Ο Ιερός Ναός της Παναγίας των Βλαχερνών ή Βλαχερνίτισσας είναι από τα γνωστότερα ιερά Προσκυνήματα της Παναγίας και ένα από τα σημαντικότερα Ορθόδοξα της Πόλης. Βρίσκεται στις Βλαχέρνες, στην περίφημη συνοικία της Κωνσταντινούπολης, όπου εκτός του ναού υπήρχε και βασιλικό παλάτι. Ο Ναός έγινε γνωστός από την παλαιότατη και θαυματουργή εικόνα της Παναγίας των Βλαχερνών, που παριστάνει την Θεοτόκο όρθια δεομένη με τα χέρια υψωμένα στον ουρανό, έχοντας στο στήθος της εγκόλπιο με τον Ιησού. Είναι η Υπέρμαχος Στρατηγός και σε ανάμνηση της βοηθείας της προς τους υπερασπιστές του Βυζαντίου εναντίον των Περσών και Ρώσων, γράφηκε ο γνωστός σε όλους Ακάθιστος Ύμνος. Από Βυζαντινούς συγγραφείς μαθαίνουμε για το απαράμιλλο κάλλος του Ναού καθώς και τα άπειρα θαύματα της Παναγίας.
Στις 30 Ιουνίου η Εκκλησία μας εορτάζει τη Σύναξη των αγίων ενδόξων δώδεκα Αποστόλων του Χριστού. Οι άγιοι Δώδεκα Απόστολοι είναι εκείνοι που τους επέλεξε ο Κύριός μας, για ν’ αποτελέσουν τον πυρήνα της Εκκλησίας και να γίνουν οι συνεχιστές του απολυτρωτικού έργου Του στον κόσμο. Το Αποστολικό αξίωμα είναι το πιο τιμητικό αξίωμα στην Εκκλησία και υπερέχει από κάθε άλλο. Οι άγιοι Απόστολοι έφεραν εις πέρας την τιμητική αποστολή τους με τη βοήθεια και τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, που έλαβαν κατά την ημέρα της Πεντηκοστής. Είναι αυτοί που αφιέρωσαν τη ζωή τους κοντά στον Χριστό. Είναι οι αφοσιωμένοι μαθητές του Κυρίου, που Τον ακολούθησαν μέχρι το τέλος της επίγειας πορείας Του. Είναι εκείνοι οι οποίοι έδωσαν και την ίδια τους τη ζωή για την αγάπη του Χριστού. Όλο το είναι τους ήταν αφιερωμένο στον Χριστό.
Σήμερα, 29η Ιουνίου, η Αγία Εκκλησία μας πανηγυρίζει τους πρωτοκορυφαίους αγίους Αποστόλους Πέτρο και Παύλο. Ο Απόστολος Πέτρος εργάσθηκε και μερίμνησε κυρίως για τους Χριστιανούς που προήλθαν από την τάξη των Ιουδαίων, ο δε Απόστολος Παύλος, έχοντας ως αφετηρία τους Ιουδαίους, απευθύνθηκε εν συνεχεία στα έθνη, δηλαδή στους ειδωλολάτρες.
Την ημέρα αυτή η Αγία μας εκκλησία εορτάζει το γενέσιο του ενδόξου Προφήτου Προδρόμου και Βαπτιστού Ιωάννη. Ο πατέρας του Ζαχαρίας, ήταν ιερέας. Κάποια ημέρα την ώρα του θυμιάματος, είδε μέσα στο θυσιαστήριο άγγελο Κυρίου, ο οποίος του ανήγγειλε ότι θα αποκτούσε γιο τον οποίο θα ονόμαζε Ιωάννη. Ο Ζαχαρίας σκίρτησε από χαρά, αλλά δυσπιστούσε. Η γυναίκα του ήταν ηλικιωμένη και στείρα και άρα ήταν αδύνατο να κυοφορήσει και αυτές τις αμφιβολίες τις εξέφρασε στον άγγελο ο οποίος του απάντησε ότι το παιδί θα γεννηθεί και εκείνος θα τιμωρηθεί για την απιστία του, παραμένοντας κωφάλαλος μέχρι να πραγματοποιηθεί η βουλή του Θεού.
Πράγματι η γυναίκα του η Ελισάβετ συνέλαβε και μετά από εννέα μήνες γέννησε γιο. Οκτώ ημέρες μετά τη γέννηση κατά την περιτομή του παιδιού οι συγγενείς, θέλησαν να του δώσουν το όνομα του πατέρα του, δηλαδή Ζαχαρία. Όμως ο Ζαχαρίας έγραψε επάνω στο πινακίδιο το όνομα Ιωάννης. Αμέσως λύθηκε η γλώσσα του και όλοι οι παριστάμενοι πλημμύρισαν χαρά και ελπίδα, διότι κατάλαβαν ότι γεννήθηκε ο Πρόδρομος της παρουσίας του αναμενόμενου Μεσσία.
