Οικία Κοκοβίκου: Η ιδιαίτερη ιστορία του διώροφου Αθηναϊκού σπιτιού της προεπαναστατικής εποχής, με την αυλή της «Ελενίτσας και του Αντωνάκη» που σήμερα αναδεικνύεται σε μνημείο της πόλης

Στα τελευταία λεπτά της αγαπημένης ταινίας του Γιώργου Τζαβέλα «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα», η Μάρω Κοντού (Ελένη) φεύγει αγκαλιασμένη με τον Γιώργο Κωνσταντίνου (Αντώνη) από το υπό κατεδάφιση σπίτι όπου κάποτε μοιράστηκαν οι δυο τους 10 ολόκληρα χρόνια κοινής ζωής. «Θλιβερό πράγμα το γκρέμισμα», αναφωνεί ο Αντωνάκης. «Ναι, πολύ θλιβερό…», συμφωνεί η Ελενίτσα. Στην πραγματική ζωή ωστόσο, το σπίτι της Ελένης και του Αντωνάκη δεν κατεδαφίστηκε ποτέ σε αντίθεση με το σενάριο της ταινίας…! Αντιθέτως διατηρείται έως και σήμερα και μάλιστα στην ίδια σχεδόν απαράλλαχτη μορφή, την οποία είχε όταν γυρίστηκε η ταινία, παρ’ ότι πέρασαν 60 χρόνια. Το Υπουργείο Πολιτισμού προχωράει στην προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων που αποκαλύφθηκαν στην «οικία Κοκοβίκου», όπως έμεινε στην ιστορία το διώροφο κτίσμα της οδού Τριπόδων 32 στην Πλάκα της Αθήνας, μετατρέποντας το κινηματογραφικό σύμβολο σε ζωντανό αρχαιολογικό χώρο.

Σε μια από τις πιο πυκνοκατοικημένες και πολύβουες γειτονιές της Αθήνας στη συνοικία των Κάτω Πατησίων, το γκρίζο και αφιλόξενο αστικό τοπίο που συνθέτουν οι τόνοι από μπετόν και τα εκατοντάδες αυτοκίνητα που διέρχονται καθημερινά τη λεωφόρο Στρατηγού Καλλάρη -είτε με κατεύθυνση προς τη λεωφόρο Πατησίων είτε προς τον κόμβο «Τρεις Γέφυρες»- διασπάει η ήρεμη και όμορφη εικόνα ενός λευκόχρωμου μικρού ιερού ναού που μαγνητίζει τη ματιά και ξυπνά νοσταλγικά τη συλλογική μνήμη… Ενός ναού που φέρει ένα όνομα μοναδικό σε ολόκληρο τον Χριστιανικό κόσμο και αποτελεί εδώ και αιώνες αέναη πηγή Ορθόδοξης λατρευτικής παράδοσης και αγιοπνευματικής ζωής, αλλά και λίκνο που έθαλψε μερικές από τις πιο ένδοξες και σημαντικές πτυχές της ιστορίας αυτής της πόλης. Ο «Άγιος Δημήτριος των Όπλων» είναι σίγουρα ένα προσκύνημα ξεχωριστό για κάθε πιστό!

Ο ιερός ναός Γεννήσεως του Χριστού Χριστοκοπίδου βρίσκεται στη συνοικία του Ψυρρή στην Αθήνα, επί της ομωνύμου οδού Χριστοκοπίδου αριθ. 2, κοντά στην εβραϊκή συνοικία. Στη θέση του προϋπήρχε εκκλησία των μεταβυζαντινών χρόνων που ανήκε στην επιφανή οικογένεια Κοπίδη (1682-1810) (Χριστός του Κοπίδη: Χριστοκοπίδης). Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πηγές η εκκλησία διέθετε υπόγεια κρύπτη (είδος κατακόμβης) με τοιχογραφίες, ενώ περί το έτος 1570 ο συγκεκριμένος ιερός ναός υπήρξε κέντρο της κοινωνικής μέριμνας της αγίας Φιλοθέης της Αθηναίας προς τους κατοίκους της συνοικίας.

Ανατρέχοντας σε παλαιούς Αθηναϊκούς οδηγούς διαπιστώνουμε πως στην άλλοτε αραιοκατοικημένη Αθήνα των 63.000 κατοίκων (απογραφή του 1879) τα τοπωνύμια συχνά ταυτίζονταν με τα ονόματα εύπορων προσώπων ή μεγάλων οικογενειών που κατοικούσαν εκεί, έχοντας κάποιου είδους επιρροή ή φήμη στο κοινωνικό σύνολο. Συγκεντρώσαμε τις πιο χαρακτηριστικές από αυτές τις περιπτώσεις:

Εγκαινιάστηκε το Μουσείο Οδυσσέα Ελύτη στην Πλάκα, μία ημέρα πριν από την επέτειο των γενεθλίων του, στις 2 Νοεμβρίου 1911 στο Ηράκλειο της Κρήτης

