Δράμα: Το έθιμο της λιτανευτικής πομπής στην Καλή Βρύση, μια διαδρομή ευλάβειας στη φύση

Πιστοί στη μακραίωνη παράδοση του τόπου τους και στη διατήρηση ηθών και εθίμων που χάνονται στα βάθη των χρόνων, οι κάτοικοι της Καλής Βρύσης Δράμας αναβίωσαν και φέτος, την Πέμπτη της Διακαινησίμου (δηλαδή την πέμπτη μέρα μετά το Πάσχα), το έθιμο της λιτάνευσης της ιερής εικόνας της Αναστάσεως. Διανύοντας μια απόσταση 18 χιλιομέτρων, το έθιμο αυτό αποτυπώνει με το πιο καταλυτικό τρόπο πώς η παράδοση και η λαογραφία «δένουν» αρμονικά με την αναγέννηση της φύσης και την Ανάσταση του Θεανθρώπου.

Συνέχεια →

Ένα χωριό του Νέστου που πήρε το όνομά του από το φυτό του Πάσχα, την υπέροχη Πασχαλιά!

Η Πασχαλιά (ή αλλιώς Μπαϊραμλί, όπως λεγόταν επί Τουρκοκρατίας) είναι ένα από τα Νεστοχώρια του Νομού Ξάνθης στις όχθες του ποταμού Νέστου. Παλαιότερα, πριν κατασκευαστεί η γέφυρα, η μεταφορά των κατοίκων εκτός χωριού γινόταν αποκλειστικά με μια βάρκα και για τον λόγο αυτό υπήρχαν «διορισμένοι» βαρκάρηδες.

Συνέχεια →

16 Απριλίου

Το μαρτύριο των τριών Αγίων (Μηνολόγιο Βασιλείου Β’)

«Χιὼν το πυρ ην τη Χιονίᾳ τάχα,
ου συμμετασχείν ηγάπησεν Αγάπη.
Βέλος σε πέμπει προς τον ειρήνης τόπον,
αφ’ αιμάτων σων ἐκμεθυσθὲν Ειρήνη.
Χιονίην τ’ Αγάπην εκκαιδεκάτῃ κατέκαυσαν»

Στη χορεία των αγίων ενδόξων μαρτύρων της πρωτοχριστιανικής Εκκλησίας μας ανήκουν και οι τρεις αδελφές Αγάπη, Ειρήνη και Χιονία. Έζησαν στη Θεσσαλονίκη και μαρτύρησαν στα χρόνια του σκληρού διώκτη Διοκλητιανού (304 μ.Χ.). Φαίνεται ότι ήταν ενεργά μέλη Αδελφότητας νέων χριστιανών. Αγαπούσαν πολύ τον Ιησού Χριστό και τη μελέτη των Αγίων Γραφών και χριστιανικών βιβλίων. Όταν όμως ο Διοκλητιανός εξέδωσε διάταγμα, τον Φεβρουάριο του 303, που απαγόρευε τη χρήση και κατοχή χριστιανικών βιβλίων και κειμένων, οι τρεις αυτές αδελφές έκρυψαν τα βιβλία. Και για να διαφυλάξουν την πίστη τους κατέφυγαν σε «όρος υψηλό» κοντά στη Θεσσαλονίκη, πιθανώς στον Χορτιάτη. Στο καταφύγιό τους αυτό τις επισκέφθηκε και η αγία Αναστασία η Φαρμακολύτρια και τις ενίσχυσε με πνευματικές συμβουλές προαναγγέλλοντας τη δόξα του μαρτυρίου τους. Τους εξέδωσε μάλιστα και υπόσχεση ότι με τις προσευχές της θα τις συνοδεύει.

