Ο σπουδαίος Έλληνας κινηματογραφιστής Αλέξης Δαμιανός γεννήθηκε στις 21 Ιανουαρίου του 1921, στην Αθήνα και έφυγε από τη ζωή στις 4 Μαΐου του 2006. Με αφορμή την επέτειο από τα 101 χρόνια από τη γέννησή του, παρουσιάζουμε ένα αφιέρωμα στη θρυλική «Ευδοκία» του (1971), που για πολλούς αποτελεί την πιο σημαντική ελληνική ταινία όλων των εποχών.

Συγγενείς, φίλοι, εκπρόσωποι του Πολιτισμού έσπευσαν στον ιερό ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου στο κοιμητήριο Παπάγου, για ν’ απευθύνουν το ύστατο χαίρε στον σπουδαίο Έλληνα ζωγράφο που με τα έργα του σφράγισε μια ολόκληρη εποχή. Ο Αλέκος Φασιανός άφησε την τελευταία του πνοή σπίτι του, την Κυριακή 16 Ιανουαρίου, σε ηλικία 87 ετών, έχοντας στο πλευρό του τη σύζυγό του Μαρίζα και τα δύο τους παιδιά, εξ αιτίας προβλημάτων υγείας που αντιμετώπιζε τα τελευταία χρόνια.

«Εἰ ἐμὲ ἐδίωξαν καὶ ὑμᾶς διώξουσιν…»
(Ιω. 15,20)

Η Ανδριώτικη Βεγγέρα, το Μελεκούνι της Ρόδου, η Κεραμική παράδοση της Σίφνου, τα Πανηγύρια της Ικαρίας, οι Μάντρες της Λήμνου και η Καλαντήρα της Νισύρου, από σήμερα αποτελούν προστατευόμενα έθιμα, παραδοσιακές τέχνες και κοινωνικές τελετουργίες της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς των Ελλήνων.

Τα σύννεφα που είχαν μαζευτεί από ώρα πάνω από τη δασόπυκνη κορυφή του Μπέλες άρχισαν να κατρακυλούν σαν αφρισμένα κύματα προς την κοιλάδα. Ένας δυνατός άνεμος διαδέχθηκε την άπνοια που επικρατούσε μέχρι εκείνη τη στιγμή. Τα νερά της λίμνης άρχισαν να ταράζονται. Οι καλαμιώνες κυμάτισαν με χάρη στο φύσημα του ανέμου. Οι μέχρι πριν λίγο ζωηροί και φωνακλάδες ερωδιοί κούρνιασαν κάτω από την ισχνή προστασία των σκελετωμένων κορμών που υψώνονταν μέσα από τα πρασινόχρωμα νερά. Οι νεοσσοί τους έπαψαν κι εκείνοι να καλούν δυνατά για τροφή. Η φύση κρατούσε την ανάσα της…

Φουμέντο θα πει «φωτιά». Στην τοπική διάλεκτο των νησιών του Ιονίου το φουμέντο είναι μια σπιτική θεραπεία με εισπνοή ατμών. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα διαδεδομένη παραδοσιακή θεραπευτική συνταγή της Κεφαλονιάς, που χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση των συμπτωμάτων της γρίπης. Το φουμέντο καταπολεμά τον βήχα, τον πονόλαιμο, τη δύσπνοια και την καταρροή.

15 Ιανουαρίου

«Όσιος Ιωάννης ο Καλυβίτης ο δια Χριστόν πτωχός
Ἀρνησίκοσμος παῖς λιπὼν γῆς καλύβην,
Ἐν οὐρανοῖς ἔπηξε καινὴν καλύβην.
Πέμπτῃ Ἰωάννης δεκάτῃ καλύβην μετέπηξεν»

Η Αγία Πετρούπολη (Saint Petersburg), το διαμάντι της Ρωσίας, ιδρύθηκε από τον τσάρο Πέτρο Α’ τον Μέγα, στις 27 Μαΐου του 1703, στις όχθες του ποταμού Νέβα, στην κεφαλή του Κόλπου της Φινλανδίας προς τη Βαλτική Θάλασσα. Σήμερα είναι η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη και πολιτιστική πρωτεύουσα της Ρωσίας με πληθυσμό 5.000.000 κατοίκους. Είναι κτισμένη επάνω σε σύμπλεγμα μικρών νησιών, τα οποία χωρίζονται από φυσικά και τεχνητά κανάλια και συγκοινωνούν μεταξύ τους με γέφυρες. Η επιλογή της θέσης της έγινε από τον τσάρο Πέτρο τον Μέγα, προκειμένου ν’ αποτελέσει «το παράθυρο της Ρωσίας στην Ευρώπη». Εννέα χρόνια αργότερα ο Μέγας Πέτρος την όρισε ως πρωτεύουσα του αχανούς κράτους του, όπως και παρέμεινε μέχρι την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917. Η πόλη είναι αφιερωμένη στον Άγιο Απόστολο Πέτρο.

Τα κύρια χαρακτηριστικά ενός δυναμικού ανθρώπου είναι πως πρόκειται για ένα άτομο που το θεωρούν αλώβητο, άθραυστο, ισχυρό, που το θαυμάζουν οι περισσότεροι για την ισχυρογνωμοσύνη και την «παντοδυναμία» του, την ασφάλεια που πρεσβεύει και προκαλεί δέος, ένα συνδυασμό φόβου με θαυμασμού.