11 Νοεμβρίου 1912

Η Καστοριά σε παλαιά καρτ ποστάλ την εποχή της απελευθέρωσής της

H Καστοριά απελευθερώθηκε από τον ελληνικό στρατό την 11η Νοεμβρίου 1912. Η ημερομηνία αυτή έμελλε να θέσει τέλος στα 527 χρόνια του τουρκικού ζυγού (1385-1912) της πόλης και να την κατατάξει οριστικά στο Νεοελληνικό Κράτος. Ήταν ημέρα εορτής του Αγίου Μεγαλομάρτυρα Μηνά, που από την ημέρα εκείνη έγινε πολιούχος άγιος και προστάτης της πόλεως. Η Καστοριά είναι η τελευταία χρονολογικά πόλη της Μακεδονίας που απελευθερώθηκε κατά τον Α’ Βαλκανικό Πόλεμο μεταξύ των συνασπισμένων βαλκανικών κρατών και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Σήμερα, ημέρα μνήμης και δοξολογίας για το σπουδαίο εκείνο γεγονός, είναι και η κατάλληλη στιγμή για μια επετειακή αναφορά στο χρονικό της απελευθέρωσης. Σε κανένα βιβλίο δεν γίνεται αρκετά διεξοδική περιγραφή της απελευθέρωσης της πόλης από τους Οθωμανούς.

Στα τέλη του 2ου και στις αρχές του 1ου αιώνα π.Χ. ως «Μικρά Ασία» ορίζεται η γεωγραφική περιοχή που βρέχεται στα Δυτικά από το Αιγαίον Πέλαγος, Βόρεια από την Μαύρη Θάλασσα, Νότια από τη Μεσόγειο και Ανατολικά από τους ποταμούς Τίγρη και Ευφράτη. Επαρχίες της Μ. Ασίας είναι οι ακόλουθες: Αιολίδα, Βιθυνία, Γαλατία, Ιωνία, Καππαδοκία, Καρία, Κιλικία, Λυδία, Λυκαονία, Λυκία, Μυσία, Παμφυλία, Παφλαγονία, Πισιδία, Πόντος (παραλιακός), Πόντος (Μεσογειακός), Φρυγία, Χώρα πηγών και Άνω Ρου Ευφράτη ποταμού, Χώρα πηγών και Άνω Ρου Τίγρη ποταμού.

10 Νοεμβρίου

Θεράπευε αδιάκριτα Χριστιανούς και Τούρκους. Δεν ξεχώριζε τους ανθρώπους, αλλά τους έβλεπε ως εικόνες του Θεού, άρα ως αδελφούς του, που χρειάζονταν αγάπη και ανοχή. Τα θαύματά του είναι αναρίθμητα, ένας ατέλειωτος ποταμός θείας Χάριτος που στεφάνωνε την οσιακή ζωή του. «Η πίστις μας δεν πουλιέται», συνήθιζε να λέει και εργάστηκε ακούραστα, επί σειρά ετών, για να κρατήσει τους συμπατριώτες του στην πίστη, να μην κλονιστούν και αλλαξοπιστήσουν στις χαλεπές εκείνες ημέρες και εποχές, από τις πολλές και διάφορες πιέσεις των Τούρκων. Εκοιμήθη το 1924 στην Κέρκυρα, όπου ήρθε πρόσφυγας από τα Φάρασα της Καππαδοκίας, πικραμένος από την ανελέητη σφαγή και την άδικη μεταχείριση σε βάρος των Ελλήνων της Μικράς Ασίας. Είναι ο πνευματικός πατέρας του σύγχρονου Αγίου που ανέδειξε η Ορθοδοξία, του Οσίου Παϊσίου του Αγιορείτου.

«Εάν προς κατοικία ανθρώπων η φύσις όρισε τόπους τινάς εκλεκτούς, ολίγοι των εν τη οικουμένη δύνανται να φιλονικήσουν τα πρωτεία προς το ακρωτήριο του Μεγάλου Ρεύματος …» (Σκ. Βυζάντιος). Ένα οδοιπορικό στον χρόνο και στην πολυκύμαντη ιστορία του ιερού ναού Παμμεγίστων Ταξιαρχών και της Κοινότητας Μεγάλου Ρεύματος Βοσπόρου.

