Ἐπὶ σοὶ χαίρει Κεχαριτωμένη πᾶσα ἡ κτίσις!

Φώτης Κόντογλου

«Ὡς ἐμψύχῳ Θεοῦ κιβωτῷ ψαυέτω μηδαμῶς χεὶρ ἀμυήτων· χείλη δὲ πιστῶν τὴ Θεοτόκῳ ἀσιγήτως φωνὴν τοῦ ἀγγέλου ἀναμέλποντα, ἐν ἀγαλλιάσει βοάτω· Ὄντως ἀνωτέρα πάντων ὑπάρχεις, Παρθένε ἁγνή». «Ἐσένα ποὺ εἶσαι ζωντανὴ κιβωτὸς τοῦ Θεοῦ, ἂς μὴ σὲ ἀγγίζει ὁλότελα χέρι ἄπιστο, ἀλλὰ χείλια πιστὰ ἂς ψάλλουνε δίχως νὰ σωπάσουνε τὴ φωνὴ τοῦ ἀγγέλου (ὁ ὑμνωδὸς θέλει νὰ πεῖ τὴ φωνὴ τοῦ ἀρχαγγέλου Γαβριήλ, ποὺ εἶπε «εὐλογημένη σὺ ἐν γυναιξί») κι ἂς κράζουνε: «Ἀληθινά, εἶσαι ἀνώτερη ἀπ’ ὅλα Παρθένε ἁγνή».

Συνέχεια

Η Αναμαρτησία της Παναγίας (Αρχιμ. Εφραίμ Βατοπαιδινός)

Ο Ευαγγελισμός της Υπεραγίας Θεοτόκου
(βημόθυρο Ι.Ν. Αγίας Μαρίνης Καραβά Πειραιώς)

Αρχιμ. Εφραίμ Βατοπαιδινού, Καθηγουμένου Ι.Μ. Βατοπαιδίου

Στα ευαγγέλια μόνο λίγα μας αποκαλύπτονται για τη ζωή της Παναγίας μας. Πολλά όμως άλλα, όπως και την σημασία και έννοια των ευαγγελικών αναφορών, τα διδάσκει το Άγιο Πνεύμα με την Παράδοση της Εκκλησίας μας και τα αποκαλύπτει, πολλές φορές, η ίδια η Θεοτόκος στους πιστούς δούλους Της, στους Πατέρες της Εκκλησίας. Τούτοι μαρτυρούν εν Πνεύματι Αγίω ότι «η Θεοτόκος ουδέποτε ήμαρτεν, ουδέ διά σκέψεως». Ο Χριστός δεν αμάρτησε, γιατί ως θεία Υπόσταση δεν μπορούσε να αμαρτήσει. Είχε την απόλυτη και κατά φύση αναμαρτησία. Το «ουδείς αναμάρτητος, ει μη ο Θεός» αναφέρεται σε αυτήν την κατά φύση αναμαρτησία της Αγίας Τριάδος, και φυσικά του Χριστού ως δευτέρου προσώπου Της. Η Θεοτόκος δεν αμάρτησε, αν και μπορούσε να αμαρτήσει. Δεν ήταν αναμάρτητη κατά φύση αλλά κατά θέληση. Διακηρύττουν επίσης οι Άγιοι Πατέρες ότι ακόμα και αν, υποθετικώς, όλοι οι άνθρωποι και τα λοιπά κτίσματα ήθελαν να καταστούν κακά, η Κυρία Θεοτόκος θα ήταν ικανή από μόνη Της να ευχαριστήση τον Θεό και ότι όλος ο νοητός και αισθητός κόσμος έγινε κατατείνοντας σε Εκείνην, δηλαδή στην Κυρίαν Θεοτόκον, αλλά και η Κυρία Θεοτόκος έγινε για τον Κύριον ημών Ιησούν Χριστόν. Με την Χάρη του Θεού ο γέρων Εφραίμ Βατοπαιδινός αναπτύσσει αυτό το τόσο λεπτό και σημαντικό θέμα, που άπτεται του προσώπου της Παναγίας μας, αλλά έχει σχέση και με τη δική μας πνευματική ζωή.

