Έφυγε από τη ζωή η αγαπημένη ποιήτρια Λένα Παππά

Μάτια κλειδωμένα, χέρια παγωμένα κείτεται
-δεκαοχτώ χρονώ ήτανε δεν ήτανε-
για να έχω εγώ πουλιά – φτερά στα χέρια μου
και συ στο σπιτάκι σου,
μια γλάστρα με βασιλικό στο πεζουλάκι
και τα παιδιά μας ξένοιαστα να χτίζουνε το μέλλον.

Η μάνα του τον περιμένει και δεν έρχεται,
η άνοιξη του παίζει και δεν τηνε ξέρει πια.
Στις φλέβες του αίμα σταματημένο και πικρό,
γυαλί σπασμένο ο κόσμος, σωριασμένο πάνω του.
Για να έχω εγώ τον άσπρο μου ύπνο
Και συ γαρίφαλο χαμόγελο στο στόμα σου,
για να ‘χουν τα παιδιά μας το δικό τους ήλιο …

Λένα Παππά, Στους σκοτωμένους σπουδαστές του Νοεμβρίου

Εξώφυλλο από το βιβλίο
«Το Χρονικό των Τριών Ημερών»
της Κωστούλας Μητροπούλου
(εκδ. Κέδρος)

Θυμάμαι σαν να είναι τώρα την πρώτη φορά που άκουσα το ποίημα αυτό να το απαγγέλλει σε σχολική γιορτή της Α’ λυκείου στον Πειραιά, τέλη της δεκαετίας του ’80, ο αγαπημένος φίλος και συμμαθητής Γιώργης Μαγγίνης με εκείνη την θαυμαστή επιβλητική φωνή του και τον εαυτό μου να μένει μαγεμένος από εκείνα τα λόγια. Η μεγάλη, η αληθινή ποίηση έχει την ίδια αντίδραση πάνω μας με τον έρωτα. Καθηλώνει και απορροφά καθολικά τον άνθρωπο με το πρώτο άκουσμα των στίχων της και τον αιχμαλωτίζει έτσι που να μην ησυχάζει παρά μόνον όταν ασχολείται διαρκώς μαζί της.

Συνέχεια

Το Μαγισσάκι (Οδ. Ελύτης)

Καλωσορίζουμε τον Μάη με τους «μαγιάτικους» αγαπημένους στίχους του Οδυσσέα Ελύτη και το εισαγωγικό σημείωμα που έγραψε ο ίδιος ο Ποιητής για την ποιητική συλλογή του «Τα ρω του έρωτα», στην οποία ανήκει το «Μαγισσάκι» ενταγμένο στην ενότητα «Τ’ αφανέρωτα». Ποιήματα της συλλογής αυτής μελοποιήθηκαν από τον Μίκη Θεοδωράκη, τον Λίνο Κόκοτο και τον Μάνο Χατζιδάκι. Ειδικά το «Μαγισσάκι» μελοποιήθηκε το 1996 από τη Νένα Βενετσάνου που ήταν και εκείνη που το πρωτοερμήνευσε. Καλό μήνα Μάη! Καλή Πρωτομαγιά!

«Οι άγγελοι τραγουδάνε. Και οι ερωτευμένοι επίσης. Πίσω από κάθε ανάσταση, από κάθε μεράκι, μια κιθάρα περιμένει έτοιμη να πάρει τα λόγια και να ταξιδέψει από χείλη σε χείλη. Δεν είναι λίγο αυτό. Είναι η χαρά να δίνεις χαρά στους άλλους, είναι αυτό που μας βαστάει στη ζωή. Γι’ αυτό, κοντά στα ποιήματά μου, δοκίμασα να γράψω και μερικά τραγούδια, χωρίς να τα υποτιμώ καθόλου. Έτσι ή αλλιώς, μιλά κανείς για τα ίδια πράγματα που αγαπά, και από ‘κει και πέρα το λόγο έχουν αυτοί που θα τ’ ακούσουν. Λένε πως το είδος έχει ορισμένους κανόνες. Δεν τους ξέρω και δεν ενδιαφέρθηκα ή δεν μπορούσα ίσως να τους ακολουθήσω. Δουλεύει ο καθένας όπως νιώθει. Και η θάλασσα είναι απέραντη, τα πουλιά μυριάδες, οι ψυχές όσες και οι συνδυασμοί που μπορούν να γεννήσουν οι ήχοι και τα λόγια, όταν ο έρωτας και το όνειρο συμβασιλεύουν»
(Οδυσσέας Ελύτης)