31 Οκτωβρίου

Μια από τις πλέον πρόσφορες μεθόδους εξισλαμισμού, στα μαύρα χρόνια της δουλείας, που χρησιμοποιούσαν οι Τούρκοι, ήταν η συκοφαντία. Συκοφαντούσαν κάποιον Χριστιανό ότι δήθεν ασπάστηκε το Ισλάμ και κατόπιν τον κατέδιναν ως «αποστάτη», που, αν δεν γινόταν μουσουλμάνος, τον σκότωναν! Ένας από αυτούς υπήρξε και ο Νεομάρτυρας Άγιος Νικόλαος από τη Χίο.

Μηλέα (ή Μηλιά) Έβρου (mhlia.blogspot.com)

«Μηλίτσα που ‘σαι στο γκρεμό τα μήλα φορτωμένη,
τα μήλα σου λαχτάρισα, μα το γκρεμό φοβούμαι
Σαν τον φοβάσαι το γκρεμό έλα απ’ το μονοπάτι
να σου χαρίσω τα γλυκά τα τρυφερά μου μήλα»
(Παραδοσιακό τραγούδι)

«Ή παπάς παπάς ή ζευγάς ζευγάς»… μια φράση που οι περισσότεροι από εμάς έχουμε κάποια στιγμή ακούσει ή χρησιμοποιήσει. Πόσοι όμως γνωρίζουμε την ιστορία της καθώς και ότι ταξίδεψε ως την εποχή μας από τον γέρο του Μοριά, Θεόδωρο Κολοκοτρώνη; Ας δούμε λοιπόν πότε και με ποια αφορμή πρωτοειπώθηκε η φράση αυτή…

16 Οκτωβρίου

«Στον αδελφό μου πρότειναν ν’ αλλάξει την πίστη του. Του δείχνουν τον σκοτωμένο πατέρα του και του λέγουν κάθησε να σε κάνουμε Τούρκο. Τότε το παιδί κάνει το σταυρό του και τους απαντά: θα πάω κι εγώ εκεί που πάει ο πατέρας μου. Του ξαναλέγουν· γίνε Τούρκος. Το παιδί όμως ξανακάνει το σταυρό του. Έγινε από το αίμα του σταυρός…».
Νικηταράς

13 Οκτωβρίου

Αγία Χρυσή (19ος αι., Αλμωπία)

Η αγία νεομάρτυς Χρυσή μαρτύρησε στις 13 Οκτωβρίου 1795. Καταγόταν από τα μέρη της κεντρικής Μακεδονίας, από το χωριό Σλάτινο της Επαρχίας Αλμωπίας του νομού Πέλλης, που σήμερα ονομάζεται πια προς τιμήν της Αγίας «Χρυσή». Οι γονείς της ήταν Χριστιανοί, φτωχοί και άσημοι άνθρωποι και είχαν τέσσερες κόρες.

1 Οκτωβρίου

Ιστορικό της θαυματουργής εικόνος στην Ιερά Μονή Δοχειαρίου Αγίου Όρους

Ένα από τα πολλά ονόματα που προσδίδουμε στην Παναγία μας είναι «Γοργοεπήκοος» και η ομώνυμη θαυματουργή εικόνα της βρίσκεται στην Ιερά Μονή Δοχειαρίου Αγίου Όρους από το 1646. Εκεί, όπως αναφέρεται στο ιστορικό της Μονής, «λάμπει ως πολύφωτος σελήνη, σαν άριστος κυβερνήτης και σοφός οικονόμος το διακυβερνά», φυλάσσοντας από κάθε προσβολή και επήρρεια τους ασκουμένους σε αυτό οσίους πατέρες, αλλά και όσους προστρέχουν σ’ Εκείνην με πίστη, ζητώντας την βοήθεια Της. Και γενικά διαφυλάττει και γοργώς και προθύμως υπακούει και ελεεί όλους, όσους Την ευλαβούμαστε και Την επικαλούμαστε με πίστη.

