Η Αμπελουργία στις Οινιάδες

Η αιτωλοακαρνανική γη έχει ταυτιστεί µε τις έννοιες της ευφορίας και της αφθονίας. Ιδιαίτερα η περιοχή των Οινιαδών συνιστά την επιτομή του φυσικού πλούτου, της παραγωγικότητας και της ζωντάνιας. Πεδιάδες, υδρόφιλα δάση και τεράστια αποθέματα νερού αποτελούν την κινητήρια δύναμη πίσω από μια διαχρονική ανάπτυξη και ευημερία που χαρακτηρίζει την περιοχή.

Η Αρχαία Ελληνική Μυθολογία συνέδεσε την περιοχή των Οινιαδών µε έναν από τους βασικότερους µύθους της, τον µύθο της πάλης του Ηρακλή µε τον ποταµό θεό Αχελώο. Ειδικότερα με το «κέρας της Αµάλθειας», που αποσπάστηκε θριαµβευτικά από το θεό Αχελώο, είναι το αιώνιο σύµβολο της αφθονίας που χαρίστηκε ως δώρο στους κατοίκους της, συμβολίζοντας τις γονιµοποιές ιδιότητες του ποταµού.

Το γεγονός ότι ηττήθηκε o θεός στην πάλη του µε άνθρωπο, δείχνει το μέγεθος του πλούτου που χαρίστηκε και τον αντίκτυπο της ανθρώπινης παρέμβασης, με σκοπό την τιθάσευση της άγριας φύσης της περιοχής και την αξιοποίησή της ήδη από την πρώιμη αρχαιότητα προς όφελος του ανθρώπινου γένους και του πολιτισμού. Από τον Οβίδιο αναφέρεται χαρακτηριστικά «…ανθών παντοίων ευωδών και οπωρών πληρούσι, και ούτως η πολύπλουτος των δώρων αφθονία τω κέρατί µου έγκειται τω καθιερωθέντι». Σύμφωνα με τον Διόδωρο τον Σικελιώτη (∆’,35), η κοίτη του Αχελώου µετατοπίστηκε προς τα δυτικά, αφήνοντας «πολλήν και πάµφορον χώραν», γόνιµη γη, κατάφυτη από πληθώρα οπωρικών: µήλων, ροδιών και σταφυλιών».

Διαχρονικά παραγόμενο προϊόν της περιοχής και ένα από τα πιο συχνά απαντώμενα φυτά που αναφέρονται και έως τις μέρες μας και είναι αυτοφυή στην περιοχή είναι η άμπελος. Η άμπελος, το κρασί, η σταφίδα και άλλα παράγωγά της κυριαρχούσαν από αρχαιοτάτων χρόνων στο φυσικό τοπίο της περιοχής και αποτελούσε το πιο φημισμένο προϊόν των Οινιαδών, οι κάτοικοι των οποίων το καλλιεργούσαν και το εξήγαγαν σε όλη την Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό. Η κυριαρχία της αμπέλου εντυπώνεται χαρακτηριστικά και από τα πολλά τοπωνύµια της περιοχής που έλκουν την προέλευσή τους από το ομώνυμο φυτό, αλλά και την ενασχόληση των κατοίκων με την αμπελουργία που συντηρούν μακρά παράδοση και τεχνογνωσία που μεταλαμπαδεύεται από τους παλαιοτέρους στους νεότερους.

Η σύνδεση της αμπέλου και του κρασιού με την περιοχή είναι τέτοια, ώστε η κυριότερη αρχαία πόλη και μια από τις μεγαλύτερες και σημαντικότερες των αρχαίων Ακαρνάνων, οι Οινιάδες, γνωστές για το μοναδικό Νεώριο, τις οχυρώσεις και τη στρατηγική τους τοποθεσία μέσω της οποίας ήλεγχαν το πέρασμα του Αχελώου, την παραγωγή πρώτων υλών, αλλ’ επόπτευαν και τη δίοδο Πατραϊκού κόλπου – Ιονίου, λέγεται ότι έλαβαν το όνομά τους από τη λέξη «οίνη» (= άµπελος), υποδηλώνοντας έτσι τον τόπο παραγωγής οίνου.