Πηγή: pagkritiogymnasio.wordpress.com

Ο γκρεμιστής (Κωστής Παλαμάς)

Κωστής Παλαμάς

Ακούστε. Εγώ είμαι ο γκρεμιστής, γιατ’ είμ’ εγώ κι ο χτίστης,
ο διαλεχτός της άρνησης κι ο ακριβογιός της πίστης.
Και θέλει και το γκρέμισμα νου και καρδιά και χέρι.
Στου μίσους τα μεσάνυχτα τρέμει ενός πόθου αστέρι.
Κι αν είμαι της νυχτιάς βλαστός, του χαλασμού πατέρας,
πάντα κοιτάζω προς το φως το απόμακρο της μέρας.
Εγώ ο σεισμός ο αλύπητος, εγώ κι ο ανοιχτομάτης·
του μακρεμένου αγναντευτής, κι ο κλέφτης κι ο απελάτης·
και με το καριοφίλι μου και με το απελατίκι
την πολιτεία την κάνω ερμιά, γη χέρσα το χωράφι.
Κάλλιο φυτρώστε, αγριαγκαθιές, και κάλλιο ουρλιάστε, λύκοι,
κάλλιο φουσκώστε, πόταμοι, και κάλλιο ανοίχτε, τάφοι,
και, δυναμίτη, βρόντηξε και σιγοστάλαξε, αίμα,
παρά σε πύργους άρχοντας και σε ναούς το Ψέμα.
Των πρωτογέννητων καιρών η πλάση με τ’ αγρίμια
ξανάρχεται. Καλώς να ’ρθεί. Γκρεμίζω την ασκήμια.

Συνέχεια

Τα Γυάλινα Γιάννενα αποχαιρετούν τον Ποιητή τους

Μιχάλης Γκανάς

Χάραζε ο τόπος με βουνά πολλά
κι ανάτελλε τα ζωντανά του,
καλούς ανθρώπους και κακούς, νυφίτσες,
αλεπούδες, μια λίμνη ως κόρην
οφθαλμού και κάστρα πατημένα.

Συνέχεια

Με την πρώτη σταγόνα της βροχής σκοτώθηκε το καλοκαίρι

Μὲ τὴν πρώτη σταγόνα τῆς βροχῆς σκοτώθηκε τὸ καλοκαίρι
Μουσκέψανε τὰ λόγια που εἴχανε γεννήσει ἀστροφεγγιές
Ὅλα τὰ λόγια που εἴχανε μοναδικό τους προορισμόν Ἐσένα!
Κατὰ ποῦ θ’ ἁπλώσουμε τὰ χέρια μας
τώρα ποὺ δέ μᾶς λογαριάζει πιὰ ὁ καιρὸς
Κατὰ ποῦ θ’ ἀφήσουμε τὰ μάτια μας
τώρα ποὺ οἱ μακρινές γραμμές ναυάγησαν στὰ σύννεφα
Τώρα ποὺ κλείσανε τὰ βλέφαρά σου ἀπάνω στὰ τοπία μας
Κι εἴμαστε -σὰ νὰ πέρασε μέσα μας ἡ ὁμίχλη-
Μόνοι ὁλομόναχοι τριγυρισμένοι ἀπ’ τὶς νεκρές εἰκόνες σου.

