην Κοκκινιά, για να πηδιούνται τα ζευγαράκια».
ΣυνέχειαΗ «Νομοθεσία» της επταετίας
Η κατάλυση του Συντάγματος και των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών από τη Χούντα των συνταγματαρχών
Μια εικόνα χίλιες λέξεις… Από τη στρατοκρατούμενη Αθήνα του Νοέμβρη του 1973
Η περίοδος 1967-1974 υπήρξε η πιο επώδυνη θεσμικά περίοδος της συνταγματικής μας ιστορίας και πρέπει να μας υπενθυμίζει πάντα την αξία της περιφρούρησης και της διαφύλαξης του θεμελιώδους νόμου της Πολιτείας. Το Σύνταγμα και η δημοκρατική αρχή, οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες, ο δικαστικός έλεγχος, οι ατομικές ελευθερίες, η πολιτική ισότητα καθώς και κάθε έννοια δημοκρατικής νομιμότητας παραβιάσθηκαν, καταλύθηκαν, καταστρατηγήθηκαν και αποστεώθηκαν από το καθεστώς που επιβλήθηκε στη χώρα μας την 21η Απρίλη 1967 και πέρασε στην ιστορία ως «η χούντα των συνταγματαρχών».
ΣυνέχειαΠερικλής Κοροβέσης …εις Μνήμην
Περικλής Κοροβέσης
(Αργοστόλι 20 Ιουλ. 1941 – Αθήνα 11 Απρ. 2020)
Η ανομία κάθεται στη θέση του νόμου, η νομιμότητα «τίθεται» εκτός νόμου. Εδώ είναι η κακοήθης ανατροπή. Ο πολίτης επανέρχεται στη θέση του υπηκόου, είναι δέσμιος και ανυπεράσπιστος απέναντι στον μηχανισμό βίας της καταχρηστικής εξουσίας. Από τη στιγμή που ανατρέπεται το Σύνταγμα που καθιέρωσε τη διάκριση των εξουσιών, την Ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης, τον έλεγχο της εκτελεστικής εξουσίας από το Κοινοβούλιο και τον Τύπο, ουσιαστικά καταργείται το κράτος δικαίου, και ο δρόμος είναι ανοιχτός για την κρατική παραβατικότητα, την αστυνομική αυθαιρεσία και το ίδιο το έγκλημα (Περικλής Κοροβέσης, «Ανθρωποφύλακες», Οι εκδόσεις των συναδέλφων, Αθήνα 2020, σελ. 15).
ΣυνέχειαΌλοι εδώ. 50 χρόνια Δημοκρατία: Έκθεση στο MOMus – Μουσείο Άλεξ Μυλωνά
Α. Τάσσος, Ο Συνταγματάρχης Σπύρος Μουστακλής, 1974,
μελανωμένη πλάκα ξυλογραφίας, 128x52x2 εκ.,
Συλλογή Χριστίνας Μουστακλή (λεπτομέρεια έργου)
Η πρώτη, νέα παραγωγή – έκθεση του MOMus για τη νέα χρονιά, με τίτλο: «Όλοι εδώ. 50 χρόνια Δημοκρατία», θα παρουσιαστεί στο MOMus – Μουσείο Άλεξ Μυλωνά, στην Αθήνα
ΣυνέχειαΔεν αδειάζουμε να πεθάνουμε (Δημήτρης Παπαχρήστος)
ΔΙΨΑΣΜΕΝΟΙ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ
50 χρόνια μετά ο Δημήτρης Παπαχρήστος ξαναγυρνά στη μνήμη της εξέγερσης και των ανθρώπων της
Η φωνή του Δημήτρη Παπαχρήστου είναι κομμάτι της μνήμης αυτού του τόπου. Τμήμα ενός ηχητικού τοπίου της ιστορίας του. Διαρκής υπενθύμιση ότι υπήρξε μια μεγάλη εξέγερση που άλλαξε την πορεία των πραγμάτων και ουσιωδώς αδικαίωτη όπως παρέμεινε εξακολουθεί να φλογίζει τη σκέψη.
ΣυνέχειαΗ Δίκη του Πολυτεχνείου
Ένα μοναδικό οπτικοακουστικό τεκμήριο από το 1975
Τον Οκτώβριο του 1975 ξεκίνησε η δίκη των υπευθύνων για την αιματηρή καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, από τις πιο σημαντικές στιγμές της μεταπολιτευτικής ιστορίας της Ελλάδας. Η ακροαματική διαδικασία κράτησε δυόμιση περίπου μήνες από τις 16 Οκτωβρίου 1975 ως τις 30 Δεκεμβρίου 1975.
ΣυνέχειαΠαναγιώτης Κανελλάκης
«Το περιβάλλον είναι ένας τομέας όπου μπορούμε να κάνουμε πολλά.
Εκείνη την εποχή ένιωθες χρήσιμος πολεμώντας τη χούντα.
Σήμερα μπορείς να νιώσεις χρήσιμος προωθώντας τα ανθρώπινα
δικαιώματα που συνδέονται με την ποιότητα ζωής.
Αυτό είναι το Περιβάλλον»
Παναγιώτης Κανελλάκης
(1942-2009)
Ο Αριστόβουλος Μάνεσης και η παρακαταθήκη της πολιτικής ελευθερίας
«Σε τέτοιες στιγμές το ουσιώδες είναι να προστατεύσει κανείς
τον εαυτό του όχι από τη δίωξη αλλ’ από τον εξευτελισμό…»
Αριστόβουλος Μάνεσης
(1922-2000)
Ημέρα μνήμης η σημερινή αλλά και περισυλλογής και προβληματισμού για την πορεία του πολιτικού βίου στη χώρα μας στα χρόνια που ακολούθησαν την πτώση του επτάχρονου δικτατορικού καθεστώτος των Συνταγματαρχών και την αποκατάσταση του δημοκρατικού πολιτεύματος, στην εποχή που συνηθίζουμε να αποκαλούμαι με τον όρο «Μεταπολίτευση» έως και σήμερα.
ΣυνέχειαΑλέκος Παναγούλης (1939-1976)
Ο Αλέξανδρος (Αλέκος) Παναγούλης (2 Ιουλίου 1939 – 1 Μαΐου 1976) υπήρξε πολιτικός και ποιητής. Δραστηριοποιήθηκε στον αγώνα κατά της Δικτατορίας της Χούντας των Συνταγματαρχών (1967-1974). Έγινε παγκόσμια γνωστός, ιδιαίτερα για την απόπειρα δολοφονίας του δικτάτορα Γεωργίου Παπαδόπουλου, στις 13 Αυγούστου 1968, αλλά και για την αντοχή του στα βασανιστήρια που ακολούθησαν τη σύλληψη και τη φυλάκισή του. Στη μεταπολίτευση εξελέγη βουλευτής με την Ένωση Κέντρου (Ε.Κ.).
Συνέχεια
kimintenia 