Η ετυμολογία αυτή επιβεβαιώνεται τόσο από τη συσχέτισή της µε την ήµερη άµπελο, αφού όπως αναφέρθηκε η περιοχή ήταν γνωστή από την αρχαιότητα ως «αγαθή γη» για την εφορία της (Παυσανίας, Μεσσηνιακά 25), όσο και από τις άγριες αµπέλους και τις αυτοφυείς κληματαριές που, έως πρόσφατα, αφθονούσαν στα µέρη, κλαρωµένες συνήθως σε πολλά λιµναία και παραλιµναία δέντρα, οι οποίες το φθινόπωρο ήταν κατάφορτες µε στυφά µαυροστάφυλλα. Μέχρι και πριν λίγα χρόνια υπήρχαν στο Μεσολόγγι και στο Αγρίνιο οινοπωλεία και εστιατόρια που διαφήμιζαν πως είχαν γνήσιο κρασί Κατοχής, της ιστορικής κωμόπολης, από τα χώματα των αρχαίων Οινιαδών. Άλλες εκδοχές συσχετίζουν την ονομασία των Οινιαδών με τον μυθικό βασιλιά της Καλυδώνας Οινέα.

Μία από τις πιο συνήθεις εικόνες των ανθρώπων που μεγάλωσαν ή έζησαν κάποιες περιόδους στην Κατοχή είναι τα κελάρια των παλαιών σπιτιών, στα κατώια, όπου φυλασσόταν το κρασί σε μεγάλα δρύινα βαρέλια τα οποία, κάθε τέλος Αυγούστου με αρχές Σεπτεμβρίου, άνοιγαν διάπλατα τις πόρτες τους για να ξεκινήσει η συγκομιδή και η αποθήκευση του οίνου και των οινικών προϊόντων, με τη χαρακτηριστική έντονη ευωδία του κρασιού ν’ αναβλύζει απ’ όλες τις γειτονιές.

Στη σύγχρονη εποχή, πολλές οικογένειες στις Οινιάδες συντηρούν μικρό αμπέλι για τις ανάγκες του σπιτιού, συμμετέχοντας όλοι μαζί στην παραγωγή, στη συγκομιδή και στην επεξεργασία του προϊόντος. Πολλοί παραγωγοί εμφιαλώνουν και μεταπωλούν το προϊόν σε εστιατόρια, αγορές ή χύδην αποσπώντας κορυφαίες κριτικές για την ποιότητά του, ενώ έχουν αναπτυχθεί και υπερσύγχρονοι αμπελώνες με μεγάλη παραγωγική ικανότητα που προσδίδουν μεγάλες δυνατότητες στην παραγωγική διαδικασία και στην προώθηση του προϊόντος.

Από το 2005 οι Οινιάδες και η Αιτωλοακαρνανία εν γένει εντάχθηκαν στον οινικό χάρτη της Ελλάδας. Με τη λευκή ποικιλία Μαλαγουζιάς που προέρχεται από την καρδιά των Οινιαδών και πιο συγκεκριμένα, από τις κωμοπόλεις Κατοχή και Νεοχώρι, να αποτελεί την «αιχμή του δόρατος» για την τοπική παραγωγή. Πρόκειται για μια πλήρως εμπορική και ποιοτική ποικιλία που παρουσιάζει αυξημένη ζήτηση σε όλη την Ελλάδα και έχει κερδίσει την προτίμηση του κοινού. Η περιοχή ενδείκνυται για την καλλιέργεια πλήθους ακόμη ποικιλιών οι οποίες απαντώνται σε ικανοποιητικές ποσότητες, όπως το Μαυρούδι Οινιαδών, το Αυγουστολίδη ή Γουστολίδη και η Μαυροδάφνη.

Πηγές: agriniostories.gr

Σχολιάστε