Μὲ τὸ μέτωπο στὸ τζάμι ἀγρυπνοῦμε τὴν καινούργια ὀδύνη
Δέν εἶναι ὁ θάνατος ποὺ θὰ μᾶς ρίξει κάτω μιά ποὺ Ἐσύ ὑπάρχεις
Μιά ποὺ ὑπάρχει ἀλλοῦ ἕνας ἄνεμος γιὰ νὰ σὲ ζήσει ὁλάκερη
Νὰ σὲ ντύσει ἀπὸ κοντά ὅπως σὲ ντύνει ἀπὸ μακριά ἡ ἐλπίδα μας
Μιά ποὺ ὑπάρχει ἀλλοῦ
Καταπράσινη πεδιάδα πέρ’ ἀπὸ τὸ γέλιο σου ὥς τὸν ἥλιο
Λέγοντάς του ἐμπιστευτικά πὼς θὰ ξανασυναντηθοῦμε πάλι
Ὄχι δέν εἰναι ὁ θάνατος ποὺ θ’ ἀντιμετωπίσουμε
Παρὰ μιὰ τόση δά σταγόνα φθινοπωρινῆς βροχῆς
Ἕνα θολό συναίσθημα
Ἡ μυρωδιά τοῦ νοτισμένου χώματος μέσ’ στὶς ψυχές μας
ποὺ ὅσο πᾶν κι ἀπομακρύνονται

Κι ἂν δεν εἶναι τὸ χέρι σου στὸ χέρι μας
Κι ἂν δεν εἶναι τὸ αἷμα μας στὶς φλέβες τῶν ὀνείρων σου
Τὸ φῶς στὸν ἄσπιλο οὐρανό
Κι ἡ μουσική ἀθέατη μέσα μας ὤ! μελαγχολική
Διαβάτισσα ὅσων μᾶς κρατᾶν στὸν κόσμο ἀκόμα
Εἶναι ὁ ὑγρός ἀέρας ἡ ὥρα τοῦ φθινοπώρου ὁ χωρισμός
Τὸ πικρό στήριγμα τοῦ ἀγκῶνα στὴν ἀνάμνηση
Ποὺ βγαίνει ὅταν ἡ νύχτα πάει νὰ μᾶς χωρίσει ἀπὸ τὸ φῶς
Πίσω ἀπὸ τὸ τετράγωνο παράθυρο ποὺ βλέπει πρὸς τὴ θλίψη
Ποὺ δὲ βλέπει τίποτε
Γιατί ἔγινε κιόλας μουσική ἀθέατη φλόγα στὸ τζάκι
χτύπημα τοῦ μεγάλου ρολογιοῦ στὸν τοῖχο
Γιατί ἔγινε κιόλας
Ποίημα στίχος μ’ ἄλλον στίχο
ἀχός παράλληλος μὲ τὴ βροχή δάκρυα καὶ λόγια
Λόγια ὄχι σὰν τ’ ἄλλα μὰ κι αὐτά
μ’ ἕνα μοναδικό τους προορισμόν: Ἐσένα!

* Από την ποιητική συλλογή «Προσανατολισμοί»

(φωτ. Άγιος Βασίλειος, παραλία Μαραθώνα Αίγινα, 1977)

Ελλάδα, μια βδομάδα που δεν έχει Κυριακή (Ζωή Δικταίου)

Ζωή Δικταίου

Ήρθε μια μάνα στ’ όνειρό μου, απ’ τα παλιά
δυο φύλλα δάφνη, φυλαγμένα στο μαντήλι,
ένα φεγγάρι στα σγουρά της τα μαλλιά
και την ψυχή πικρό παράπονο στα χείλη.

