Χαράζει στο Αιγαίο

Γλυκοχάραμα στη Σίκινο

Συνέχεια

Ιερά Μονή Παναγίας Βαρνάκοβας

Ιερά Μονή Παναγίας Βαρνάκοβας, πίνακας της Ιωάννας Ξέρα

Η Ιερά Μονή Παναγίας Βαρνάκοβας ιδρύθηκε το 1077. Στις αρχές του 13ου αιώνα, όπως αναφέρεται στο κτητορικό της για το έτος 1212, ζούσαν στη Βαρνάκοβα 96 ιερομόναχοι και διάκονοι. Οι Κομνηνοί, άρχοντες του Δεσποτάτου, αγάπησαν τόσο πολύ την Παναγία τη Βαρνάκοβα, ώστε μερικοί εξ αυτών επέλεξαν το Καθολικό της Μονής ως τόπο ενταφιασμού τους. Μάλιστα, τουλάχιστον δύο από αυτούς έγιναν μοναχοί: ο Αλέξιος, με το όνομα Ακάκιος, ο κάποτε ηγούμενος και ο πατέρας του Εμμανουήλ, με το όνομα Ματθαίος. Το 1919 ο αρχαιολόγος Αναστάσιος Ορλάνδος ανακάλυψε τους τάφους τους κάτω από το δάπεδο του εσωνάρθηκα, ενώ σώζονται μέχρι σήμερα στη Μονή οι επιτύμβιες πλάκες. Ανάλογη με τους Κομνηνούς εύνοια προς το Μοναστήρι λέγεται πως επέδειξαν και οι τελευταίοι αυτοκράτορες του Βυζαντίου, οι Παλαιολόγοι.

Συνέχεια

Η Παναγία «η Πάντων Ελπίς» εκ Μικράς Ασίας

Η Παναγία «η Πάντων Ελπίς» εκ Μικράς Ασίας βρίσκεται στον ιερό ναό Αγίων Κωνσταντίνου και Ελένης Ιπποδρομίου Θεσσαλονίκης. Η εικόνα αυτή της Παναγίας ήρθε πρόσφυγας από τη Μικρά Ασία χωρίς να έχει καταγραφεί ποιος την έφερε. Κανένας δεν γνωρίζει ποιου τέμπλου, ποιας εκκλησιάς, ποιου χωριού ή Μικρασιατικής πολιτείας υπήρξε κομμάτι. Την έφεραν πρόσφυγες από τη Μικρασιατική Καταστροφή το 1922. Πρόσφυγες ανώνυµοι τη δώρισαν εδώ, σε τούτο τον ναό παραδίδοντάς την σε τόπο ασφαλή και χέρια ευλαβικά. Σύμφωνα με μαρτυρίες γηραιών ενοριτών, αν και την έφεραν Μικρασιάτες πρόσφυγες στη Θεσσαλονίκη, προέρχεται από τα Ταταύλα της Κωνσταντινούπολης.

Συνέχεια

Κατάγομαι από την Πρίγκηπο

γράφει η Δήμητρα Γ. Γιαπισίκογλου (α’ γυμνασίου)

Η Σκάλα της Πριγκήπου

Η καταγωγή μας είναι ο τόπος από τον οποίο αντλούμαι τις ρίζες μας. Ο δικός μου τόπος καταγωγής είναι η Πρίγκηπος, ένα νησί απέναντι από την Κωνσταντινούπολη, στη θάλασσα του Μαρμαρά.

Συνέχεια

Η μελαγχολία των Παλαιολόγων (Φώτης Κόντογλου)

