Ο Ανδρέας Εμπειρίκος για τη Μητέρα

(φωτ. Anne Geddes)

Ας πάμε εμπρός
Τα πρωινά κελεύσματα των τοξοτών
καταλαμβάνουν το κέντρον της καρδιάς μας
Σπόρος ο λόγος των ποιητών
Και το τριφύλλι των παιδιών στο στήθος των μανάδων
χαρμόσυνον σαν άφιξις λευκών ιστιοφόρων

Συνέχεια

Ο κόσμος είναι όμορφος πολύ (Ναζίμ Χικμέτ)

Αὐτὸ εἶναι ὅλο

Ναζίμ Χικμέτ

Ζῶ στὴ φεγγοβολὴ
ποὺ προχωράει
ὁλόγιομα τὰ χέρια μου
μὲ πόθους
κι ὁ κόσμος εἶναι ὄμορφος πολὺ
μοσκοβολάει.

Συνέχεια

Η ημέρα της Λαμπρής (Διονύσιος Σολωμός)

Για την ημέρα του Πάσχα, ο Εθνικός μας ποιητής
έγραψε το υπέροχο ποίημα «Η ημέρα της Λαμπρής»

Η ημέρα της Λαμπρής

Διονύσιος Σολωμός

Συνέχεια

Σολωμού συντριβή και δέος (Οδυσσέας Ελύτης)

Κέρκυρα

Μισόβγαινε ἀπ’ τὸν ὕπνο ἡ πολιτεία. Τῶν καμπαναριῶν αἰχμὲς
Κοντοὶ σημαιῶν καὶ κάτι πρῶτα πρῶτα τριανταφυλλιὰ
Στοῦ μικροῦ παραθύρου σου -ποὺ ἀκόμη φώταγε- τὸ μαρμαράκι
Ἄ κεῖ μονάχα νὰ ‘ταν
Ἕνα κλωνάρι μὲ δαφνόκουκα νὰ σοῦ ἄφηνα γιὰ καλημέρα
Ποὺ τέτοιας νύχτας τὴν ἀγρύπνια πέρασες. Καὶ τὴ γνωρίζω
Πάνω σ’ ἄσπρα χαρτιὰ πιὸ δύσβατα κι ἀπ’ τοῦ Μεσολογγιοῦ τὶς πλάκες

Συνέχεια

Οι πασκαλιές και τα ρόδα (Λουί Αραγκόν)

Οι πασκαλιές και τα ρόδα

Louis Aragon

Henri Matisse, Bouquet

Ω μήνες των ανθήσεων μεταμορφώσεων μήνες
Μάη πού πήγες αίθριος Γιούνη από μαχαιριά
Ποτές τα ρόδα δεν ξεχνώ τις πασκαλιές εκείνες
Κι όσους για πάντα η άνοιξη στις δίπλες της κρατά.

Μου μένει η πλάνη η τραγική στη μνήμη δια βίου
Κείνος ο ήλιος η Πομπή το πλήθος κ’ οι φωνές
Τ’ άρματα αγάπες ξέχειλα τα δώρα του Βελγίου
Σαν το μελίσσι να βουίζει ο δρόμος τ’ αχανές
Ο αλόγιστος ο θρίαμβος την έριδα να ωχραίνει
Να ’ναι προσχέδια αίματος τα πορφυρά φιλιά
Κι αυτοί που θα πεθάνουνε στ’ οχύρωμα στημένοι
Λουσμένοι απ’ έναν έξαλλο λαό στην πασκαλιά.

Δε θα ξεχάσω πια ποτές τους κήπους της Γαλλίας
Ωραίους σα λειτουργικά βιβλία καιρών παλιών
Τ’ άγχος εκείνο των βραδιών και της ανησυχίας
Σ’ όλο το δρόμο τ’ άρωμα των τριανταφυλλιών
Τ’ άνθη που διαψεύδανε τον πανικό εναγώνια
Τους στρατιώτες πώφευγαν στου φόβου τα φτερά
Τ’ αλλόφρονα ποδήλατα τα ειρωνικά κανόνια
Των δήθεν κατασκηνωτών τα χάλια μια φορά.

Μόνο δεν ξέρω ο στρόβιλος γιατί τόσων εικόνων
Σ’ ένα γνωστό κάθε φορά σημείο με παρατά
Στη Σαιντ-Μαρτ ‘Ενας στρατηγός Πυκνάδες των θαμνώνων
Κάποια έπαυλη νορμανδική στο δάσος κει μπροστά
Όλα σωπαίνουν Ο εχτρός στον ίσκιον ησυχάζει
Πως το Παρίσι εδόθηκε μας είπαν προς τ’ αργά
Των ρόδων και των πασκαλιών η μνήμη θα με σφάζει
Δε θα ξεχνώ δυο αγάπες μας που χάσαμε γοργά.