Συνέχεια

Απόδραση στο Νότο

Λουτρό Σφακίων

Ο νότος των Χανίων προσφέρει πανέμορφες παραλίες, καταπράσινα φαράγγια, γραφικά χωριά, ιστορικά μνημεία, υπέροχο φαγητό και διαδρομές για εξερεύνηση. Εδώ που η Ελλάδα συναντά την αύρα του Λιβυκού, εδώ που η αυθεντική φύση του Νότου δημιουργεί τις δικές της ισορροπίες. Βρισκόμαστε στη νότια Κρήτη, στο νομό Χανίων και απολαμβάνουμε τις πιο όμορφες παραλίες, τα καταπράσινα φαράγγια, τις διαδρομές, τα μονοπάτια, τους φιλόξενους ανθρώπους. Κατεβαίνοντας τον φιδωτό δρόμο, φτάνουμε στη Χώρα Σφακίων, έναν οικισμό που συμπυκνώνει όλη τη μαγεία του Νότου και ταυτόχρονα δίνει επιλογές και λειτουργεί ως ορμητήριο για την γύρω περιοχή, για πανέμορφες παραλίες, για το Λουτρό, αλλά και τη Γαύδο.

Η Χώρα Σφακίων, τα Σφακιά όπως επίσης τα αναφέρουμε, βρίσκονται στο φαράγγι του Ίμπρου, εκεί που τα Λευκά Όρη, συναντούν τη θάλασσα. Το τοπίο είναι άγριο αλλά ταυτόχρονα και μυστηριωδώς δίνει την αίσθηση της φιλοξενίας, και θες να εξερευνήσεις κάθε γωνιά του. Στην παραλία που βρίσκεται στα δυτικά, θα απολαύσετε τα υπέροχα νερά με τις πρασινογαλάζιες αποχρώσεις, ενώ αξίζει να αφιερώσετε χρόνο στα όμορφα μαγαζιά, καφέ και ταβέρνες, που λειτουργούν στον οικισμό με νόστιμο φαγητό με παραδοσιακές τοπικές συνταγές. Και δεν θα μείνετε μόνο στο παραθαλάσσιο τμήμα, αλλά αν πάτε στην πάνω γειτονιά, θα έχετε την ευκαιρία να δείτε τα ερείπια του ενετικού κάστρου, αλλά και μία υπέροχη θέα.

Λουτρό Σφακίων

Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό ενετικό κάστρο το οποίο βρίσκεται πάνω από την παραλία των Σφακίων και χτίστηκε το 1371. Εδώ έγινε η ιστορική μάχη το Μάιο του 1866 ανάμεσα στους στρατιώτες του Μουσταφά πασά και 338 επαναστατών του Ηπειρώτη αρχηγού Χατζημιχάλη Νταλιάνη. Αυτή η μάχη, οδήγησε στην ισοπέδωσή του.

Με αφετηρία τη Χώρα Σφακίων, φτάνουμε με το καραβάκι στο γειτονικό Λουτρό, ένα πανέμορφο μικρό ήρεμο φυσικό λιμανάκι. Είναι χτισμένο αμφιθεατρικά, με τα μικρά διακριτικά σπιτάκια και την απλή καθημερινότητα, να αποτελούν κυρίαρχη παράμετρο για χαλάρωση και ηρεμία.

Ξεκινώντας από τη Χώρα Σφακίων μέχρι την Ανώπολη, τα μάτια δεν ξεκολλάνε από την καταπληκτική θέα στο Λιβυκό. Δοκιμάζουμε τα πεντανόστιμα σφακιανά παξιμάδια με γλυκάνισο, και φροντίζουμε να αγοράσουμε και μερικά για να πάρουμε μαζί μας στην επιστροφή. Στην Ανώπολη, επισκεπτόμαστε την Αγία Αικατερίνη και τα απομεινάρια των κυκλώπειων τειχών που περιέβαλαν την πόλη. Στεκόμαστε εδώ και θαυμάζουμε την πανοραμική θέα προς το Λουτρό. Η γέφυρα της Αράδαινας ενώνει τις δύο πλευρές του φαραγγιού, με ύψος που φτάνει τα 138 μ.