Ο Ιωάννης δεν διέθετε μόνο το χάρισμα της προφητείας, αλλ’ αξιώθηκε και τη μεγαλύτερη χαρά και τιμή. Βάπτισε τον Μεσσία Χριστό, τον οποίο και ομολογούσε σ’ όλη του τη ζωή. Σύμφωνα με τα λόγια Του ίδιου του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ο Άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος είναι «ο Μείζων εν γεννητοίς γυναικών», δηλαδή ο πιο σπουδαίος άνθρωπος που γεννήθηκε ποτέ από γυναίκα επί της γης σε ολόκληρη την ιστορία της ανθρωπότητας. Για τούτο και η Εκκλησία μας καθιέρωσε η εικόνα του Τιμίου Προδρόμου να βρίσκεται αγιογραφημένη στο τέμπλο όλων των ιερών ναών, δίπλα σε εκείνη του Χριστού.
Ο άγιος Ιωάννης ο Πρόδρομος είναι ο προστάτης άγιος του μοναχισμού και όλων των ερημιτών, αιώνιο πρότυπο ασκητικής ζωής, ταπείνωσης, εγκράτειας, αυταπάρνησης και ανεξικακίας. Ο ίδιος έλεγε για τον εαυτό του: «Ἐγὼ φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ», δηλαδή πως είναι μια φωνή που φωνάζει μέσα στην έρημο. Μέσα στη σημερινή έρημο της ανθρώπινης αποξένωσης, της μοναξιάς, των παθών, των κλιμακούμενων κρίσεων και των προβλημάτων που καταρρακώνουν τον σύγχρονο άνθρωπο και απαξιώνουν τον βίο του καθημερινά, η μορφή του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου έρχεται να φωτίσει τη ζωή και την πορεία όλων μας με το ολόφωτο παράδειγμα της αγίας βιωτής του και τον πύρινο λόγο του. Ας είναι η ευλογία και η σκέπη Του παντοτινά μαζί μας!
Ο Άγιος Νικόλαος ο Καβάσιλας, γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1322 και ήταν ανεψιός του Νείλου Καβάσιλα, ο οποίος χρημάτισε Αρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης. Το πατρικό του επώνυμο ήταν Χαμαετός, κράτησε όμως το μητρικό επώνυμο Καβάσιλας προφανώς λόγω της ισχυρής παρουσίας του Θείου του. Έκανε λαμπρές σπουδές ρητορικής, Θεολογίας, φιλοσοφίας και φυσικών επιστημών στη Θεσσαλονίκη και στην Κωνσταντινούπολη. Για ένα διάστημα διετέλεσε σύμβουλος του αυτοκράτορα Κατακουζινού ο οποίος στα τελευταία χρόνια της ζωής του, εκάρη μοναχός και διέμενε στην περιώνυμη Μονή των Μαγγάνων.
Το πρώτο πρόσωπο που πρόβαλε μπροστά μου στον κόσμο αυτό ήταν ο πατέρας μου. Φαντάστηκα πάντα την ανθρώπινη μνήμη σαν μια ταινία, πάνω στην οποία καταχωρούνται -όπως στο φωτογραφικό φιλμ- όλες οι εικόνες της ζωής, από το λίκνο μέχρι τον τάφο. Το μάτι, σαν μια φωτογραφική μηχανή, καταγράφει αυτόματα κάθε τι που προβάλλει μπροστά στο φακό του. Η μνήμη όμως δεν διατηρεί παρά μονάχα τις εικόνες και τις σκηνές που έχουν ενδιαφέρον. Το υπόλοιπο κομμάτι της ταινίας πετιέται μέσα στον αχανή χώρο της λησμοσύνης, σαν κάτι άχρηστο. … Η πρώτη λοιπόν εικόνα της ζωής μου, που υπάρχει πάνω στο φιλμ της μνήμης μου, μια εικόνα σε μεγάλο πλάνο –που η ανάμνησις φύλαξε ευλαβικά και που ο χρόνος αντί να την ξεθωριάσει την έκανε πολύ πιο όμορφη- είναι η εικόνα του πατέρα μου.
