Τα κύματα στο Παραπόρτι

«Αγάπη κι έρωτας καλού τα σπλάχνα τους τινάζουν·
τα σπλάχνα τους κι η θάλασσα ποτέ δεν ησυχάζουν…»

Συνέχεια

Αμυγδαλωτά Άνδρου

Στην Άνδρο τα παραδοσιακά αμυγδαλωτά συνοδεύουν το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι και κάθε γιορτινή εκδήλωση. Απλούστατα ως προς τα υλικά τους και τη μέθοδο παρασκευής τους και με μεγάλη αντοχή στον χρόνο ως προς τη διατήρησή τους, τα αμυγδαλωτά αποτελούν το πιο δημοφιλές γλύκισμα καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους και μια φημισμένη λιχουδιά που σπεύδουν να γευτούν και να πάρουν μαζί τους οι επισκέπτες του νησιού! Είναι επίσης το πατροπαράδοτο κέρασμα που προσφέρεται στους γάμους, στους αρραβώνες, στις γεννήσεις, στα βαφτίσια και σε κάθε ευτυχές γεγονός στο νησί, αλλά και οπουδήποτε είναι εγκατεστημένοι Ανδριώτες. Η συνταγή που ακολουθεί είναι η παραδοσιακή, της γιαγιάς μας Σοφίας Μανέττα – Παυλάκη από το Κόρθι της Άνδρου, με την οποία η οικογένειά μας παρασκευάζει τα Ανδριώτικα αμυγδαλωτά εδώ και αιώνες!

Συνέχεια

Τι γυρεύει ένα «κρητικό» χωριό στη Νάξο;

Η Νάξος, πέρα από τις υπέροχες παραλίες της, την κυκλαδίτικη αύρα της και τα γραφικά παραθαλάσσια ψαροχώρια της, φημίζεται και για τα εξίσου όμορφα ορεινά χωριά της. Κι ένα από αυτά, είναι χωρίς αμφιβολία, η Απείρανθος. Πρόκειται για το μεγαλύτερο στην ενδοχώρα του νησιού αλλά και ένα από τα πιο παραδοσιακά χωριά της Νάξου, ενώ η ιστορία του ταξιδεύει ακόμη και στην αγαπημένη Κρήτη.

Συνέχεια

Η Σίφνος και οι εκκλησιές της

Παναγίας η Ουρανοφόρας (ή Γερανιοφόρας), 16ος αι., Απολλωνία

Συνέχεια

Ο Λαμπριάτης της Άνδρου

Η μαγειρική είναι και αυτή μέρος του πολιτισμού μιας κοινωνίας. Στην Άνδρο δύο είναι τα χαρακτηριστικά φαγητά που κυριαρχούν στην τοπική κουζίνα: το ένα η περίφημη φρουτάλια και το άλλο ο πατροπαράδοτος Λαμπριάτης, το αρνάκι της Λαμπρής που μαγειρεύεται την ημέρα του Πάσχα σε όλο το νησί! Η διαδικασία του είναι πολύπλοκη και χρονοβόρα, όπως προδίδουν και τα υπερβολικά (για μια οικογένεια) σε ποσότητα υλικά, αλλά ήταν ανέκαθεν ένα ιδιαίτερο δείγμα της αξιοσύνης της νοικοκυράς που τον ετοίμαζε με περισσή αγάπη και φροντίδα για την οικογένειά της και τους καλεσμένους της! Η συνταγή που παρατίθεται δεν είναι ακριβώς η παραδοσιακή που θέλει μόνο ένα είδος τυριού (το κλασικό ανδριώτικο πετρωτό), αλλά μια ποικιλία η οποία κάνει την εμφάνιση του εδέσματος ακόμα πιο εντυπωσιακή. Όπως σε κάθε φαγητό, η κεντρική ιδέα των συνταγών που χρησιμεύουν για την παρασκευή του είναι μία, αλλά οι παραλλαγές της άπειρες. Η συνταγή ανήκει στην Ανδριώτισσα κα Αννα Γρ. Εξαδακτύλου.

Συνέχεια

Ο Όσιος Αρσένιος o νέος ο εν Πάρω

31 Ιανουαρίου

Ο όσιος Αρσένιος Σεργίου Σεργιάδης, κατά κόσμον Αθανάσιος, γεννήθηκε στα Ιωάννινα το έτος 1800 από ευσεβείς και εναρέτους γονείς. Πολύ νωρίς έμεινε ορφανός και από πατέρα και από μητέρα. Σε ηλικία εννέα ετών ήρθε στις Κυδωνίες της Μικράς Ασίας, όπου με τη φροντίδα του Σχολάρχη Αρχιμανδρίτη Γρηγορίου Σαράφη, ανδρός εναρέτου και λογίου, ενεγράφη στην εκεί Σχολή.

Συνέχεια

Ο Τουρλίτης, το λύχνο του άστρου…

«Με το λύχνο του άστρου στους ουρανούς εβγήκα
στο αγιάζι των λειμώνων στη μόνη ακτή του κόσμου…»
Οδυσσέας Ελύτης, Το Άξιον Εστί

Κάθε φορά που διαβάζω ή ακούω αυτούς τους στίχους στα μάτια της ψυχής μου υψώνεται αγέρωχος και ολόφωτος ο Τουρλίτης, έτσι όπως κάποτε τον πρωτοαντίκρισαν τα παιδικά μου μάτια ένα καλοκαίρι στην Άνδρο, το νησί της γιαγιάς Σοφίας… Ίδιος κερί που ανάβει πάνω στο μανουάλι του κόσμου, ο Τουρλίτης δείχνει ακούραστα τα αστέρια τρυπώντας τον νυχτερινό ουρανό.