Υμηττός

Με το Νέο Ρυθμιστικό Σχέδιο Αθήνας (ν. 4277/2014, ΦΕΚ Α’ 156/1.8.2014) επιδιώκεται η ανάδειξη των ορεινών όγκων της Αττικής ως αδιάκοπης συνέχειας πρασίνου, με τη μορφή ενός «πράσινου τόξου». Ο εξωαστικός χώρος προστατεύεται ως ζωτικός χώρος για την ποιότητα ζωής και τη διατήρηση της οικολογικής ισορροπίας, ως παραγωγικός χώρος για τη διατήρηση της πρωτογενούς παραγωγής και ως συστατικό στοιχείο της πολιτισμικής ταυτότητας και του τοπίου της Αττικής. Πεντέλη, Πάρνηθα, Υμηττός, Αιγάλεω και Σούνιο διαμορφώνουν το λεκανοπέδιο της Αθήνας, σφραγίζοντας μοναδικά με την παρουσία τους το κλίμα και το περιβάλλον της.

3 Οκτωβρίου

Ο Άγιος Διονύσιος καταγόταν από την πόλη των Αθηνών. Μαρτύρησε το 96 μ.Χ., στα χρόνια του αυτοκράτορα Δομετιανού. Διακρίθηκε για τη φιλοσοφική του κατάρτιση και τη βαθιά του καλλιέργεια. Αρχικά υπήρξε ειδωλολάτρης δικαστής, μέλος της Βουλής του Αρείου Πάγου. Το κήρυγμα όμως του Αποστόλου Παύλου στην Αθήνα άγγιξε την παιδευμένη και ευαίσθητη ψυχή του και βαπτίσθηκε χριστιανός. Διαδέχθηκε στον επισκοπικό θρόνο των Αθηνών τον ευσεβή Άγιο Ιερόθεο και επιτέλεσε εν ζωή πολλά θαύματα.

9 Ιουλίου

«Οὐ πτοεῖ Μιχαὴλ θεῖον τμῆσις κάρας,
ὑπὲρ Χριστοῦ δέχεται αὐτὴν προθύμως.
Τί κατ’ ὀλίγον λαιμὸν ὦ σπαθηφόρε,
Τέμνεις; Μιχαὴλ οὐ πτοεῖται τὴν σπάθην.
Ἐνάτῃ Μιχαὴλ κείρατο αὐχένα χαλκὸς ἀτειρής»

Ο Άγιος Μιχαήλ Πακνανάς (ή Μπακνανάς) γεννήθηκε στην Αθήνα, το 1753 μ.Χ., από πάμπτωχη οικογένεια. Οι γονείς του, παρ’ ότι δεν μπόρεσαν να του προσφέρουν ούτε τη στοιχειώδη μόρφωση, εν τούτοις τον κατήχησαν στέρεα στην αληθινή πίστη του Χριστού. Μεγαλώνοντας ο Μιχαήλ ακολούθησε το επάγγελμα του πατέρα του, αυτό του κηπουρού. Κατοικούσαν όλοι μαζί σ’ ένα μικρό σπίτι, επί της οδού Αστεροσκοπείου, στην πλάτη του σωζομένου έως και σήμερον βυζαντινού ναού των Αγίων Αποστόλων Σολάκη, όντες ενορίτες του ιστορικού ναού της Παναγίας της Βλασσαρούς, που κατεδαφίστηκε το 1937 μ.Χ. κατά τη διάρκεια των ανασκαφών στην Αρχαία Αγορά.

Δεν αποτελεί πλέον είδηση, περισσότερο… καθημερινότητα. Αναφερόμαστε στις γαστρονομικές διακρίσεις της Ελλάδας και ιδιαιτέρως στην ιστοσελίδα Taste Atlas, η οποία ασχολείται με τις κουζίνες ανά τον κόσμο.

13 Σεπτεμβρίου

Στις 13 Σεπτεμβρίου η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά και γεραίρει τη μνήμη του Αγίου Αριστείδου, του επιφανούς και ευγλωττότατου αυτού Αθηναίου φιλοσόφου και πανευφήμου μάρτυρος του Χριστού, ο οποίος έμεινε γνωστός στην Εκκλησιαστική Ιστορία και Πατρολογία από την περίφημη απολογία του υπέρ των διωκομένων χριστιανών.

Πολυδύναμος πολιτιστικός χώρος για την αναβίωση της παραδοσιακής τέχνης του σταμπωτού ενδύματος και την τυποβαφική τέχνη η πρώην Βιοτεχνία Ελληνικών Μαντηλιών στο Μεταξουργείο

Ευχετήρια κάρτα εποχής

Με αφηγητή τον δημοσιογράφο και συγγραφέα Νίκο Βατόπουλο, ένας εορταστικός περίπατος στην Αθήνα του 1921 ακολουθώντας τη διαδρομή από «την πάνδημη βόλτα στο Ζάππειο ως την αγορά τροφίμων στην Αθηνάς, και από τα παιχνιδάδικα της Αιόλου και της Ερμού ως τους υπαίθριους πάγκους γύρω από το Δημοτικό Θέατρο και την Εθνική Τράπεζα στη σημερινή πλατεία Κοτζιά».