
Ο τόπος όπου εκάρη μοναχός ο Άγιος Ευμένιος Σαριδάκης

Το ιερό προσκύνημα του αγίου Νικήτα στον Αχεντριά, αφιερωμένο στον άγιο Μεγαλόμαρτυρα Νικήτα, αποτελούσε παλαιό ερημητήριο στην περιφέρεια του εν λόγω χωριού, κοντά σε φοινικόδασος. Πρόκειται για σπηλαιώδη ναό, ο οποίος, κατά τον Paul Faure, χρονολογείται από το 17ο αιώνα (1640 μ.Χ.).
Από τον εικονογραφικό διάκοσμο του ναού σώζονται μονάχα μερικές τοιχογραφίες, ενώ στα αριστερά του ιερού Βήματος, σε μικρότερο σπήλαιο που λειτουργεί ως Διακονικό, εκχέεται αγίασμα από σταλακτίτες. Ο ιερός αυτός τόπος ήταν ερημητήριο και σκήτη πνευματικής άσκησης κυρίως από τους μοναχούς της Μονής Κουδουμά, οι οποίοι διέμειναν στο ερημητήριο του Αγίου Νικήτα, μόνιμα ή κατά περιόδους. Το χρονικό διάστημα μεταξύ 1948 και 1959 ο άγιος Νικήτας λειτούργησε ως Μονή της επισκοπής Αρκαδίας, όπου υπαγόταν εκκλησιαστικά, με ηγούμενο τον Ιερόθεο Κωστομανωλάκη και μικρή αδελφότητα, κατόπιν αποφάσεως του αειμνήστου Επισκόπου Αρκαδίας, μετέπειτα Μητροπολίτη Κρήτης, κυρού Ευγενίου Ψαλιδάκη. Στη συνέχεια λειτουργεί ως μονύδριο με ιερομονάχους που διορίζει ο εκάστοτε αρχιερεύς.

Με την από 27/3/1997 απόφαση της Ιεράς Επαρχιακής Συνόδου της Εκκλησίας της Κρήτης (ΦΕΚ Β’ 977/5.11.1997), κατόπιν προτάσεως του αειμνήστου Μητροπολίτη Γορτύνης και Αρκαδίας κυρού Κυρίλλου Κυπριωτάκη, το μονύδριο του αγίου Νικήτα χαρακτηρίστηκε ως «Προσκύνημα», λαμβάνοντας νομική υπόσταση και διοικούμενο από Επιτροπή. Από το 2001, οπότε συστάθηκε η Ιερά Μητρόπολη Αρκαλοχωρίου, Καστελλίου και Βιάννου, το Προσκύνημα του αγίου Νικήτα διατήρησε τη νομική υπόστασή του και υπάγεται διοικητικά στη νεοσυσταθείσα Μητρόπολη, υπό τον μητροπολίτη κ. Ανδρέα Νανάκη. Η λειτουργία του καθορίζεται σήμερα βάσει Καταστατικού που δημοσιεύτηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ Β’ 938/23.6.2004).
Στον άγιο Νικήτα Αχεντριά εκάρη μοναχός ο Άγιος Ευμένιος Σαριδάκης (Ιερομόναχος Σωφρόνιος – Ευμένιος Σαριδάκης), περίπου το 1948.

Με τον Άγιο Νικήτα Αχεντριά συνδέονται και τα ακόλουθα ονόματα, οι οποίοι ασκήτευσαν, ηγουμένευσαν ή άσκησαν εποπτεία στον χώρο, κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα: Γρηγόριος Καραγιαννάκης (1904-1905), Παρθένιος Λυκάκης (1910), Ευστάθιος – Ευμένιος Φιλιππάκης (περ. 1940), Γεδεών Γοραντωνάκης (περ. 1940), Παρθένιος(;) (περ. 1940), Νεόφυτος(;) (περ. 1940), Αρχιμ. Ιερόθεος Κωστομανωλάκης (1948-1959) (Ηγούμενος), , Ιερομ. Ευμένιος Λυκάκης (1948), Ιερομ. Τιμόθεος Καρπουζάκης (1948), Ιερομ. Νεόφυτος Μαρκάκης (1960), Ιερομ. Αναστάσιος Λεονταρίδης (1992) (τέλεση Ι. Ακολουθιών) και π. Στυλιανός Συμιανάκης (1994) (τέλεση Ι. Ακολουθιών). Από το 1980, περίπου και εξής, το ιερό Προσκύνημα του αγίου Νικήτα Αχεντριά υπηρετεί με ευσέβεια και αφοσίωση ο λαϊκός Χατζή-Γιάννης Καπελλάκης.
Πηγή: ekriti.gr