Άνοιξε τις πύλες του το Παλάτι των Δεσποτών στον Μυστρά

Οι πτέρυγες των Καντακουζηνών και των Παλαιολόγων, οι χώροι διοίκησης και η επιβλητική αίθουσα του Θρόνου συγκροτούν ένα εξαιρετικό αρχιτεκτονικό σύνολο, που αποτυπώνει τη λειτουργική ιεράρχηση της εξουσίας της ύστερης βυζαντινής αριστοκρατίας. Το Παλάτι των Δεσποτών, το μοναδικό σωζόμενο βυζαντινό ανακτορικό συγκρότημα στον ελλαδικό χώρο, άνοιξε τις πύλες του -μετά από 42 χρόνια εργασιών αναστήλωσης και ανάδειξης- στο ελληνικό και διεθνές κοινό, πλήρως αποκατεστημένο. Ο Πρωθυποουργός εγκαινίασε τα έργα προστασίας και ανάδειξης της Καστροπολιτείας του Μυστρά και των Μουσειακών Εκθέσεων στο Παλάτι των Δεσποτών, με παρούσα την υπουργό Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.

Συνέχεια

Οὐ φθόνος οὐδὲ χρόνος περιμήκετος

Ο ναός της Παναγίας Σκριπούς, του έτους 873/4, όπως
σώζεται σήμερα· ο τρούλος ανακατασκευάστηκε τον 20ό αι.

«Καὶ καινὸν οὐδέν, εἰ λαλεῖ σοι καὶ τάφος· ἡ γὰρ γραφὴ κράζοντας οἶδε τοὺς λίθους»: οι στίχοι αυτοί του Θεόδωρου Πρόδρομου, του Βυζαντινού ποιητή του 12ου αιώνα, μας θυμίζουν ότι ο γραπτός λόγος έχει τη δύναμη να κάνει ακόμα και τις πέτρες να μιλούν. Η αρχαιότητα μας κληροδότησε χιλιάδες επιγραφές σε λίθο, με ποικίλο περιεχόμενο. Κατά τους χρόνους της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, της κοινώς γνωστής ως Βυζάντιο, ο αριθμός τους μπορεί να μειώθηκε αισθητά, δεν έπαυσαν όμως να είναι παρούσες και δεν υστερούν ούτε ως ιστορικά τεκμήρια, ούτε ως μνημεία της γλώσσας και της λογοτεχνίας της περιόδου.

Συνέχεια

Με δόξα και τιμή: Η οικία Κοκοβίκου γίνεται μνημείο των Αθηνών

Στα τελευταία λεπτά της αγαπημένης ταινίας του Γιώργου Τζαβέλα «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα», η Μάρω Κοντού (Ελένη) φεύγει αγκαλιασμένη με τον Γιώργο Κωνσταντίνου (Αντώνη) από το υπό κατεδάφιση σπίτι όπου κάποτε μοιράστηκαν οι δυο τους 10 ολόκληρα χρόνια κοινής ζωής. «Θλιβερό πράγμα το γκρέμισμα», αναφωνεί ο Αντωνάκης. «Ναι, πολύ θλιβερό…», συμφωνεί η Ελενίτσα. Στην πραγματική ζωή ωστόσο, το σπίτι της Ελένης και του Αντωνάκη δεν κατεδαφίστηκε ποτέ σε αντίθεση με το σενάριο της ταινίας…! Αντιθέτως διατηρείται έως και σήμερα και μάλιστα στην ίδια σχεδόν απαράλλαχτη μορφή, την οποία είχε όταν γυρίστηκε η ταινία, παρ’ ότι πέρασαν 60 χρόνια. Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωράει στην προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν στην «οικία Κοκοβίκου», όπως έμεινε στην ιστορία το διώροφο κτίσμα της οδού Τριπόδων 32 στην Πλάκα της Αθήνας, μετατρέποντας το κινηματογραφικό σύμβολο σε ζωντανό αρχαιολογικό χώρο.