Συνέχεια

Μαγειρίτσα νηστίσιμη

Τη μαγειρίτσα την έχουμε συνδυάσει με το Άγιο Πάσχα, αφού αποτελεί το κύριο πιάτο που γευόμαστε αμέσως μετά την Ανάσταση και τη νηστεία της Μεγάλης Τεσσαρακοστής. Ωστόσο, μια παραλλαγή της με την αντικατάσταση όλων των αρτίσιμων υλικών της με νηστίσιμα απλούστατα υλικά, δίνει μια πολύ νόστιμη Σαρακοστιανή μαγειρίτσα πλούσια σε γεύση και πολύ θρεπτική. Δεν έχετε παρά να το τολμήσετε! Καλή επιτυχία! Καλή Ανάσταση!

Συνέχεια

Γερμανία ώρα μηδέν: Η κυριαρχία του Χίτλερ με έναν νόμο

Μια μέρα σαν σήμερα, υπογράφεται από τον Πάουλ φον Χίντενμπουργκ ο Εξουσιοδοτικός Νόμος που έδωσε στον Χίτλερ απόλυτη εξουσία

Τίποτα δεν ξεκινάει από τη μια στιγμή στην άλλη. Είναι αρκετά σαφές από την ιστορία της ανθρωπότητας. Είναι ακόμη πιο σαφές από την ιστορία της Γερμανίας μετά τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Η λαίλαπα του ναζισμού δεν ξεκίνησε εν μία νυκτί. Βήμα βήμα, σιωπηλά και σταθερά, από τη μια υποχώρηση στην άλλη, η κοινωνία δέχθηκε τον Αδόλφο Χίτλερ και τον διάλεξε για ηγέτη της. Πριν η φρίκη γίνει καθημερινότητα, ο ναζισμός εξοπλίστηκε με την απαραίτητη νομική προστασία έχοντας την υποστήριξη όλων των κομμάτων εκτός από εκείνων της Αριστεράς. Ήταν 24 Μαρτίου 1933, όταν ο Χίτλερ έγινε ο απόλυτος δικτάτορας.

Συνέχεια

Όνειρο στο κύμα (Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης)

Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης

Ήμην πτωχόν βοσκόπουλον εις τα όρη. Δεκαοκτώ ετών, και δεν ήξευρα ακόμη άλφα. Χωρίς να το ηξεύρω, ήμην ευτυχής. Την τελευταίαν φοράν οπού εγεύθην την ευτυχίαν ήτον το θέρος εκείνο του έτους 187… Ήμην ωραίος έφηβος, κ’ έβλεπα το πρωίμως στρυφνόν, ηλιοκαές πρόσωπον μου να γυαλίζεται εις τα ρυάκια και τας βρύσεις, κ’ εγύμναζα το ευλύγιστον, υψηλόν ανάστημά μου ανά τους βράχους και τα βουνά.

Συνέχεια

Το Θεοτοκάριον

Ἓνα ἀπό τά πλέον ἀγαπητά λειτουργικά βιβλία στίς Ἱερές Μονές τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἀλλά καί ἐκτός αὐτοῦ εἶναι τό Θεοτοκάριο πού ψάλλεται κάθε ἡμέρα κατά τήν ἀκολουθία τοῦ Ἑσπερινοῦ.

Συνέχεια

Χαλβάς Σιμιγδαλένιος

Ένα εύκολο γευστικό γλυκό με 4 απλούστατα υλικά είναι ο χαλβάς από σιμιγδάλι. Παρασκευάζεται με την πατροπαράδοτη συνταγή: 1-2-3-4 και έχει κυρίαρχη θέση ανάμεσα στα γλυκά της Σαρακοστής. Ένα από τα μυστικά για πετυχημένο χαλβά είναι το σωστό καβούρδισμα του σιμιγδαλιού και κυρίως ο χρόνος που θα σιγοβράσει μαζί με το σιρόπι, που απαιτεί συνεχές ανακάτεμα και υπομονή.

Συνέχεια

Λουλούδια της Μεγάλης Εβδομάδας

Η περίοδος του Πάσχα και της Μεγάλης Εβδομάδας συμπίπτει με μια από τις πιο έντονες περιόδους ανθοφορίας της άνοιξης, όταν ύπαιθρος, αυλές και κήποι γεμίζουν λουλούδια. Η φύση συνυπάρχει στα έθιμα και τις συνήθειες της τόσο ιδιαίτερης αυτής εποχής του έτους και τα ανοιξιάτικα λουλούδια έχουν έντονη παρουσία στην κατανυκτική ατμόσφαιρα των ημερών.