Το πρώτο πρόσωπο που πρόβαλε μπροστά μου στον κόσμο αυτό ήταν ο πατέρας μου. Φαντάστηκα πάντα την ανθρώπινη μνήμη σαν μια ταινία, πάνω στην οποία καταχωρούνται -όπως στο φωτογραφικό φιλμ- όλες οι εικόνες της ζωής, από το λίκνο μέχρι τον τάφο. Το μάτι, σαν μια φωτογραφική μηχανή, καταγράφει αυτόματα κάθε τι που προβάλλει μπροστά στο φακό του. Η μνήμη όμως δεν διατηρεί παρά μονάχα τις εικόνες και τις σκηνές που έχουν ενδιαφέρον. Το υπόλοιπο κομμάτι της ταινίας πετιέται μέσα στον αχανή χώρο της λησμοσύνης, σαν κάτι άχρηστο. … Η πρώτη λοιπόν εικόνα της ζωής μου, που υπάρχει πάνω στο φιλμ της μνήμης μου, μια εικόνα σε μεγάλο πλάνο –που η ανάμνησις φύλαξε ευλαβικά και που ο χρόνος αντί να την ξεθωριάσει την έκανε πολύ πιο όμορφη- είναι η εικόνα του πατέρα μου.
«Ὁ Κύριος ἀνελήφθη εἰς οὐρανούς, ἵνα πέμψῃ τὸν Παράκλητον τῶ κόσμω, οἱ οὐρανοὶ ἡτοίμασαν τὸν θρόνον αὐτοῦ, νεφέλαι τὴν ἐπίβασιν αὐτοῦ, Ἄγγελοι θαυμάζουσιν, ἄνθρωπον ὁρῶντες ὑπεράνω αὐτῶν, ὁ Πατὴρ ἐκδέχεται, ὃν ἐν κόλποις ἔχει συναϊδιον, Τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον κελεύει πᾶσι τοὶς Ἀγγέλοις αὐτοῦ, Ἄρατε πύλας οἱ ἄρχοντες ἡμῶν, Πάντα τὰ ἔθνη κροτήσατε χείρας, ὅτι ἀνέβη Χριστός, ὅπου ἣν τὸ πρότερον». Ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός μετά την λαμπροφόρο Ανάστασή Του από τους νεκρούς, δεν εγκατέλειψε αμέσως τον κόσμο, αλλά συνέχισε για σαράντα ημέρες να εμφανίζεται στους μαθητές Του (Πράξ. 1,3). Αυτές οι μεταναστάσιμες εμφανίσεις Του προς αυτούς είχαν πολύ μεγάλη σημασία. Έπρεπε οι πρώην δύσπιστοι και φοβισμένοι μαθητές να βιώσουν το γεγονός της Αναστάσεως του Διδασκάλου τους και ν’ αποβάλουν κάθε δισταγμό και ψήγμα απιστίας για Εκείνον.
Η Ανάσταση του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού συνεχίζεται! Αυτό δείχνει και η γιορτή της Αποδόσεως του Πάσχα. Τα ίδια γράμματα της νύχτας της Αναστάσεως, ακούγονται και κατά την Απόδοση του Πάσχα. Τελείται μία ημέρα πριν από την εορτή της Αναλήψεως. Κάθε μεγάλη εορτή στην Ορθόδοξη λατρεία έχει την «απόδοσή» της. Κάθε εορτή είναι ζωντανό γεγονός, που επαναλαμβάνεται στη ζωή της Εκκλησίας, στη ζωή του πιστού.
Οι Άγιοι Κωνσταντίνος και Ελένη, ιερός ναός Αρχαγγέλου Μιχαήλ Πεδουλά, Κύπρος
Ο Άγιος Κωνσταντίνος ο Μέγας
Ως γενέτειρα πόλη του Μεγάλου Κωνσταντίνου αναφέρεται τόσο η Ταρσός της Κιλικίας όσο και το Δρέπανο της Βιθυνίας. Ωστόσο η άποψη που επικρατεί φέρει τον Μέγα Κωνσταντίνο να έχει γεννηθεί στη Ναϊσό της Άνω Μοισίας (σημερινή Νις της Σερβίας). Το ακριβές έτος της γεννήσεώς του δεν είναι γνωστό, θεωρείται όμως ότι γεννήθηκε μεταξύ των ετών 272-288 μ.Χ. Πατέρας του ήταν ο Κωνστάντιος, που λόγω της χλωμότητος του προσώπου του ονομάσθηκε Χλωρός, και ήταν συγγενής του αυτοκράτορα Κλαυδίου. Μητέρα του ήταν η Αγία Ελένη, θυγατέρα ενός πανδοχέως από το Δρέπανο της Βιθυνίας.
Ο Αλβανικής καταγωγής στρατιώτης Ιωάννης, ο επονομαζόμενος «Αρναουτογιάννης» (οι Αλβανοί στα Τούρκικα, ονομάζονται Αρναούτ), βαπτίστηκε χριστιανός, με το όνομα Ιωάννης. Βρήκε κατοικία στο χωριό Άγιος Ιωάννης Φαιστού και ζούσε βίο ευσεβή και ευλαβικό, ασκώντας το επάγγελμα του δραγάτη (του αγροφύλακα), προκειμένου να εξασφαλίζει τα προς το ζην.