Συνέχεια →

Βλάχικος γάμος του Σελιώτη Μητρούλα, αρχές Μεσοπόλεμου
Προξενιό, Αρραβώνες (ισουσίρεα)

Όπως συνέβαινε σε όλους τις πληθυσμιακές ομάδες τον παλιό καιρό, έτσι και στους Βλάχους του Βερμίου ήταν δύσκολη η επαφή ανάμεσα στους νέους γιατί τα ήθη ήταν αυστηρά και οι «έξοδοι» των νέων περιορισμένες. Περιπτώσεις να συναντηθούν οι νέοι, έστω και με φευγαλέες ματιές ήταν κάποια σημαντικά γεγονότα, όπως γιορτές, γάμοι και πανηγύρια. Ακόμα, επειδή εκείνο τον καιρό οι κοινωνικές τάξεις, π.χ. κτηνοτρόφοι – εμποροβιοτέχνες ήταν κλειστές, ήταν πολύ δύσκολο να γίνει αρραβώνας ανάμεσα σε διαφορετικές τέτοιες τάξεις. Ωστόσο, τα κύρια κριτήρια επιλογής ήταν το καλό σόι, η ομορφιά, η τιμιότητα, η εργατικότητα, η νοικοκυροσύνη και γενικά η καλή ηθική και πνευματική κατάσταση των νέων και των οικογενειών τους.

Συνέχεια →

Γράμμα του ταγματάρχου πεζικού Κωνσταντίνου Τσιριγώτη, στις 14 Φεβρουαρίου 1913, από το Μπιζάνι, προς τον αδελφό του γιατρό Χρήστο Τσιριγώτη

Συνέχεια →

Η όμορφη Φυτειά στο Βέρμιο Ημαθίας

Έφυγε πριν λίγες μέρες από τη ζωή ο Δημήτρης Βύζας στα 79 του χρόνια. Πνεύμα ανήσυχο, εργάτης αφανής της πένας, ένας άνθρωπος που νοιαζόταν για την παράδοση και την ιστορία του τόπου του. Άνθρωπος, που παρά την ηλικία του, είχε την έγνοια να φωτίσει στιγμές ιστορικές του τόπου του, να διατηρήσει το γλωσσάρι του χωριού του, της Φυτειάς, να προβάλει προσωπικότητες ξεχασμένες για τους πολλούς, όπως ο λαϊκός αγωνιστής από το Δάσκιο, ο Βασίλης Πατρίκας. Βλέμμα διεισδυτικό, που σε διαπερνούσε, κουβέντες λίγες, βάθος πολύ.

Συνέχεια →

Νυμφαίο, Φλώρινα

Ένα απόσπασμα από τα Απομνημονεύματα του Μητροπολίτου Καστοριάς Γερμανού Καραβαγγέλη, με αφορμή τη θυσία των Δημητρίου Νταλίπη και Παύλου Κύρου, στις 19 και 20 Νοεμβρίου 1906

Ἅγιοι Ἀνάργυροι καὶ θαυματουργοί,
ἐπισκέψασθε τὰς ἀσθενείας ἡμῶν,
δωρεὰν ἐλάβετε, δωρεὰν δότε ἡμῖν
(Ἀπολυτίκιον)

Η Μονή των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού βρίσκεται στο χωριό Μελισσότοπος, 26 χλμ. από την Καστοριά, σε υψόμετρο 870 μ., και είναι η παλαιότερη Μονή του Νομού. Η πρώτη Μονή, αφιερωμένη στον Άγιο Παντελεήμονα, ιδρύθηκε την εποχή του Αλέξιου Α’ Κομνηνού (1080).

Συνέχεια →

Ο Αλιάκμονας, ο μακρύτερος ποταμός της Ελλάδας, ρέει ανάμεσα σε μαγευτικές, βουνίσιες εικόνες. Έχει πολλά πρόσωπα, αλλά μεταξύ Γρεβενών και Κοζάνης θα τον δείτε στα πιο γοητευτικά του…

Ιστορία – Ετυμολογία

Το όνομα Αλιάκμων είναι σύνθετο και προέρχεται από τις αρχαίες ελληνικές λέξεις «άλς» (άλας, θάλασσα) και «άκμων» (αμόνι). Σύμφωνα με την Ελληνική Μυθολογία, ο Αλιάκμων ήταν ένας από τους ποτάμιους θεούς, παιδί του Ωκεανού και της Τηθύος, κατά την προσφιλή αλληγορική ιδεο-ανθρωπόμορφη αντίληψη των αρχαίων Ελλήνων επί των γεωλογικών ανακατατάξεων μετά τον κατακλυσμό του Δευκαλίωνα. Μια άλλη εκδοχή είναι ότι το όνομα του ποταμού προέρχεται από τις λέξεις «αλιά» (αλιεία) και «ακμάζω», δηλαδή ακμάζουσα αλιεία.