Συνέχεια

Αρχαίος κήπος κάτω από τον Πανάγιο Τάφο

Συνέχεια

Γεώργιος Κορρές: Κυδάλιμον κηρ

Οι παρόντες τόμοι τιμής προς τον Ομότιμο Καθηγητή Γεώργιο Στυλ. Κορρέ αποτελούν αναγνώριση της συνεισφοράς του στην επιστήμη της αρχαιολογίας, σε ό,τι αφορά τόσο στην έρευνα όσο και στη διδασκαλία. Η θέρμη και η αμεσότητα με την οποία ανταποκρίθηκαν στην πρόσκλησή μας δεκάδες φίλων, συναδέλφων και μαθητών του, προκειμένου να συμμετάσχουν στην έκδοση με τα άρθρα τους, καθιστούν πασίδηλη ακριβώς αυτήν την εκτίμηση προς τον πολυπράγμονα επιστήμονα και τον σεβασμό προς τον πανεπιστημιακό δάσκαλο. Κυρίως, όμως, φανερώνουν την ειλικρινή ευγνωμοσύνη και τη βαθιά αγάπη προς τον άνθρωπο, den lieben Georg, «τον αγαπητό Γεώργιο», όπως τον αποκαλούν οι συμφοιτητές του από τη Βόννη.

Συνέχεια

Ο άσπρος πύργος και ο Ασπρόπυργος Αττικής

«Ἐτοῦτο τὸ τοπίο εἶναι σκληρὸ σὰν τὴ σιωπή,
σφίγγει στὸν κόρφο του τὰ πυρωμένα του λιθάρια,
σφίγγει στὸ φῶς τὶς ὀρφανὲς ἐλιές του καὶ τ’ ἀμπέλια του…»
Γιάννης Ρίτσος, «Ρωμιοσύνη», 1961

Συνέχεια

Μια ανεπανάληπτη ανακάλυψη στα ίχνη του βασιλιά Δαβίδ

Διεθνής ομάδα αρχαιολόγων με επικεφαλής τους ερευνητές Israel Finkelstein και Tallay Ornan, έφερε στο φως στοιχεία που θα μπορούσαν να λύσουν ένα από τα μεγάλα μυστήρια της βιβλικής αρχαιολογίας, συνδέοντας μια τοποθεσία στην έρημο με ιστορικά χωρία της. Η ανακάλυψη υποστηρίζει με μεγάλη πιστότητα το ιερό κείμενο και όπως όλα δείχνουν, ίσως η ανθρωπότητα να βρίσκεται στα ίχνη του βασιλιά Δαβίδ στο χρόνο.

Συνέχεια

Εργαστήριο πορφύρας της Εποχής του Χαλκού ανακαλύφθηκε στην Αίγινα

Χιλιάδες κοχύλια από τα οποία απομονωνόταν η πολύτιμη χρωστική της πορφύρας πρέπει να πέρασαν από τα χέρια των μαστόρων σε εργαστήριο βαφών που ανακαλύφθηκε στην Αίγινα, πολύ κοντά στο λιμάνι της, και χρονολογείται στον 16ο αιώνα π.Χ., στη διάρκεια της μυκηναϊκής περιόδου της Εποχής του Χαλκού. Κατά τη συνεχιζόμενη ανασκαφή στον αρχαιολογικό χώρο της Κολώνας, όπου βρίσκεται σήμερα και το αρχαιολογικό μουσείο του νησιού, ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βιέννης έφεραν στο φως θραύσματα αγγείων που περιείχαν ίχνη της μωβ χρωστικής, είδους πολυτελείας στην αρχαία Μεσόγειο.

Συνέχεια

Ο Ηνίοχος των Δελφών με τη ματιά του Ζαχαρία Παπαντωνίου

Γιάννης Θ. Διαμαντής

Στις 16 Απριλίου 1896, γάλλοι αρχαιολόγοι, που από το 1892 έχουν ξεκινήσει τη λεγόμενη «Μεγάλη Ανασκαφή» των Δελφών, βρίσκονται μπροστά σε ένα εύρημα που έμελλε να γίνει το διασημότερο από τα αφιερώματα που βρέθηκαν στον συγκεκριμένο αρχαιολογικό χώρο, και που θα έπαιρνε το όνομα, Ηνίοχος.

Συνέχεια

Φλεβάρης 1979: Η εξέγερση του Ηρακλείου για τα αρχαία

Είναι πιθανώς από τις μεγαλύτερες κινητοποιήσεις που έκανε ποτέ ο λαός του Ηρακλείου στο δεύτερο μισό του 20ού αιώνα. Επί σχεδόν μία εβδομάδα, τις τελευταίες ημέρες του Φλεβάρη του 1979, χιλιάδες Ηρακλειώτες είχαν ζώσει το Αρχαιολογικό Μουσείο της πόλης τους, περιφρουρώντας με τον τρόπο αυτό τους αρχαιολογικούς θησαυρούς, ώστε να μην μεταφερθούν στην Αμερική, όπως είχε αποφασίσει η τότε κυβέρνηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Ο φόβος ήταν μήπως τα αρχαία δεν επιστρέψουν ποτέ στην Κρήτη.