Μετά την Ανάσταση του Χριστού, οι μαθητές Του δεν μπορούσαν να πιστέψουν το γεγονός.
Χριστός εμφανίστηκε στις Μυροφόρες και στη Μαρία τη Μαγδαληνή. Ταυτόχρονα, στον τάφο Του έσπευσαν οι απόστολοι Ιωάννης και Πέτρος για να βρουν το σώμα Του, αλλά βρήκαν μονάχα τα νεκρικά σπάργανα με τα οποία τον είχαν τυλίξει, όπως επίσης και την πετσέτα (το σουδάριο), με το οποίο είχαν καλύψει την τίμια κεφαλή Του. Ο Χριστός, εν τω μεταξύ, προκειμένου να βοηθήσει τους μαθητές Του να καταλάβουν το θαυμαστό γεγονός το οποίο είχε συμβεί, εμφανιζόταν συνεχώς.
Ξεχωριστή χορεία των αγίων της Εκκλησίας μας είναι όσοι έλαβαν μέρος στις Μεγάλες Οικουμενικές Συνόδους, στις οποίες, με την καθοδήγηση και τον φωτισμό του Αγίου Πνεύματος, καθόρισαν τα όρια της σωστικής ορθοδόξου πίστεώς μας. Ένας από αυτούς υπήρξε και ο άγιος Αχίλλειος, επίσκοπος Λαρίσης, ο οποίος είχε τη δική του συμβολή στις εργασίες της Αγίας Α’ Οικουμενικής Συνόδου.
Φορητή εικόνα του πρωτομάρτυρος της Χίου Αγίου Ισιδώρου του 19ου αιώνος από τον ομώνυμο Ιερό Ναό Αγίου Ισιδώρου Πετροκοκκίνων Κάμπου Χίου
Το Νεχώρι είναι ένα μαστιχοχώρι λίγα χιλιόμετρα μακριά από την πόλη της Χίου. Εκεί, κατά την παράδοση, άφησε την τελευταία του πνοή, μετά από σκληρά βασανιστήρια, ο Άγιος Ισίδωρος, το έτος 250 μ.Χ. Ήταν τότε αυτοκράτορας του ρωμαϊκού κράτους ο Δέκιος. Ο Ισίδωρος, που καταγόταν από την Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου, από Χιώτη πατέρα ειδωλολάτρη, ήταν ναύτης μιας μοίρας του στόλου των Ρωμαίων, που αγκυροβόλησε εκείνον τον χρόνο στο νησί της Χίου. Εκεί καταγγέλθηκε στον ναύαρχο του στόλου Νουμέριο, ότι ο ναύτης Ισίδωρος ήταν Χριστιανός. Είχε μάλιστα επαφές με την υπάρχουσα στη Χίο χριστιανική κοινότητα.
Ο εκχριστιανισμός των Σλαβικών λαών είναι ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα, τόσο για την Εκκλησία, όσο και για την πολιτική ιστορία. Η μεγάλη ομοεθνία των Σλάβων άφησαν πίσω τους το βάρβαρο και ειδωλολατρικό παρελθόν και εντάχτηκαν στον πολιτισμένο κόσμο και το σπουδαιότερο: γνώρισαν τη σώζουσα αλήθεια του Ευαγγελίου, χάρις στους δύο μεγάλους άνδρες, τους αγίους Θεσσαλονικείς αδελφούς Κύριλλο και Μεθόδιο. Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος έζησαν τον 9ο μ.Χ. αιώνα. Ήταν δύο από τα επτά παιδιά ονομαστής οικογένειας της Θεσσαλονίκης. Ο πατέρας τους, Λέων ο δρουγγάριος, ευσεβής άνθρωπος, κατείχε υψηλή στρατιωτική θέση. Φρόντισε να δώσει σπουδαία μόρφωση στα παιδιά του και να τα τοποθετήσει σε ανώτερες κρατικές θέσεις.
Η γιορτή της μητέρας (ή ημέρα της μητέρας) είναι εορτή προς τιμήν της μητέρας και της μητρότητας. Στην Ελλάδα και σε πολλές άλλες χώρες, γιορτάζεται τη δεύτερη Κυριακή του Μαΐου. Για το 2021 η γιορτή της μητέρας πέφτει την Κυριακή 9 Μαΐου.
Μ' αρέσουν τα ποιήματα που ζουν στο δρόμο, έξω απ' τα βιβλία: αυτά που τουρτουρίζουν στις γωνιές κι όλο καπνίζουν σαν φουγάρα· που αναβοσβήνουν, μες στη νύχτα, σαν Χριστουγεννιάτικα λαμπάκια... [Νίκος Χουλιαράς]