Ο Άγιος Συνέσιος Επίσκοπος Καρπασίας

26 Μαΐου

«Συνέσιε, σύνεσιν δός μοι θείαν,
ἵνα ὑμνῶ σε ὡς λειτουργὸν Κυρίου»

Άγιος Φίλων

Ο άγιος Συνέσιος γεννήθηκε στην Καρπασία. Ήταν άνθρωπος πράος κι ανεξίκακος και διαδέχτηκε στον επισκοπικό θρόνο τον Άγιο Φίλωνα (24 Ιανουαρίου). Αυτού μάλιστα και το ιερό έργο ζήλωσε και συμπλήρωσε. Για τον βίο του Αγίου Συνεσίου έγραψε ο μοναχός Ακάκιος. Ενάντια στις αιρέσεις, που σύμφωνα με τον άγιο Επιφάνιο ξεπερνούσαν σε αριθμό τον καιρό αυτό τις ογδόντα, κινήθηκε με φλόγα και χριστιανική σύνεση ο άγιος Συνέσιος. Με το ραβδί του ιεραποστόλου και τη μάχαιρα του Πνεύματος, που είναι τομώτερη και από το πιο κοφτερό μαχαίρι, ανέλαβε ο ουρανοπολίτης Ιεράρχης τον σκληρό αγώνα για την αντιμετώπιση και διάλυση των αιρέσεων.

Συνέχεια

Η Επανάσταση του Ρε Αλέξη στη μεσαιωνική Κύπρο

Νικόλαος Γύζης, Αγρότης

Ρε Αλέξης (Rex Alexis, δηλαδή Ρήγας ή Βασιλιάς Αλέξης) είναι το όνομα με το οποίο πέρασε στην ιστορία ο Κύπριος επαναστάτης από τη Μηλιά Αμμοχώστου, που τον 15ο αιώνα κατόρθωσε να συνενώσει γύρω του τους καταπιεσμένους και εξαθλιωμένους από τη Φραγκοκρατία Κύπριους χωρικούς, να ελευθερώσει την Κύπρο και ν’ αποδώσει στους συμπατριώτες του τη γη και τα δίκαιά τους. Οι Φράγκοι τον απαγχόνισαν στις 12 Μαΐου του 1427, μετά από φρικτά βασανιστήρια και δημόσια διαπόμπευσή του. Ο Αλέξης όχι μόνο απελευθέρωσε την πατρίδα του, όχι μόνο πέτυχε να γίνει καθολικά αποδεκτός και να μνημονεύεται αιώνια, αλλά κατάφερε ν’ αποδείξει πως τα κατεστημένα μπορούν να αμφισβητηθούν. Δεν νίκησε μόνο τους κατακτητές. Νίκησε την καταπίεση, τη δουλεία, τους απάνθρωπους θεσμούς της τότε εποχής. Για πολλούς ιστορικούς, η Επανάσταση των χωρικών του Ρε Αλέξη είναι ένα από τα σημαντικότερα επαναστατικά κινήματα για κοινωνική δικαιοσύνη και ελευθερία που εκδηλώθηκαν την εποχή του Μεσαίωνα στον Ευρωπαϊκό χώρο.

Συνέχεια

Τ’ αηδόνια δε σ’ αφήνουνε να κοιμηθείς στις Πλάτρες

Το Γεφύρι της Μηλιάς στις Πλάτρες, Λεμεσός Κύπρος

«Τ’ ἀηδόνια δὲ σ’ ἀφήνουνε νὰ κοιμηθεῖς στὶς Πλάτρες».

Ἀηδόνι ντροπαλό, μὲς στὸν ἀνασασμὸ τῶν φύλλων,
σὺ ποὺ δωρίζεις τὴ μουσικὴ δροσιὰ τοῦ δάσους
στὰ χωρισμένα σώματα καὶ στὶς ψυχὲς
αὐτῶν ποὺ ξέρουν πὼς δὲ θὰ γυρίσουν.
Τυφλὴ φωνὴ ποὺ ψηλαφεῖς μέσα στὴ νυχτωμένη μνήμη
βήματα καὶ χειρονομίες.