23 Σεπτεμβρίου

Ιερά Μητρόπολις Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανής και Κονίτσης

Ἀριθ. Πρωτ. 777
Ἐν Δελβινακίῳ τῇ 16ῃ Σεπτεμβρίου 2020

ΕΓΚΥΚΛΙΟΣ 230ή
Θέμα: «Τὸ μαρτύριο τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου, ἄλλη μιὰ δόξα τῆς Ἐκκλησίας»

Ἀγαπητοί μου Χριστιανοί,

Εἴκοσι αἰῶνες -δυὸ χιλιάδες χρόνια- ἔχουν περάσει ἀπὸ τότε ποὺ ἱδρὺθηκε ἡ Ἐκκλησία καὶ θεμελιώθηκε πάνω στὸ τίμιο αἷμα τοῦ Ἀρχηγοῦ Της, τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Κι’ ἀπὸ κείνη τὴν ὥρα, πόσοι οἱ ἐχθροί, πόσος ὁ πόλεμος, πόσοι οἱ διωγμοὶ καὶ τὰ βασανιστήρια τῶν χριστιανῶν… Μόνο στὰ πρῶτα τριακόσια (300) χρόνια, μαρτύρησαν γύρω στὰ 12-13.000.000 ἀπὸ ὅλες τὶς ἡλικίες. Ὕστερα, ἀμέτρητα πλήθη ἔγιναν μάρτυρες ἀπὸ τοὺς ποικιλώνυμους αἱρετικούς, διὰ μέσου τῶν αἰώνων, μονοφυσίτες, εἰκονομάχους, παπικούς…

Ὅταν, ὅμως, ὁ μουσουλμανισμὸς κατέλυσε τὸ 1453 τὴν Βυζαντινὴ Αὐτοκρατορία, τὸ σκοτάδι τοῦ φανατισμοῦ καὶ τῆς μισαλλοδοξίας σκέπασε ὅλη τὴν «καθ’ ἡμᾶς Ἀνατολή». Τότε ἦταν, ποὺ βρῆκαν μαρτυρικὸ θάνατο δέκα (10) Πατριάρχες, ἑκατὸ (100) Ἀρχιερεῖς, δέκα χιλιάδες (10.000) Ἱερεῖς καὶ Μοναχοί, καθὼς καὶ ἀναρίθμητοι λαϊκοὶ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, μέχρι τὸ 1922, μὲ τὴν Γενοκτονία τοῦ Πόντου καὶ τὴν Μικρασιατικὴ Καταστροφή.

Άν οἱ Τοῦρκοι μισοῦσαν, γενικῶς, τοὺς χριστιανούς, μὲ κανένα τρόπο δὲν μποροῦσαν ν’ ἀνεχθοῦν ἕνας μουσουλμάνος νὰ γίνῃ χριστιανός. Αὐτὸ τὸ θεωροῦσαν μεγάλη προδοσία, μεγάλη ντροπὴ γιὰ τὴν θρησκεία (τὴν ψεύτικη) τοῦ Μωάμεθ, ποὺ μόνο ὁ θάνατος, καὶ μάλιστα ὁ μαρτυρικὸς θάνατος, μποροῦσε νὰ ξεπλύνῃ. Βέβαια, ἐκεῖνοι ποὺ ἀπὸ μουσουλμάνοι γίνονταν χριστιανοί, δὲν ἦσαν πολλοί -τοὐλάχιστον ὅσους γνωρίζουμε ἀπὸ τὰ μαρτυρικὰ Συναξάριά τους. Ἦταν, ὅμως, γενναῖοι, μὲ φρόνημα ἡρωϊκό, καὶ ἀποδείχθηκαν ἀντάξιοι συνεχιστὲς τῶν μαρτύρων τῶν τριῶν πρώτων αἰώνων τοῦ Χριστιανισμοῦ.