Ω εσάς της Φλάντρας πασκαλιές πρωτόμερες ακόμα
Ώχρα που απλώνει ο θάνατος στα μάγουλα νεκρού
Κ’ εσείς της υποχώρησης μπουκέτα ως ρόδα χρώμα
Χρώμα φωτιάς απόμακρης τριαντάφυλλα του Ανζού.

(μτφρ.: Αλέξανδρος Μπάρας, πρώτη δημοσίευση «Νέα Εστία»,
έτος ΙΘ’, τόμ. 38ος, τεύχ. 442, 15 Νοεμβρίου 1945)

Συνέχεια

Η Ποίηση γίνεται μέσα στα Δάση…

21 Μαρτίου. Εαρινή ισημερία. Πρώτη μέρα της άνοιξης! Παγκόσμια Ημέρα Ποίησης σήμερα αλλά και Παγκόσμια Ημέρα Δασών! Ένα ποίημα του Αντρέ Μπρετόν κατάφερε να τ’ αγκαλιάσει όλα αυτά μοναδικά!

Η ποίηση γίνεται μέσα στα δάση

Η ποίηση γίνεται σ’ ένα κρεβάτι όπως ο έρωτας
Τα ξέστρωτα σεντόνια της είν’ η αυγή των πραγμάτων
Η ποίηση γίνεται μέσα στα δάση.

Συνέχεια

Να γιατί γράφω… (Οδυσσέας Ελύτης)

«La double vie de Véronique» by Krzysztof Kieślowski (frenchfilmmusica.wordpress.com)

Να γιατί γράφω. Γιατί η Ποίηση αρχίζει από κει που την τελευταία λέξη δεν την έχει ο θάνατος. Είναι η λήξη μιας ζωής και η έναρξη μιας άλλης, που είναι ίδια με την πρώτη αλλά που πάει πολύ βαθιά, ως το ακρότατο σημείο που μπόρεσε ν’ ανιχνεύσει η ζωή, στα σύνορα των αντιθέτων, εκεί που ο Ήλιος και ο Άδης αγγίζονται. Γιατί η Ποίηση μας ξεμαθαίνει από τον κόσμο, τέτοιον που τον βρήκαμε τον κόσμο της φθοράς που, έρχεται κάποια στιγμή να δούμε ότι είναι η μόνη οδός για να υπερβούμε τη φθορά, με την έννοια που ο θάνατος είναι η μόνη οδός για Ανάσταση.

Συνέχεια

Είμαστε το αρνητικό του ονείρου (Οδυσσέας Ελύτης)

«Θε μου τι μπλε ξοδεύεις για να μην σε βλέπουμε! …»

Συνέχεια

Φοράν ένα λουλούδι στο στήθος οι ερωτευμένοι

Izis Βidermanas, Lovers on the banks of the Seine, 1949
«Raris, portrait of a city», ed. Taschen

Φοράν ένα λουλούδι στο στήθος οι ερωτευμένοι

Φοράν ένα λουλούδι στο στήθος οι ερωτευμένοι
και συνηθάνε να φιλιούνται
μεσ’ απ’ το θόρυβο των ηλιοτρόπιων…
Θα ‘μαι ερωτευμένος μέχρι θανάτου
και θα τρέμουν τα χέρια μου, όταν πιάνουν τα δικά σου,
και θα τρέμει η φωνή μου, όταν ζυγώνεις…
Αυτές τις ώρες η νύχτα είναι ένα γαλάζιο πουλί.
Φώτα σε κάποιο κρύσταλλο κατοπτρικό
αντιγράφουν το σκοτεινό μεγαλείο της άνοιξης,
τα θλιβερά γαλάζια σύφλογά της,
τ’ άνθη της από θειάφι και νωπόν ασβέστη…

Συνέχεια

Λόγια της αγάπης στον Πόντο

Ασημένια στέφανα του γάμου από την Σαφράμπολη του Πόντου, 19ος αι. (Αθήνα, Μουσείο Μπενάκη)

Ημέρα του έρωτα και της αγάπης σήμερα. Κι αμέτρητοι οι στίχοι, τα τραγούδια, τα ποιήματα που μιλούν για τους καημούς, το παράπονο, την ομορφιά και την απαντοχή του έρωτα και της αγάπης.. Η ποντιακή μούσα έχει τιμήσει με τον δικό της τρόπο την ερωτική αγάπη και πολλοί λαϊκοί Πόντιοι ποιητές έχουν αναφερθεί με το παραπάνω σε τούτο το χιλιοτραγουδισμένο συναίσθημα. Ο Γ.Κ. Χατζόπουλος στην «Εγκυκλοπαίδεια Ποντιακού Ελληνισμού» έχει καταγράψει μερικά δίστιχα για κάθε… περίπτωση, από τα οποία επιλέξαμε και μεταφέρουμε ορισμένα χαρακτηριστικά:

Συνέχεια

Ο Πόρος του Γιώργου Σεφέρη

«Σήμερα κρέμασα πάνω από το γραφείο μου τη μοναδική φωτογραφία ενός ελληνικού τοπίου που βρέθηκε, ολωσδιόλου τυχαία, μέσα σε κάτι χαρτιά. Τη φωτογραφία της μεγάλης άγκυρας του Πόρου. Την είχα κάνει ένα πρωί της άνοιξης του ‘40. Καθώς την κοιτάζω τώρα αισθάνομαι την ψυχή μου πλημμυρισμένη. Αλλά δεν είναι αυτά που μου χρειάζουνται: πελεκώντας τον εαυτό μας, έτσι γράφουμε»

Γιώργος Σεφέρης

Συνέχεια

Λίγο ακόμα θα ιδούμε τις αμυγδαλιές να ανθίζουν

Ιω. Σιφναίος, Βάζο με αμυγδαλιές

Γ. Σεφέρης

«Λίγο ακόμα, να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα». Οι λέξεις του Γιώργου Σεφέρη πετούν σαν χελιδόνια πάνω από το κεφάλι μας, γνώριμα και αγαπημένα -αλλά και παντοτινά ζητούμενα. Σε αυτά τα χρόνια του φόβου, της κόπωσης, του πάγου και των απανωτών αδιεξόδων, τα λόγια αυτά μπορεί ν’ ακούγονται απόκοσμα ή και σαρκαστικά.. Μπορεί, όμως, με την απόλυτη απλότητά τους, να είναι και σημαία ομορφιάς και αισιοδοξίας σε τούτη τη σκοτεινή και δύσκολη εποχή της απραξίας και της μεγάλης μελαγχολίας. «Λίγο ακόμα / θα ιδούμε τις αμυγδαλιές να ανθίζουν / τα μάρμαρα να λάμπουν στον ήλιο / τη θάλασσα να κυματίζει». Η χώρα μας είναι και η χαρά μας, και έχουμε το προνόμιο να μπορούμε να τη χαρούμε. Αλλ’ αυτή είναι και η μεγάλη πρόκληση -να αγωνιστούμε για να φθάσουμε εκεί όπου μπορούμε να δούμε τι έχουμε: τη φύση, τον ρου της Ιστορίας και των εποχών. Για να δούμε, πρέπει να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα. Όταν δούμε, ίσως αλλάξουμε. Ίσως η προσπάθεια είναι αυτό που μας λείπει. Ίσως η έλλειψη προσπάθειας είναι αυτό που μας λυγίζει, μας γονατίζει…

Συνέχεια

Ο Νίκος Καζαντζάκης ως ποιητής

Διαβάζοντας μια λαμπρή μελέτη του Δημήτρη Κόκορη, που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις «Πεδίο» με τίτλο «Ο Καζαντζάκης ως ποιητής»

Είναι γνωστό πόσο πολεμήθηκε από διαφορετικούς δογματικούς χώρους ο Νίκος Καζαντζάκης και σήμερα, μετά από τη διεθνή του καταξίωση, αναθεωρούν την άποψή τους. Θ’ αναφέρω ενδεικτικά μερικούς που συνέβαλαν σ’ αυτό. Ο μεγάλος δάσκαλος Στυλιανός Αλεξίου, σε διάλεξή του, άσκησε κριτική στον πατέρα του Λευτέρη και στις θείες του Γαλάτεια και Έλλη, επειδή τον αδίκησαν και τον θεωρεί έναν από τους μεγάλους μας δημιουργούς. Επίσης, ο Σταμάτης Φιλιππίδης, καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης που δίδαξε το έργο του, έχει εκδώσει μια εξαιρετική μελέτη για την πεζογραφία του και διοργάνωσε σχετικό συνέδριο.

Συνέχεια

«Ντρέπομαι για τη ζέστα μου και για την ανθρωπιά μου»… Ο επίκαιρος λόγος του Κωστή Παλαμά

Στην Αργατιά, στη Χωρατιά
το χιόνι, η γρίπη, η πείνα, οι λύκοι
ποτάμια, πέλαγα, στεριές,
ξολοθρεμός και φρίκη.

Χειμώνας άγριος κι η φωτιά,
καλοκαιριά στην καμαρά μου.
Ντρέπομαι για τη ζέστα μου
και για την ανθρωπιά μου.

Κωστής Παλαμάς

Συνέχεια

Το αστεράκι

Χιονονιφάδα, Πισοδέρι Φλώρινας (fb)

Πάνω σε νέφι γαλανό
ένα αστεράκι ουράνιο, αγνό
κλαίει που αγάπη δεν μπορεί
σε ανθρώπινη καρδιά να βρει.

Συνέχεια