Συνέχεια →

27 Ιουλίου

Ο Άγιος Χριστόδουλος καταγόταν από τη Βάλτα της Κασσάνδρας Χαλκιδικής, τη σημερινή Κασσανδρεία. Από μικρό παιδί πήγε στη Θεσσαλονίκη και έμαθε τη δουλειά του αμπατζή, ήταν δηλαδή κατασκευαστής ενδυμάτων από χοντρό μάλλινο ύφασμα. Πήγαινε με τους άλλους αμπατζήδες σε διάφορα περιοχές για εργασία και πάλι επέστρεφε στη Θεσσαλονίκη. Κάποτε, όταν βρέθηκε σε κάποιο ταξίδι στη Χίο, αγόρασε έναν ξύλινο σταυρό. Τον έδωσε σ’ έναν αγιογράφο, τον ζωγράφισε και τον πήγε στην εκκλησία του Αγίου Αθανασίου, διότι ο καντηλανάφτης ήταν φίλος του.

Συνέχεια →

Το έθιμο το έφεραν μαζί τους οι πρόσφυγες από το Πάνιδο της Ραιδεστού της Ανατολικής Θράκης. Οι συμμετέχοντες ανάβουν φωτιές και αφού κάψουν τα μαγιάτικα στεφάνια, πηδάνε από πάνω τους, για να έχουν υγεία και καλοτυχία

Συνέχεια →

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος Β’
(φωτ. Νίκος Μαγγίνας, megali-ekklisia.blogspot.gr)

Στον χαιρετισμό του κατά τη διάρκεια της φετινής τελετής αποφοίτησης στην Αμερικανική Γεωργική Σχολή, ο Οικουμενικός Πατριάρχης κκ. Βαρθολομαίος αναφέρθηκε στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και στον τρόπο με τον οποίο η Ορθοδοξία προσεγγίζει το παγκόσμιο οικολογικό πρόβλημα. Όπως χαρακτηριστικά τόνισε: «Το σύγχρονο, παγκόσμιο οικολογικό πρόβλημα έχει σαφή ανθρωπογενή αίτια. Η εξουσιαστική σχέση μας προς την Κτίση είναι αποτέλεσμα της αλλοτρίωσής μας από τον Θεό. Δεν είναι δυνατόν να έχουμε αυθεντική πίστη εις τον Θεό και να καταστρέφουμε την καλή Δημιουργία του. Το μέλλον μας είναι οικολογικό και κοινωνικό σε ακατάλυτη συνάφεια. Χρειάζεται να συνειδητοποιήσουμε ότι η οικονομική και τεχνολογική ανάπτυξη δεν σημαίνει αυτονοήτως και πρόοδο».

Συνέχεια →

Η ερημιά τόπων και ανθρώπων μέσα από θραύσματα μνήμης…

Μικρές κραυγές. Κείμενα για την ερήμωση της υπαίθρου, την εγκατάλειψη. Τα «Όμορφα χωριά» είναι κείμενα λιγόλογα, με κρυμμένη δυναμική, που μέσα από τη λιτότητά τους αναδύονται οι στόχοι τους, καθαροί και όχι αμφιλεγόμενοι… Ο Σιώμος είναι παιδί του τόπου του και ο λόγος του είναι ατόφιος, όπως οι πέτρες του χωριού του, όπως οι κορμοί των δέντρων, που το σκίασαν…

Συνέχεια →