Μυστράς

Τὸν καιρὸ ποὺ δούλευα στὸν Μυστρᾶ, τύχαινε πολλὲς φορὲς νὰ βρεθῶ μοναχὸς μέσα στὴν Περίβλεπτο. Τ’ ἀπόγεμα ἡ ἐκκλησία σκοτείνιαζε κι ἀγρίευε. Ἀπὸ πάνου ἀπὸ τὴν σκαλωσιὰ ἄκουγα πατήματα. «Κανένα φάντασμα θὰ περπατᾷ», συλλογιζόμουνα, καὶ γύριζα τὸ κεφάλι μου πάντα κατὰ τὸ μέρος ποὺ στεκόντανε ζωγραφισμένοι οἱ στρατιῶτες καὶ οἱ πολεμάρχοι. Στεκόντανε στὴ σειρὰ ἕνα γῦρο, λίγο ψηλότερα ἀπὸ τὸ χῶμα, οἱ περισσότεροι μὲ βγαλμένα μάτια, τρυπημένοι στὸ στῆθος, πολλοὶ ἀπ’ αὐτοὺς κομματιασμένοι ἀπὸ τὶς σπαθιές. Σὲ πολλὰ κεφάλια εἶχε ἀπομείνει γερὸ ἕνα μάτι μοναχά, μὰ κεῖνο τὸ μάτι ἔβλεπε σὰν δέκα ζωντανά.

Συνέχεια

Τα βιβλία…

Όσο προχωρά η ψηφιοποίηση των γραπτών κειμένων -η οποία να το πούμε και αυτό: έχει και τα θετικά της, τόσο μεγαλύτερη αγάπη θα έχω για τα βιβλία στην έντυπη μορφή τους! Πάντα τα έβλεπα σαν πλάσματα ζωντανά, καθένα ξεχωριστό σε περιεχόμενο, όψη και χαρακτήρα, με τα κορμάκια τους λιανά ή παχουλά, καλοδιατηρημένα ή καταπονημένα απ’ τα πολλά διαβάσματα, καθένα με τη δική του ξεχωριστή ιστορία και υπόσταση, με το δικό του λόγο, το ξεχωριστό του ύφος, ακόμα και την ιδιαίτερή του μυρωδιά ή τα σημάδια ενός «μικροατυχήματος» που του στέρησε την αρχική του αταραξία και ακεραιότητα…

Συνέχεια

Το βαθύτερο νόημα ενός ταπεινού Παραδείσου (Οδυσσέας Ελύτης)

Χιλιάδες χρόνους περπατάμε. Λέμε τον ουρανό «ουρανό» και τη θάλασσα «θάλασσα». Θ’ αλλάξουν όλα μια μέρα κι εμείς μαζί τους θ’ αλλάξουμε, αλλά η φύση μας ανεπανόρθωτα θα ‘ναι χαραγμένη πάνω στη γεωμετρία που καταφρονέσαμε στον Πλάτωνα.

Συνέχεια

Τούτο το καλοκαιράκι (Παραδοσιακό Αρκαδίας)

Τούτο το- μαύρα γλαρά μου μάτια
τούτο το καλοκαιράκι, κυνηγούσα ένα πουλάκι
Κυνηγού- μαύρα γλαρά μου μάτια
Κυνηγούσα προσπαθούσα
να το πιάσω δεν μπορούσα.
Παίζοντας, ψηλέ λιγνέ μου κρίνε
Παίζοντας τον ταμπουρά μου
ήρθε μες την κάμαρα μου.

Συνέχεια

Το Ελληνικό Καλοκαίρι (Jacques Lacarrière)

(φωτ. Δ. Διανελλής, «Στην αγκαλιά του Παγασητικού», 1980, Η Μαγνησία Στο Πέρασμα Του Χρόνου/fb)

«Στην Ελλάδα η ομορφιά δεν μαθαίνεται ποτέ, είναι αυθόρμητη, αυτόχθονη όπως τ’ άσπρα κεντίδια των κυμάτων πάνω στην άμμο, όπως η μελετημένη συμμετρία των κυπαρισσιών σε όλο το μήκος των δρόμων, σαν μία πανδαισία χρωμάτων σε πόρτες και παράθυρα, ή σαν το πολύχρωμο έμβλημα των ελληνικών ενδυμάτων και κοσμημάτων. Διότι η ομορφιά είναι μία μάχη, είναι η νίκη του φωτός πάνω στη σκιά».