Φαράγγι Ίμπρου

Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα μονοπάτια της Νότιας Κρήτης και ξεκινάει από τη Χώρα Σφακίων φτάνοντας μέχρι το Λουτρό και στη συνέχεια, την Αγία Ρουμέλη. Αποτελεί τμήμα του Ε4 και έχει μήκος 20 χλμ. Ανάλογα με τη φυσική σας κατάσταση μπορείτε να το περπατήσετε ολόκληρο ή ένα τμήμα του.

Ένα εμβληματικό σημείο της περιοχής, αποτελεί το φαράγγι της Ίμβρου (ή Ίμπρου) το οποίο αποτελεί μία μοναδική εμπειρία για όσους λατρεύουν την πεζοπορία. Τα τοιχώματα του φαραγγιού σε κάποια σημεία έρχονται πολύ κοντά μεταξύ τους κάνοντας το περπάτημα μέσα στο φαράγγι μία μοναδική εμπειρία.

Πηγή: news247.gr

Μανόλης Αναγνωστάκης: Μαζί με τη νιότη μας και τα όνειρά μας

Μανόλης Αναγνωστάκης
(Θεσσαλονίκη 9 Μαρτίου 1925 – Αθήνα 23 Ιουνίου 2005)

Όταν μιαν άνοιξη χαμογελάσει
θα ντυθείς μια καινούργια φορεσιά
και θα ‘ρθεις να σφίξεις τα χέρια μου
παλιέ μου φίλε

Συνέχεια

Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, σαν σήμερα η γέννηση του κορυφαίου της Ισπανίας

Federico García Lorca
(5 Ιουνίου 1898 – 18 Αυγούστου 1936)

Ο Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα (Federico García Lorca) είναι ο κορυφαίος ισπανός ποιητής και θεατρικός συγγραφέας του 20ού αιώνα. Είναι γνωστός παγκοσμίως για τα ποιήματά του «Ρομανθέρο Χιτάνο» και «Θρήνος για τον Ιγνάθιο Σάντσεθ Μεχίας» καθώς και για τη δραματική του τριλογία «Ματωμένος γάμος», «Γέρμα» και «Το σπίτι της Μπερνάρντα Άλμπα». Η κεντρική θεματική των έργων του, που ισορροπούν μεταξύ παράδοσης και μοντερνισμού, περιστρέφεται γύρω από τον έρωτα, την υπερηφάνεια, το πάθος και τον βίαιο θάνατο. Βίαιος ήταν και ο δικός του θάνατος, όταν εκτελέστηκε από τους Εθνικιστές του Φράνκο, λίγο μετά το ξέσπασμα του Ισπανικού Εμφυλίου Πολέμου, σε μία ιδιαίτερα δημιουργική περίοδο της σύντομης ζωής του.

Συνέχεια

Ο Αναστάσιμος

Στην αναστάσιμη χαρά
φυτρώνουν μέσα μας φτερά
κι αντάμα ξεκινάμε
για κάποιες χώρες μακρινές,
που τόσες γνώριμες φωνές
μάς προσκαλούν να πάμε.

Συνέχεια

Ανθισμένη αμυγδαλιά!

Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς να είσαι σαν τη μυγδαλιά!

Σύμβολο ελπίδας, τύχης και μακροζωίας, η αμυγδαλιά ανθίζει μες στη βαρυχειμωνιά. Δεν φοβάται ούτε το κρύο, ούτε τον χιονιά και τ’ αγριοκαίρια. Η φύση της είναι η δύναμη της αγάπης. Αποστολή της να χαρίζει ελπίδα. Προορισμός της να υμνεί τη Ζωή! Η αμυγδαλιά δεν κάνει μόνο έναν από τους ωραιότερους καρπούς, αλλά γεμίζει και με τα ομορφότερα άνθη. Τα περίφημα λευκά και ροζ άνθη της αμυγδαλιάς που δίνουν το δικό τους προμήνυμα για την άνοιξη. Όπως ακριβώς συμβαίνει σήμερα ολόγυρα μας!