Συνέχεια

Μιχαλάκης Καραολής και Ανδρέας Δημητρίου – Οι πρώτοι νεκροί της αγχόνης στην Κύπρο

Συνέχεια

Ο Άγιος Θεράπων Επίσκοπος Κύπρου ο Ιερομάρτυς και Θαυματουργός

14 Μαΐου

Ὁ Ἅγιος Θεράπων γεννήθηκε στήν Κύπρο τόν 7ον μ.Χ. αἰώνα καταγόμενος ἀπό εὐγενεῖς καί εὐσεβεῖς γονεῖς, οἱ ὁποίοι τόν ἀνέθρεψαν ἐν «παιδεία καί νουθεσία Κυρίου». Γι’ αὐτό ἀπό πολύ μικρή ἡλικία ἄρχισε νά φαίνεται ἡ ἀγάπη του καί ἡ ἀφοσίωσή του στό Χριστό. Ὅσο μεγάλωνε στήν ἡλικία, τόσο προέκοπτε καί στήν κατά Χριστόν ἀρετή, μέ τήν καθημερινή τήρηση τῶν ἁγίων εὐαγγελικῶν ἐντολῶν.

Συνέχεια

Άγιος Θεράπων Κύπρου

Ο Άγιος Θεράπων βρίσκεται στην οροσειρά του Τροόδους. Είναι χωριό κτισμένο σε υψόμετρο 570 μ. Ανήκει στη γεωγραφική περιφέρεια των κρασοχωρίων. Στα νότια συνορεύει με τις Πάνω Κυβίδες και με την κοινότητα Σούνι – Ζανατζιά, στα βορειοδυτικά με τον Άγιο Αμβρόσιο, στα δυτικά και νοτιοδυτικά με το Βουνί, στα ανατολικά και νοτιανατολικά με τη Λόφου και στα βορειοανατολικά με την Άλασσα.

Συνέχεια

Ο Άγιος Επιφάνιος Επίσκοπος Κωνσταντίας και Αρχιεπίσκοπος Κύπρου

12 Μαΐου

«Φανεὶς Ἐπιφάνιος ἐν Κύπρῳ μέγας,
Κλέος παρ᾽ αὐτῇ καὶ θανὼν ἔχει μέγα.
Τῇ δυσκαιδεκάτῃ Ἐπιφάνιον μόρος εἷλε»

Ο Άγιος Επιφάνιος γεννήθηκε από πάμπτωχη οικογένεια Ιουδαίων αγροτών, στο χωρίο Βησανδούκη (ή Βησανδούκ), κοντά στην Ελευθερούπολη της Παλαιστίνης, το 310 μ.Χ. Κυπριακή λαϊκή παράδοση αναφέρει πως ο Άγιος γεννήθηκε στον Καλοπαναγιώτη της Κύπρου, ένα χωριό της Μαραθάσας και μεγάλωσε στη Βησανδούκη. Οι γονείς του είχαν ακόμη ένα παιδί, την Καλλίτροπο. Μετά τον θάνατο των γονέων του και σε ηλικία δέκα ετών, ο Επιφάνιος προσελκύεται στον χριστιανισμό από δύο περίφημους για τις γνώσεις και τον ασκητισμό μοναχούς, τον Λουκιανό και τον Ιλαρίωνα. Επτά ημέρες μετά το βάπτισμάα του τακτοποίησε την αδελφή του σ’ ένα γυναικείο μοναστήρι κι έφυγε για την έρημο της Παλαιστίνης. Εκεί ζει κοντά στους επιφανέστερους ασκητές, ασκούμενος στην εγκράτεια, στην άσκηση και στη μελέτη των Θείων Γραφών, γενόμενος υπόδειγμα για τους συνασκητές του. Η φήμη του και οι αρετές του δεν άργησαν να διαδοθούν και ανεδείχθη επίσκοπος Κωνσταντίας της Κύπρου, το έτος 367 μ.Χ., στην οποία κατέφυγε με θαυματουργικό τρόπο, όταν το πλοίο του, που επέπλεε προς την Παλαιστίνη, λόγω τρικυμίας, έφθασε στην Κύπρο.