Συνέχεια

«Με το λύχνο του άστρου στους ουρανούς εβγήκα
στο αγιάζι των λειμώνων στη μόνη ακτή του κόσμου…»
Οδυσσέας Ελύτης, Το Άξιον Εστί

Κάθε φορά που διαβάζω ή ακούω αυτούς τους στίχους στα μάτια της ψυχής μου υψώνεται αγέρωχος και ολόφωτος ο Τουρλίτης, έτσι όπως κάποτε τον πρωτοαντίκρισαν τα παιδικά μου μάτια ένα καλοκαίρι στην Άνδρο, το νησί της γιαγιάς Σοφίας… Ίδιος κερί που ανάβει πάνω στο μανουάλι του κόσμου, ο Τουρλίτης δείχνει ακούραστα τα αστέρια τρυπώντας τον νυχτερινό ουρανό.

Συνέχεια

Η Παναγία Θαλασσινή της Άνδρου

«Άγιε Νικόλα φύλαγε κι Αγιά Θαλασσινή …»
Νίκος Καββαδίας

Συνέχεια

Μου αναλογεί το λευκό (Οδυσσέας Ελύτης)

Σαντορίνη

Ανάμεσα στα «υλικά» που καθόρισαν την Ποίηση και την εν γένει γραφή του Οδυσσέα Ελύτη, ξεχωριστή θέση κατέχουν αναμφίβολα τα χρώματα, αυτά τα αθώα και πρωτογενή πλάσματα που έντυσαν μοναδικά τους στίχους και τα τοπία του κορυφαίου Ποιητή μας. Κυρίαρχο, μεταξύ των υπολοίπων χρωμάτων, στάθηκε στην Ποίηση του Ελύτη το λευκό, που ενσάρκωσε την κομβική στο έργο του ιδέα της «καθαρότητας», αυτή την πεμπτουσία της ζωής και της ύπαρξης προς την οποία έτεινε πάντοτε ολάκερη η ποιητική του παρακαταθήκη. Ακολούθως παραθέτουμε ορισμένα αποσπάσματα από το έργο του, όπου «αποτυπώθηκε» χαρακτηριστικά το λευκό.

Συνέχεια

Τα πέτρινα σκαλιά του Αυγούστου (Οδυσσέας Ελύτης)

Ἔλα λοιπὸν ἀπ’ τὴν ἀρχή νὰ ζήσουμε τὰ χρώματα
Ν’ ἀνακαλύψουμε τὰ δῶρα τοῦ γυμνοῦ νησιοῦ
Ρόδινοι καὶ γαλάζιοι τροῦλλοι θ’ ἀναστήσουν τὸ αἴσθημα
Γενναῖο σὰ στῆθος τὸ αἴσθημα ἕτοιμο νὰ ξαναπετάξῃ
Ἔλα λοιπὸν νὰ στρώσουμε τὸ φῶς
Νὰ κοιμηθοῦμε τὸ γαλάζιο φῶς στὰ πέτρινα σκαλιὰ τοῦ Αὐγούστου

Συνέχεια

Θησαυροί της νησιωτικής Ελλάδας στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Η Ανδριώτικη Βεγγέρα, το Μελεκούνι της Ρόδου, η Κεραμική παράδοση της Σίφνου, τα Πανηγύρια της Ικαρίας, οι Μάντρες της Λήμνου και η Καλαντήρα της Νισύρου, από σήμερα αποτελούν προστατευόμενα έθιμα, παραδοσιακές τέχνες και κοινωνικές τελετουργίες της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς των Ελλήνων.

Συνέχεια

Παναγιά η Θεοσκέπαστη, η Παναγιά του Αιγαίου και του Βενέζη

Με θέα που κόβει την ανάσα, το Ιερό Ενοριακό Παρεκκλήσι της Παναγιάς της Θεοσκέπαστης (Σύναξη της Υπεραγίας Θεοτόκου) είναι χτισμένο στην δυτική άκρη του βράχου του Σκάρου στο Ημεροβίγλι της Σαντορίνης. Αποτελεί το μοναδικό κτίσμα που υπάρχει σήμερα στον Σκάρο και κάθε χρόνο, τέτοια μέρα (26 Δεκεμβρίου), εορτάζει. Η ασύγκριτη ομορφιά του ενέπνευσε τον κορυφαίο Αϊβαλιώτη λογοτέχνη, Ηλία Βενέζη, να γράψει ένα διήγημα αφιερωμένο στο εκκλησάκι!

Συνέχεια

Της Άρνης το νερό

Η Άρνη (ή Αρνάς) είναι χωριό της Άνδρου στον Δήμο Υδρούσας. Βρίσκεται στην ορεινή ενδοχώρα του νησιού, χτισμένη σε υψόμετρο 500 μ. και είναι πλούσια σε νερά και βλάστηση. Λέγεται από παλιά πως το νερό της Άρνης έχει την ιδιότητα, όποιος το πίνει, να ξεχνά εκείνους που αγαπά. Έτσι, όποιος δεν ήταν εύκολο να ξεχάσει ανθρώπους που αγάπησε αληθινά και τον πλήγωσαν, έπινε της Άρνης το νερό για να τους λησμονήσει και να ξεφύγει από τη σκέψη τους που τον βασάνιζε.

Συνέχεια

Χειμωνιάτικοι κίτρινοι δρόμοι

Στον Λειβαδιανό δρόμο προς τη Χώρα της Άνδρου και το Μέσα Χωριό, στο μονοπάτι της Καυκάρας και παντού στους γύρω λόφους, κίτρινες πινελιές χρωματίζουν τον μεγάλο χειμωνιάτικο καμβά της πλάσης!

Συνέχεια