Συνέχεια

Κατεχόμενοι θησαυροί και σπαράγματα

Η περίφημη τοιχογραφία του αγγέλου από τον ιερό ναό Αγίου Θεμωνιανού στην κατεχόμενη Λύση της Κύπρου (13-14ος αι. μ.Χ.). Μετά από 28 χρόνια παραμονής της στο Ίδρυμα Menil στο Houston του Texas επαναπατρίστηκε στην Κύπρο κατόπιν συντονισμένων προσπαθειών των αρμοδίων φορέων του Κράτους και της Εκκλησίας, από κοινού με άλλες τοιχογραφίες που κοσμούσαν την εκκλησία του Αγίου Ευφημιανού (κυπρ.: Θεμωνιανού) στη Λύση πριν την τουρκική εισβολή το 1974.

Συνέχεια

Είµαστε πλάσµατα ελλιπή, πλάσµατα της στέρησης… Αποχαιρετώντας τη Μαρία Λαμπαδαρίδου – Πόθου

«Είµαστε πλάσµατα ελλιπή, πλάσµατα της στέρησης.
Ο πόθος µας να φτάσουµε στην υπέρβαση είναι στέρηση
ή, αλλιώς, ο πόνος για το ελλιπές πρόσωπό µας»
Μαρία Λαμπαδαρίδου – Πόθου

Συνέχεια

Αντώνης Μπενάκης, ο ευπατρίδης που εμπνέει διαχρονικά

Αντώνης Μπενάκης
(1873-1954)

Mπροστά στη χρυσή μυκηναϊκή κύλικα από τα Δέντρα της Αργολίδας (1950)

Ο Αντώνης Μπενάκης ήταν ένα κράμα Έλληνα της εποχής που ακολούθησε την Επανάσταση και του κομψού αστού των αρχών του νέου αιώνα. Υπήρξε υπόδειγμα ανθρώπου – δημιουργού και ένα παντοτινό πρότυπο προσφοράς που είχε ως βάση την αγάπη για τον άνθρωπο και την αφοσίωση στην πατρίδα

Συνέχεια

Ο Εγκέλαδος στην Ελληνική Μυθολογία

Η Αθηνά μάχεται τον Εγκέλαδο στο Αέτωμα της Γιγαντομαχίας (Μουσείο Ακρόπολης)

Πολλοί έχουμε ακούσει ή έχουμε χρησιμοποιήσει τη λέξη «Εγκέλαδος» όταν γίνεται σεισμός και αξίζει να γνωρίζουμε την προέλευσή της που έρχεται από τα αρχαία χρόνια. Ετυμολογικά ο Εγκέλαδος μάλλον αποτελεί σύντμηση (έγκειμαι + λας), που σημαίνει ο εγκατεστημένος στα πετρώματα, στον στερεό φλοιό της Γης. Ωστόσο η μυθολογία έχει πιο βαθιά… εξήγηση.

Συνέχεια

Το κτήμα Τατοΐου και η ιστορία του

Το κτήμα Τατοΐου βρίσκεται στη θέση της αρχαίας Δεκέλειας του δήμου Μεσογείων της αρχαίας Αθήνας, περίπου 15 χλμ. βόρεια του κέντρου. Σήμερα υπάγεται διοικητικά εν μέρει στον δήμο Διονύσου και εν μέρει στον δήμο Αχαρνών – Θρακομακεδόνων ΠΕ Ανατ. Αττικής. Υπήρξε οθωμανικό τσιφλίκι μαζί με τα γειτονικά του κτήματα Μαχούνια και Λιόπεσι, ενώ το τοπωνύμιο «Τατόι» θεωρείται ότι προέρχεται από το όνομα του αλβανοβλάχου φύλαρχου Τατόη, που έζησε στην περιοχή. Μετεπαναστατικά, τα τσιφλίκια αυτά αγοράστηκαν από τον Φαναριώτη ευγενή Αλέξανδρο Καντακουζηνό, με το κτήμα να καταλήγει στον γαμπρό του, σύζυγο της θυγατέρας του Ελπίδας Σκαρλάτο – Σούτσου.

Συνέχεια

Ο Κήπος με τ’ αγάλματα

Ο «Κήπος με τ’ αγάλματα» υπήρξε η πρώτη παιδική -και μάλιστα έγχρωμη- τηλεοπτική σειρά της ΕΡΤ, που προβλήθηκε για πρώτη φορά σαν σήμερα, στις 10 Ιανουαρίου 1981

Συνέχεια