Συνέχεια

Μεγάλη Παρασκευή, προάγγελος Αναστάσεως

Στο τέλος της Μεγάλης Εβδομάδας και ύστερα από το «Σήμερον κρεμάται επί ξύλου», οι εκκλησιές γεμίζουν με λουλούδια -σύμβολα ζωής και ομορφιάς! Η περιφορά του επιταφίου και η κατάληξή του στην αγία Τράπεζα, είναι ως να θέλει ο «νεκρός Ιησούς» να μεταφέρει την ανθρωπότητα, όλους τους ανθρώπους, στα άγια των αγίων και να τους χαρίσει αυτό που στην πραγματικότητα ποθούν -την πληρότητα της ζωής.

Συνέχεια

Λόγος στη Θεόσωμη Ταφή του Κυρίου ημών Ιησού Χριστού (Αγίου Επιφανίου)

Αγίου Επιφανίου
Αρχιεπισκόπου Κωνσταντίας Κύπρου
(απόσπασμα)

1. Τι είναι αυτό που συμβαίνει σήμερα; Μεγάλη σιωπή είναι απλωμένη στη γη. Μεγάλη σιωπή και ηρεμία. Μεγάλη σιωπή γιατί κοιμάται ο Βασιλιάς. Η γη φοβήθηκε και ησύχασε, επειδή ο Θεός με το σώμα κοιμήθηκε. Ο Θεός με το σώμα πέθανε, και τρόμαξε ο Άδης. Ο Θεός για λίγο κοιμήθηκε, και ανέστησε αυτούς που βρίσκονταν στον Άδη. Πού είναι τώρα οι προ ολίγου ταραχές και οι φωνές και οι παράνομοι θόρυβοι κατά του Χριστού; Πού είναι οι όχλοι και οι εξεγέρσεις και οι στρατιωτικές φρουρές και τα όπλα και οι λόγχες; Πού είναι οι βασιλιάδες και οι ιερείς και οι δικαστές οι καταδικασμένοι; Πού είναι οι αναμμένες δάδες και τα μαχαίρια και οι άτακτες κραυγές; Πού είναι οι όχλοι που εφρύαξαν και η άσεμνη κουστωδία; Εξαφανίστηκαν πραγματικά, γιατί στ’ αλήθεια πραγματικά οι όχλοι έκαναν σχέδια ανόητα και μάταια. Σκόνταψαν πάνω στον ακρογωνιαίο λίθο, τον Χριστό και συντρίφτηκαν οι ίδιοι. Χτύπησαν με μανία τη στέρεη Πέτρα, αλλά διαλύθηκαν σε αφρούς, όπως τα κύματα που κτυπούν στο βράχο. Χτύπησαν πάνω στο ανίκητο αμόνι και οι ίδιοι κομματιάστηκαν. Ανύψωσαν στο ξύλο του Σταυρού την πέτρα και αυτή κύλησε και τους θανάτωσε. Όπως οι Φιλισταίοι τον δυνατό Σαμψών, έδεσαν και αυτοί τον Ήλιο Χριστό, αυτός όμως έσπασε τις πανάρχαιες αλυσίδες και εξόντωσε τους αλλοφύλους και παρανόμους. Έδυσε ο Θεός, ο Ήλιος της δικαιοσύνης Χριστός, στη γη και πλάκωσε με πηχτό σκοτάδι τους Ιουδαίους.

Συνέχεια

Αποχαιρετώντας τον Βάσο Λυσσαρίδη

Βάσος Λυσσαρίδης
(13 Μαΐου 1920 – 26 Απριλίου 2021)

Έφυγε πλήρης ημερών, στα 100 του χρόνια, ο ιδρυτής της ΕΔΕΚ Βάσος Λυσσαρίδης. Συνέδεσε το όνομά του με ιστορικά γεγονότα της Κύπρου και διετέλεσε πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων (1985-1991), πρόεδρος του Κινήματος Σοσιαλδημοκρατών – ΕΔΕΚ (1969-2001) και βουλευτής εκλεγμένος στην Εκλογική Περιφέρεια Λευκωσίας την περίοδο 1960-2006.