Ἕνας τέτοιος γενναῖος ἀθλητὴς τοῦ Χριστοῦ ἦταν καὶ ὁ Ἅγιος Νεομάρτυς Ἰωάννης ὁ ἐκ Κονίτσης. Μέχρι τὰ εἴκοσι (20) χρόνια του, περίπου, εἶχε ζήσει -σὰν τοῦρκος καὶ μωαμεθανὸς ποὺ ἦταν ὁ Χασάν- μέσα στὴν ἄνεση, στὸν πλοῦτο καὶ στὴν χλιδή. Καὶ μετά, ὅταν ἔγινε -ἄγνωστο πῶς μίλησε τὸ Ἅγιο Πνεῦμα μέσα του- Χριστιανός, βρέθηκε νὰ ζῇ στὴν φτώχεια καὶ στὴν βιοπάλη, ἐνῷ δὲν ἔπαυσε νὰ ὑπάρχῃ ὁ κίνδυνος ἀπὸ τοὺς πρώην μουσουλμάνους ὁμοθρήσκους του. Κι’ ἡ ὥρα ἦλθε. Ἡ ὥρα τῆς ὁμολογίας καὶ τοῦ μαρτυρίου. Δὲν ἀρνεῖται τὸν Χριστό. Καὶ δέχεται μὲ χαρὰ τὰ μαρτύρια καὶ τὸν ἀποκεφαλισμό του. Ἦταν 23 Σεπτεμβρίου 1814. Ἄλλη μιὰ δόξα τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. Γιατί, ποῡ εἶναι καὶ ποιός γνωρίζει τοὺς δημίους τοῦ Νεομάρτυρος Ἰωάννου; Κανείς. Ἐνῷ τὸν Ἰωάννη; Τὸν γνωρίζουν οἱ χριστιανοὶ στὴν Κόνιτσα (τόπο τῆς καταγωγῆς του) καὶ στὸ Ἀγρίνιο (τόπο τοῦ μαρτυρίου) καὶ τὸν τιμοῦν «ἐν ὕμνοις καὶ ᾦδαῖς πνευματικαῖς».

Ἔτσι καὶ μεῖς, στὴν ἀκριτική μας Ἐπαρχία, θὰ τιμήσουμε, σὺν Θεῷ, καὶ φέτος τὴν ἱερὴ μνήμη του στὸν Ναὸ τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, ὅπου φυλάσσεται τεμάχιο τοῦ ἱεροῦ του λειψάνου, ὡς ἑξῆς: α) Τὴν Τρίτη, 22 Σεπτεμβρίου 2020, ὥρα 7 μ.μ., θὰ ψαλῇ ὁ Μέγας Ἑσπερινός. β) Τὴν Τετάρτη, 23 Σεπτεμβρίου 2020 (ἡμέρα τῆς μνήμης τοῦ Ἁγίου), θὰ τελεσθῇ ἀρχιερατικὴ Θεία Λειτουργία.

Σὲ καιρούς, ποὺ οἱ ἐξ Ἀνατολῶν γείτονες χτυπᾶνε ἐναντίον μας τὰ τύμπανα τοῦ πολέμου, ἄς σπεύσουμε νὰ πάρουμε χάρη καὶ δύναμη καὶ εὐλογία ἀπὸ τὸν Ἅγιό μας. Μὴν ἀμελήσουμε. Μᾶς περιμένει…

Διάπυρος πρὸς Χριστὸν εὐχέτης

Ο ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗΣ

† Ὁ Δρυϊνουπόλεως, Πωγωνιανῆς καὶ Κονίτσης
Α Ν Δ Ρ Ε Α Σ

Πηγή: impantokratoros.gr

Σχετικά άρθρα:

Ο Άγιος νεομάρτυς Γεώργιος Διβόλης εξ Αλικιανού Κρήτης

Ο Άγιος Ζαχαρίας ο νεομάρτυς εξ Άρτης

Άγιος Νεομάρτυς Αχμέτ ο Κάλφας, ο Τούρκος που μαρτύρησε για τον Χριστό

Νεόφυτος Δούκας (1760-1845)

Ο Αρχιμανδρίτης Νεόφυτος Δούκας (1760-1845) ήταν Φιλικός και σημαντικός διδάσκαλος του Έθνους προ, κατά και μετά την Επανάσταση του 1821. Κατά τον Κωνσταντίνο Σάθα «ολίγους των λογίων δύναταί τις να παραβάλλη με τον Νεόφυτον, ως προς το άοκνον και φιλόπονον αυτού. Εις το γράφειν. Τα συγγράμματα τα οποία αυτός εσχολίασε, παρέφρασεν ή συνέγραψεν αποτελούσιν πλήρη βιβλιοθήκην, υπερβαίνοντα τους εβδομήκοντα τόμους. Εδαπάνησεν εις έκδοσιν αυτών δραχμάς εκατόν πεντήκοντα εξ χιλιάδας και τα αντίτυπα πάντα δωρεάν διένειμεν εις την ελευθέραν και δούλην Ελλάδα» (Κων. Σάθα, «Βιογραφίαι των εν τοις γράμμασι διαλαμψάντων Ελλήνων 1453-1821», εκδ. Χιωτέλλη, Αθήναι, 1868, σελ. 705).