Συνέχεια
Χωρίς κατηγορία

Σῶμα τοῦ καλοκαιριοῦ

Νικόλαος Λύτρας, Το ψάθινο καπέλο, 1925

Ὢ σῶμα τοῦ καλοκαιριοῦ γυμνὸ καμένο
Φαγωμένο ἀπὸ τὸ λάδι κι ἀπὸ τὸ ἀλάτι
Σῶμα τοῦ βράχου καὶ ῥῖγος τῆς καρδιᾶς
Μεγάλο ἀνέμισμα τῆς κόμης λυγαριᾶς
Γεμᾶτο ἀστράκια καὶ πευκοβελόνες
Σῶμα βαθὺ πλεούμενο τῆς μέρας!

Ὀδ. Ἐλύτης – Προσανατολισμοί

Το ιστορικό βάρος του Διατάγματος των Μεδιολάνων

Φεβρουάριος 313 μ.Χ.

Ο Μέγας Κωνσταντίνος (27 Φεβρ. 272 – 22 Μαΐου 337 μ.Χ.) λεπτομέρεια
από ψηφιδωτό στην είσοδο του ναού της Αγίας Σοφίας Κωνσταντινουπόλεως

Το Διάταγμα των Μεδιολάνων αποτελεί το επίσημο κείμενο, με το οποίο καθιερώθηκε η ανεξιθρησκεία στη ρωμαϊκή αυτοκρατορία. Υπεγράφη τον Φεβρουάριο του 313 μ.Χ., στον χώρο του σημερινού Κάστρου Σφόρτσα του Μιλάνου, όπου τις ημέρες εκείνες τελέστηκε και ο γάμος του Αυγούστου Λικίνιου με την Κωνσταντία, αδελφή του Μεγάλου Κωνσταντίνου. Με την υπογραφή του Διατάγματος ο Μέγας Κωνσταντίνος και ο Αύγουστος Λικίνιος έθεσαν τέλος στους διωγμούς των χριστιανών και νομιμοποίησαν τη χριστιανική Εκκλησία ως «επιτρεπόμενη θρησκεία» (Religio licita), οι οπαδοί της οποίας έπρεπε να προσεύχονται στον δικό τους θεό για την ευτυχία του κράτους.

Συνέχεια

H Σαρμανίτσα

«Τι να σου κάνω Χάιδω μου,
τι να σου κάνω γιε μου;
Θέλεις στην κούνια βάλε με,
θέλεις στη σαρμανίτσα
και με τα πόδια σ’ Χάιδω μ’ κούνα με
και με τα χέρια σ’ γνέσε
και με το στόμα σ’ Χάιδω μ’ το γλυκό
πες μας γλυκά τραγούδια»

(Παραδοσιακό Ηπείρου)

Συνέχεια

Τα στημένα Δικαστήρια της Αμάσειας και ο αφανισμός του Ποντιακού Ελληνισμού

Η Αμάσεια του Πόντου, μία από τις ωραιότερες πόλεις
του κόσμου χτισμένη στις όχθες του Ίρι ποταμού (Yesilirmak)

Κατηγορούμενοι χωρίς δικαίωμα υπεράσπισης. Πολιτικοί, ιερωμένοι, επιχειρηματίες, δημοσιογράφοι στη φοβερή λίστα των καταδικασθέντων και εκτελεσθέντων…

Μετά το 1919 και την έναρξη της δεύτερης και σκληρότερης φάσης της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, οι Τούρκοι, με τις εντολές του Μουσταφά Κεμάλ, ξεκινούν δίκες – παρωδία στην Αμάσεια με στόχο τον αφανισμό της ελληνικής ελίτ του Πόντου. Η επιλογή της Αμάσειας στα βάθη της Ανατολίας, για τη διεξαγωγή των δικών, είχε σκοπό αυτές να μείνουν μακριά από τα μάτια της κοινής γνώμης. Με πρόσχημα τις υποτιθέμενες ενέργειες Ελλήνων του Πόντου για δημιουργία ανεξάρτητου κράτους στην περιοχή, τέθηκαν σε ισχύ τα λεγόμενα «Δικαστήρια Ανεξαρτησίας» για τη νομιμοφανή εξόντωση -με συνοπτικές διαδικασίες- των πλέον σημαντικών προσωπικοτήτων του ποντιακού Ελληνισμού.

Συνέχεια