Συνέχεια

Ο Άγιος Νεομάρτυς Γεώργιος ο Κύπριος

23 Απριλίου

Ο Άγιος Νεομάρτυρας Γεώργιος καταγόταν από την Κύπρο. Αφού αναχώρησε από την πατρίδα του έφθασε στην Πτολεμαΐδα της Παλαιστίνης (σημερινή Άκκρα), όπου υπηρετούσε κοντά σε κάποιο ευρωπαίο πρόξενο. Εκεί, προσφέροντας τις υπηρεσίες του προς τον αφέντη του, επισκεπτόταν συχνά το σπίτι μιας φτωχής μωαμεθανής, η οποία είχε μια νεαρή θυγατέρα και αγόραζε αυγά. Κάποιες τουρκάλες γειτόνισσες, επειδή ο Γεώργιος δεν αγόραζε αυγά από αυτές, τον συκοφάντησαν ότι είχε αθέμιτες σχέσεις με τη νεαρή μωαμεθανή και με κραυγές συγκέντρωσαν μπροστά στο σπίτι της μωαμεθανής τον τουρκικό όχλο.

Συνέχεια

1η Απριλίου 1955 – Έναρξη του απελευθερωτικού Αγώνα της ΕΟΚΑ

Μισή ώρα μετά τα μεσάνυχτα της 1ης Απριλίου του 1955, τέσσερις οπλισμένοι μασκοφόροι εισέβαλαν στο Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου και ενεργοποίησαν μία βόμβα. Έφυγαν ανενόχλητοι με το αυτοκίνητο. Λίγο αργότερα, η έκρηξη κατέστρεψε μέρος των εγκαταστάσεων και το πρόγραμμα διακόπηκε. Ακολούθησαν αλλεπάλληλες εκρήξεις στο αρχηγείο της Αστυνομίας στη Λάρνακα, σε σπίτια βρετανών αστυνομικών, στο Διοικητήριο και στο Δικαστικό Μέγαρο.

Συνέχεια

Γρηγόρης Αυξεντίου, ο Σταυραετός του Μαχαιρά

Επιμέλεια: Σοφία Ε. Παυλάκη, Νομικός

3 Μαρτίου 1957

Ο αγώνας, ο ηρωικός θάνατος και η κληρονομιά του γενναίου υπαρχηγού της ΕΟΚΑ

Γρηγόρης Αυξεντίου
(22 Φεβρουαρίου 1928 – 3 Μαρτίου 1957)

«Μόνος απέλπισα το θάνατο
Μόνος εδάγκωσα μες στον Καιρό με δόντια πέτρινα
Μόνος εκίνησα για το μακρύ
Ταξίδι σαν της σάλπιγγας μες στους αιθέρες!»
Οδυσσέας Ελύτης, «Το Άξιον Εστί»

Οικογένεια και σπουδές

α. Ο Γρηγόρης Αυξεντίου μωρό στην αγκαλιά του πατέρα του, β.-γ. Σε παιδική ηλικία με τη μητέρα του και την αδερφή του, δ. Η οικογένεια του Γρηγόρη Αυξεντίου (polignosi.com, lekythos.library.ucy.ac.cy)

Ο Γρηγόρης Αυξεντίου, γεννήθηκε στο χωριό Λύση της επαρχίας Αμμοχώστου, στις 22 Φεβρουαρίου του 1928. Γονείς του ήταν ο Πιερής και η Αντωνού Αυξεντίου. Η οικογένεια είχε και μια κόρη, μικρότερη αδερφή του Γρηγόρη, την Χρυσταλλού Αυξεντίου – Σουρουλλά. Ο Γρηγόρης Αυξεντίου τελείωσε το δημοτικό σχολείο Λύσης και το Ελληνικό Γυμνάσιο Aμμοχώστου και στη συνέχεια έφυγε για την πολυαγαπημένη του Ελλάδα, με σκοπό να γίνει στρατιωτικός. Το 1949, μετά την αποτυχία του στις εξετάσεις της Σχολής Ευελπίδων, γράφτηκε στη Σχολή Εφέδρων Αξιωματικών του Ελληνικού Στρατού με κατάρτιση ανθυπολοχαγού. Αφού αποφοίτησε, έκανε τη στρατιωτική του θητεία στον 1ο λόχο του 613ου τάγματος πεζικού, στα Ελληνοβουλγαρικά σύνορα, την οποία ολοκλήρωσε στις 15 Νοέμβρη 1952.

