Η Παναγία Πλαγιά στη Βωλάδα Καρπάθου

8 Σεπτεμβρίου 20248 Σεπτεμβρίου 2024kimintenia

8 Σεπτεμβρίου

Η εικόνα της Υπεραγίας Θεοτόκου στον ιερό ναό
Γεννήσεως της Θεοτόκου Βωλάδος

Η Βωλάδα είναι παραδοσιακό χωριό της Καρπάθου, χτισμένο σε μια εύφορη περιοχή στην πλαγιά του οροπεδίου Λάστου. Βρίσκεται στο κέντρο του νησιού σε απόσταση 10 χλμ. από τα Πηγάδια. Πάνω από το χωριό, στον λόφο Κοράκι, βρίσκονται λείψανα παλιαού κάστρου, το οποίο χρονολογείται από τον 14ο αιώνα, όταν το νησί ανήκε στην Ενετική οικογένεια των Κορνάρων. Πρόκειται για την ίδια τοποθεσία, όπου πιθανότατα βρισκόταν και η αρχαία ακρόπολη της Καρπάθου.

Βωλάδα, Κάρπαθος Δωδεκανήσου

Κεντρική εκκλησία της Βωλάδας είναι η Παναγία η Πλαγιά, που εορτάζει στις 8 Σεπτεμβρίου στο Γενέθλιον της Θεοτόκου. Το όνομα «Πλαγιά» φαίνεται να προκύπτει από το «Πελαγία», δηλαδή η «Παναγία του Πελάγους (Πελαγινή)», καθώς η προφορική παράδοση αναφέρει ότι η εικόνα της Παναγίας έφτασε, στα πολύ παλιά χρόνια, στην Κάρπαθο από τα παράλια της Μικράς Ασίας και συγκεκριμένα, από το Κουσάντασι.

Στο χωριό αναβιώνουν πολλά έθιμα, όπως η περιφορά της εικόνας της Παναγίας μαζί με τον Επιτάφιο, το βράδυ της Μεγάλης Παρασκευής με μεγάλη κατάνυξη και το πάνδημο πανηγύρι της Παναγίας, που τελείται κάθε χρόνο στις 8 Σεπτεμβρίου.

Παναγία Πλαγιά Βωλάδος

Άποψη του οικισμού της Βωλάδος

Η εικόνα της Παναγίας Πλαγιάς της Βωλάδος αποπνέει ξεχωριστή γλυκύτητα, λεπτότητα, πραότητα και ομορφιά! Το ασημένιο «πουκάμισο» της εικόνας φιλοτεχνήθηκε το 1791 μ.Χ. Στο επάνω δεξιό άκρο της εικόνας αναγράφεται και το Θεοτοκονύμιό της: «Η Πελαγία», δηλαδή η Παναγία του Πελάγους ή Πελαγινή, από το οποίο όπως είδαμε, προέκυψε και η ονομασία «Πλαγιά», με την οποία είναι σήμερα ευρύτερα γνωστή η συγκεκριμένη εικόνα της Θεοτόκου και ο περικαλλής ιερός ναός της στη Βωλάδα Καρπάθου.

Η κεντρική εκκλησία της Βωλάδας χτίστηκε μεταξύ των ετών 1815 και 1850 και είναι σύγχρονη με την εκκλησία της Μητρόπολης Καρπάθου. Η εικόνα της Γέννησης, δίπλα στην εικόνα της Παναγίας, είναι φιλοτεχνημένη πάνω σε παλαιότερη παράσταση, η οποία φαίνεται αμυδρά. Στη νότια πλευρά του ναού υπάρχει ηλιακό ρολόϊ (μεριδιάνα) που έχει κατασκευαστεί το 1915 από τον Κουμπή, από τα Μέγαρα. Κάτω από τα πλακάκια υπάρχουν ψηφιδωτά με βότσαλα, που έγιναν το 1888. Την ίδια χρονιά έγιναν ψηφιδωτά στη Μητρόπολη και σε δύο σπίτια: του Μηνά Πρωτοπαπά και του Ιωάννη Βενέτη, επίσης στη Βωλάδα.

Αγροτικά τοπία στη Βωλάδα

Στη Βωλάδα κάθε χρόνο εορτάζεται με λαμπρότητα, επί τρεις ημέρες (7-9 Σεπτεμβρίου) η Παναγία η Πλαγιά, με πανηγυρικό Εσπερινό την παραμονή της εορτής του Γενεσίου της Θεοτόκου (7/9). Ακολουθεί δείπνο με παραδοσιακή μουσική που παίζουν οι φημισμένοι, ντόπιοι λαϊκοί οργανοπαίκτες και πολύ κέφι και χορό. Ανήμερα της Εορτής (8/9) ψάλλεται ο Όρθρος και τελείται η πανηγυρική Θεία Λειτουργία για τη μεγάλη Εορτή της Χριστιανοσύνης. Ακολουθεί πλούσιο τραπέζι με πολύ κρασί, φρούτα και γλυκά όπου μετέχουν όλοι οι κάτοικοι και οι επισκέπτες προσκυνητές.

Στη συνέχεια, γίνονται επισκέψεις στα σπίτια του χωριού από μεγάλες παρέες που σχηματίζονται στο πανηγύρι και το βράδυ, ακολουθεί γλέντι και πολύς χορός μέχρι το πρωί! Τη δεύτερη ημέρα της εορτής (9/9), στην οποία μετέχουν κυρίως οι ντόπιοι χωριανοί, επειδή οι περισσότεροι επισκέπτες έχουν πια αναχωρήσει, τελείται Εσπερινός με Δέηση προς την Παναγία και ακολουθεί πλούσιο δείπνο με ορεκτικά, φαγητά, φρούτα και άφθονο Βωλαδιώτικο κρασί. Ακολουθεί και πάλι γλέντι και χορός μέχρι τα ξημερώματα, οπότε κλείνει ο τριήμερος πανηγυρικός εορτασμός με μια μεγαλειώδη καντάδα μέσα στα στενά του χωριού!