Συνέχεια

Μάνος Ελευθερίου, ο Ποιητής των τραγουδιών

Ήταν ένας homo universalis, ένας άνθρωπος πολυτάλαντος, που αυτά τα ταλέντα του στα Γράμματα ή στις Τέχνες έβρισκαν πάντα διέξοδο και διοχετεύονταν στον κόσμο μέσα από δημιουργικούς δρόμους. Μυθιστοριογράφος, ποιητής, ζωγράφος, δημοσιογράφος και κορυφαίος στιχουργός τραγουδιών, που αποτύπωσαν με τους στίχους του και τις μελωδίες των μεγαλύτερων συνθετών το πρόσωπο της νεότερης Ελλάδας.

Συνέχεια

Θα μεταλάβω με νερό θαλασσινό… Ένα αφιέρωμα στον Νίκο Καββαδία

«Θα μεταλάβω με νερό θαλασσινό
στάλα τη στάλα συναγμένο απ’ το κορμί σου
σε τάσι αρχαίο, μπακιρένιο αλγερινό
που κοινωνούσαν πειρατές πριν πολεμήσουν …»
Νίκος Καββαδίας, «Fata Morgana», 1977

Ο Νίκος Καββαδίας σε παιδική ηλικία

Ο ποιητής και πεζογράφος Νίκος Καββαδίας γεννήθηκε στις 11 Ιανουαρίου του 1910, στην επαρχιακή πόλη Νίκολσκι Ουσουρίσκι, του Χαρμπίν της Μαντζουρίας, από γονείς Κεφαλλονίτες. Σε ηλικία τεσσάρων ετών και μετά την κήρυξη του Α’ Παγκοσμίου πολέμου, η οικογένειά επέστρεψε στο Αργοστόλι.

Συνέχεια

Θεσσαλονίκη (Νίκος Καββαδίας)

Θεσσαλονίκη

Ήταν εκείνη τη νυχτιά που φύσαγε ο Βαρδάρης
το κύμα η πλώρη εκέρδιζεν οργιά με την οργιά
σ’ έστειλε ο πρώτος τα νερά να πας για να γραδάρεις
μα εσύ θυμάσαι τη Σμαρώ και την Καλαμαριά

Συνέχεια

Ερωμένη (Πωλ Ελυάρ)

Ερωμένη

Paul Éluard

Είναι ορθή στα βλέφαρα μου
και τα μαλλιά της στα δικά μου.
Έχει το σχήμα των χεριών μου,
κρατά το χρώμα των ματιών μου.
Την καταπίνει η σκιά μου
καθώς την πέτρα ο ουρανός.
Ορθάνοιχτα τα μάτια της για πάντα,
να ησυχάσω δεν μ’ αφήνει.
Κατάφωτα τα όνειρά της
τους ήλιους εξατμίζουν,
με κάνουν να γελώ, να κλαίω και να γελώ,
Μιλώ, χωρίς να έχω τίποτα να πω…

Συνέχεια

Ερωμένη

Paul Éluard

Είναι ορθή στα βλέφαρα μου
και τα μαλλιά της στα δικά μου.
Έχει το σχήμα των χεριών μου,
κρατά το χρώμα των ματιών μου.
Την καταπίνει η σκιά μου
καθώς την πέτρα ο ουρανός.
Ορθάνοιχτα τα μάτια της για πάντα,
να ησυχάσω δεν μ’ αφήνει.
Κατάφωτα τα όνειρά της
τους ήλιους εξατμίζουν,
με κάνουν να γελώ, να κλαίω και να γελώ,
Μιλώ, χωρίς να έχω τίποτα να πω…

Συνέχεια

Ο κόσμος είναι όμορφος πολύ (Ναζίμ Χικμέτ)

Αὐτὸ εἶναι ὅλο

Ναζίμ Χικμέτ

Ζῶ στὴ φεγγοβολὴ
ποὺ προχωράει
ὁλόγιομα τὰ χέρια μου
μὲ πόθους
κι ὁ κόσμος εἶναι ὄμορφος πολὺ
μοσκοβολάει.

Συνέχεια