Συνέχεια

Άγιος Αρίστων ο θαυματουργός, Επίσκοπος Αρσινόης Κύπρου

22 Φεβρουαρίου

Ο Άγιος Αρίστων έζησε στην Κύπρο κατά τα τέλη του 4ου και αρχές του 5ου αιώνα μ.Χ. Κατά την εποχή εκείνη στην επαρχία της Πάφου υπήρχαν δύο Επίσκοποι, ο ένας στην περιοχή της Πάφου με έδρα τη Νέα Πάφο και ο άλλος στην περιοχή της Αρσινόης με έδρα την Αρσινόη, εκεί όπου βρίσκεται η πόλη της Χρυσοχούς. Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Άγιος Νεόφυτος ο Έγκλειστος, ο Άγιος Αρίστων είναι ο δεύτερος κατά σειράν Επίσκοπος Αρσινόης.

Συνέχεια

Ο Άγιος Θεόδωρος ο Στρατηλάτης

8 Φεβρουαρίου

«Ὢν Θεόδωρος ἀξίαν Στρατηλάτης,
Ὑπῆρξε τμηθεὶς τοῦ Θεοῦ Στρατηλάτης.
Ὄμβριμον ὀγδοάτῃ Θεοδώρου αὐχένα κόψαν»

O Άγιος Θεόδωρος ο Στρατηλάτης καταγόταν από τα Ευχάιτα της Γαλατίας και κατοικούσε στην Ηράκλεια του Ευξείνου Πόντου. Στρατιωτικός στο επάγγελμα, διακρίθηκε για την γενναιότητά του και γρήγορα προήχθη στους υψηλότερους βαθμούς της στρατιωτικής ιεραρχίας. Αθλητής γενναιότατος ο Θεόδωρος, ήταν συγχρόνως και υπόδειγμα σεμνότητας, όπως αρμόζει σε έναν γνήσιο Χριστιανό. Όταν το 320 μ.Χ. ο Λικίνιος διέτριβε στη Νικομήδεια, άκουσε περί του Θεοδώρου ότι είναι Χριστιανός και βδελύσσεται τα είδωλα. Αμέσως απέστειλε στην Ηράκλεια ανώτερους αξιωματούχους, για να τον συνοδεύσουν με τιμή στη Νικομήδεια. Αλλ’ ο Θεόδωρος διεμήνυσε διά των ιδίων απεσταλμένων στον Λικίνιο, ότι για πολλούς λόγους η παρουσία του στην Ηράκλεια ήταν συμφέρουσα και τον προέτρεπε να μεταβεί εκεί.

Συνέχεια

Ο Άγιος Δημητριανός Επίσκοπος Ταμασσού, ο θαυματουργός

27 Ιανουαρίου

Ἀπὸ τὶς πολὺ ὀλίγες πληροφορίες ποὺ ἔχουμε γι’ αὐτὸν μανθάνουμε ὅτι γεννήθηκε στὴν Ταμασσὸ καὶ ἔζησε σ’ αὐτὴν τὰ πρῶτα χρόνια τοῦ Χριστιανισμοῦ. Ἦταν τότε ἀκόμη ποὺ ἡ εἰδωλολατρία καὶ ἡ εἰδωλομανία προέβαλλε δυνατὰ τῆς Ἀφροδίτης τὸ ἄστρο καὶ τὴ λατρεία. Τὸ κήρυγμα τοῦ Ἰησοῦ ποὺ ἔφεραν στὴν Κύπρο οἱ τρεῖς ἀπόστολοι Βαρνάβας, Παῦλος καὶ Μάρκος ἄρχισε σιγὰ – σιγὰ νὰ προχωρεῖ σ’ ὅλο τὸ νησί. Στὴν Ταμασσὸ μὲ κέντρο μία σπηλιὰ ποὺ ὑπάρχει ὡς σήμερα καὶ ποὺ χρησίμευε στὴν ἀρχὴ ὡς κατοικία καὶ ἐκκλησία καὶ ἐπισκοπὴ ἀγωνίζονται οἱ πρῶτες ἐκεῖνες μορφὲς ὁ Ἠρακλείδιος, ὁ Μύρων, ὁ Μνάσων καὶ οἱ ἄλλοι συνεργάτες τους νὰ ἀνάψουν καὶ νὰ προβάλουν παντοῦ τὸ φῶς τοῦ Χριστοῦ, τὸ ἱλαρὸν φῶς τῆς νέας ζωῆς.

Συνέχεια