Συνέχεια

Το τέλος του μικρομάγαζου;

Το Καπνοπωλείο του κυρ Ευθύμη και της συζύγου του Σοφίας στη συμβολή
των οδών Δομοκού και Βαλερίου Στάη στην Παλαιά Κοκκινιά, σήμερα κλειστό

Όσα χρόνια και αν περάσουν θα θυμάμαι πάντα τον κυρ Βαγγέλη που είχε το μικρό μπακαλικάκι στη γωνιά του δρόμου μας, την κυρά Μαρία την «ψιλικατζού» στον κάτω δρόμο από το σπίτι μας, τον κυρ Ευθύμη με τα είδη κεντήματος και απέναντι την κυρά Βαγγελία τη «φουρνάρισσα». Θυμάμαι και το βιβλιοπωλείο «Κόσμος» της αγαπημένης Σοφίας Αλευρά, μερικά στενά πιο κάτω, όπου αγοράζαμε τα «σχολικά» και τα πρώτα μας λογοτεχνικά βιβλία. Μικρά μαγαζάκια της γειτονιάς όπου μεγάλωσα -δεκαετία του ’80- στην Παλαιά Κοκκινιά του Πειραιά, από τα οποία διατηρώ ακόμα και την ιδιαίτερη μυρωδιά τους, και που τα ξέραμε όχι ως επιχειρήσεις, αλλά με το όνομα του ιδιοκτήτη τους. Οι άνθρωποι αυτοί γνώριζαν κάθε οικογένεια της περιοχής ξεχωριστά, όλα τα πρόσωπα, τα σπίτια, τις χαρές και τα προβλήματα της γειτονιάς κι εμείς κάθε φορά που πηγαίναμε να ψωνίσουμε κάτι από εκείνους, ρωτούσαμε πρώτα τι κάνουν οι ίδιοι, τα παιδιά τους, η δική τους οικογένεια.

Συνέχεια

Σε χώρα μακρινή και αρυτίδωτη τώρα πορεύομαι…

Ο Οδυσσέας Ελύτης έφυγε σαν σήμερα από τη ζωή, στις 18 Μαρτίου 1996

Οδυσσέας Ελύτης
Ηράκλειο Κρήτης, 2 Νοεμβρίου 1911 – Αθήνα, 18 Μαρτίου 1996

Σέ χῶρα μακρινὴ καὶ ἀρυτίδωτη τώρα πορεύομαι.

Τώρα μ’ ἀκολουθοῦν κορίτσια κυανὰ
κι ἀλογάκια πέτρινα
μὲ τὸν τραχίσκο τοῦ ἥλιου στὸ πλατὺ μέτωπο.

Γενεὲς μυρτιᾶς μ’ ἀναγνωρίζουν
ἀπὸ τότε ποὺ ἔτρεμα στὸ τέμπλο τοῦ νεροῦ,
ἅγιος, ἅγιος, φωνάζοντας.

Ὁ νικήσαντας τὸν Ἅδη καὶ τὸν Ἔρωτα σώσαντας,
αὐτὸς ὁ Πρίγκιπας τῶν Κρίνων εἶναι.

Κι ἀπὸ κεῖνες πάλι τὶς πνοὲς τῆς Κρήτης,
μιὰ στιγμὴ ζωγραφιζόμουν.
Γιὰ νὰ λάβει ὁ κρόκος ἀπὸ τοὺς αἰθέρες δίκαιο.

Στὸν ἀσβέστη τώρα τοὺς ἀληθινούς μου Νόμους
κλείνω κι ἐμπιστεύομαι.
Μακάριοι, λέγω, οἱ δυνατοὶ ποὺ ἀποκρυπτογραφοῦνε τὸ Ἄσπιλο.

ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΕΛΥΤΗΣ «Το Άξιον Εστί», 1959

Συνέχεια

Ντολμαδάκια γιαλαντζί με σάλτσα γιαουρτιού

Μπελαλίδικα και μυρωδάτα τα παραδοσιακά ντολμαδάκια γιαλαντζί με αρωματική σάλτσα γιαουρτιού για συνοδεία, γίνονται ο απόλυτος μεζές που ολοκληρώνει ένα ελληνικό τραπέζι. Μπορεί αυτό το φαγητόνα να χρειάζεται τον χρόνο του, ωστόσο για πολλούς αποτελεί μια μαγειρική ιεροτελεστία και μία από τις κορυφαίες γευστικές απολαύσεις της Μεσογειακής κουζίνας. Από το μάζεμα των φύλλων ως το δίπλωμα και από το σερβίρισμα ως τη δοκιμή, αυτή η διαδικασία ανάγει τα ντολμαδάκια σε γευστική τέχνη! Τα ντολμαδάκια γιαλαντζί είναι και εξαιρετικός Σαρακοστιανός μεζές, οπότε αν τα φτιάξουμε σε περίοδο νηστείας, η σάλτσα γιαουρτιού παραλείπεται.

Συνέχεια

Το Χρονικό μιας Πολιτείας (Παντελής Πρεβελάκης)

«Τέτοιαν ώρα νυχτερινή κι ανοιξιάτα, στα πωρικά μυρισμένη, βάνω κι εγώ στο νου μου το Ρέθεμνος και γυρίζω κοντά του…
Έβγαλα από τον πόνο του τούτο εδώ το χρονικό που, αν και λυπητερό, παραμύθησε την ψυχή μου στην ξενιτιά, και του το φέρνω. Το κρατώ σαν τάμα πάνω στην καρδιά μου, δεν ξέρω πώς να το χωριστώ και να του το χαρίσω.
Θάθελα νάναι κι αυτό λουλουδισμένο, μυρισμένο απ’ ό,τι καλύτερο έχω στα στήθη μου, και δυνατό μέσα στον καιρό. Θα τόθελα να ζει σήμερα κι αύριο και πάντα, και να μη χάσει τη δροσεράδα του. Θα τόθελα ακατάλυτο κι αμάραντο, για να πάει ενάντια στη μοίρα του Ρεθύμνου και της κάθε πολιτείας πούναι καμωμένη από πέτρες και ξύλα…»
.

Παντελής Πρεβελάκης, «Το Χρονικό μιας Πολιτείας» (1938)

Συνέχεια

Άγιος Αλέξανδρος ο εν Πύδνη

Οι Άγιοι του Θεού ήταν άνθρωποι, όπως και εμείς. Όμως διαφέρουμε στο ότι εκείνοι απαρνήθηκαν τον κόσμο, δηλαδή το κοσμικό φρόνημα. Αρνήθηκαν υλικά αγαθά, κοσμικές δόξες και τιμές. Αγωνίστηκαν και με θάρρος ομολόγησαν τον Χριστό. Όπου χρειάστηκε επεσφράγισαν την ομολογία τους με το μαρτύριο.

Συνέχεια

Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου: Το αριστούργημα του Ντελακρουά έφτασε στην Ελλάδα

Ο εμβληματικός πίνακας του κορυφαίου γάλλου ζωγράφου Ευγένιου Ντελακρουά «Η Ελλάδα στα ερείπια του Μεσολογγίου» (La Grèce sur les ruines de Missolonghi) παρουσιάζεται στο Ξενοκράτειο Αρχαιολογικό Μουσείο Μεσολογγίου, τιμώντας τα 200 χρόνια από την ηρωική Έξοδο των Μεσολογγιτών κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης. Το έργο παραχωρήθηκε στην Ελλάδα από το Μουσείο Καλών Τεχνών του Μπορντό και θα εκτίθεται στη χώρα μας έως τον Νοέμβριο του 2026.

Συνέχεια

Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως

Η Γ’ Κυριακή των Νηστειών ονομάζεται από την Εκκλησία μας «Κυριακή της Σταυροπροσκυνήσεως» και εορτάζεται 28 ημέρες πριν το Πάσχα. Μετά από τη μεγάλη Δοξολογία στον όρθρο, ο Σταυρός μεταφέρεται σε μια σεμνή πομπή στο κέντρο του ναού και παραμένει εκεί όλη την υπόλοιπη εβδομάδα, οπότε στο τέλος κάθε ακολουθίας γίνεται προσκύνησή του. Το θέμα του Σταυρού, που κυριαρχεί στην υμνολογία της Κυριακής της Σταυροπροσκυνήσεως, παρουσιάζεται όχι μέσα στο πλαίσιο του πόνου, αλλά της νίκης και της χαράς.

Συνέχεια