Η νύχτα στο νησί (Πάμπλο Νερούδα)

Η νύχτα στο νησί

Πάμπλο Νερούδα

Όλη τη νύχτα κοιμήθηκα μαζί σου
κοντά στη θάλασσα, στο νησί.
Ήσουν άγρια και γλυκιά ανάμεσα στην ηδονή και στον ύπνο
ανάμεσα στη φωτιά και στο νερό.

Ίσως πολύ αργά
ενώθηκαν τα όνειρά μας,
στα ψηλά ή στα βαθιά,
στα ψηλά σαν κλαδιά που κουνάει ο ίδιος άνεμος,
στα χαμηλά σαν κόκκινες ρίζες που αγγίζονται.

Ίσως το όνειρό σου
χωρίστηκε από το δικό μου
και στη σκοτεινή θάλασσα
με έψαχνε
όπως πρώτα
όταν δεν υπήρχες ακόμα,
όταν χωρίς να σε διακρίνω
έπλεα στο πλάι σου,
και τα μάτια σου έψαχναν
αυτό που τώρα
-ψωμί, κρασί, έρωτα και θυμό-
σου δίνω με γεμάτα χέρια,
γιατί εσύ είσαι το κύπελλο
που περίμενε τα δώρα της ζωής μου.

Κοιμήθηκα μαζί σου
όλη τη νύχτα, ενώ
η σκοτεινή γη γυρίζει
με ζωντανούς και νεκρούς,
και σαν ξύπνησα ξάφνου
καταμεσής στη σκιά
το μπράτσο μου τύλιγε τη μέση σου.
Ούτε η νύχτα, ούτε ο ύπνος
μπόρεσαν να μας χωρίσουν.

Κοιμήθηκα μαζί σου
και ξύπνησα με το στόμα σου
βγαλμένο από τον ύπνο
να μου δίνει τη γεύση από τη γη,
από τη θάλασσα, από τα φύκια,
από το βάθος της ζωής σου,
και δέχτηκα το φιλί σου
μουσκεμένο από την αυγή
σαν να έφθανε
από τη θάλασσα που μας περιβάλλει.

«Ο Ταχυδρόμος» (Il Postino, 1994)

Ο Πάμπλο Νερούδα (Pablo Neruda, φιλολογικό ψευδώνυμο του Ρικάρδο Νεφταλί Ρέγιες Μπασοάλτο, Ricardo Eliécer Neftalí Reyes Basoalto, 12 Ιουλίου 1904 – 23 Σεπτεμβρίου 1973) ήταν Χιλιανός συγγραφέας και ποιητής. Γεννήθηκε στην πόλη Παράλ της Χιλής και είναι ο μεγαλύτερος ποιητής που ανέδειξε η χώρα του. Κατά τον Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές, ο Νερούδα υπήρξε ο σημαντικότερος ποιητής του 20ού αιώνα.

Εξέδωσε πολλές ποιητικές συλλογές, που περιλαμβάνουν ερωτικά ποιήματα γεμάτα λυρισμό αλλά και δυναμισμό, έργα που διέπονται από τις αρχές του σουρεαλισμού, ακόμα και ποιήματα που θα μπορούσαν να θεωρηθούν πολιτικά μανιφέστα. Μετά το 1927 υπηρέτησε ως πρόξενος της Χιλής σε διάφορες χώρες. Η εμπειρία του από τις άθλιες συνθήκες επιβίωσης των ανθρώπων στην Ασία, τα καταπιεστικά καθεστώτα (υπήρξε ιδιαίτερα μαχητικός κατά του Ισπανικού Φρανκισμού και γενικά κατά κάθε είδους φασισμού) και η φιλία του με τον Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα, τον Λουί Αραγκόν και τον Φιντέλ Κάστρο, τον οδήγησαν να ασπαστεί τον κομμουνισμό. Το πλέον πολιτικοποιημένο και κορυφαίο έργο του θεωρείται το «Κάντο Χενεράλ» το οποίο έχει μελοποιηθεί από τον Μίκη Θεοδωράκη, με τον οποίο επίσης είχε συναντηθεί και διατηρούσε φιλία. Το 1952 του απονεμήθηκε από τη Σοβιετική Ένωση το Βραβείο Λένιν.

Όταν ο Πρόεδρος Γκονσάλες Βιδέλα απαγόρευσε τον κομμουνισμό στη Χιλή, εκδόθηκε ένταλμα σύλληψης σε βάρος του Νερούδα. Ανάμεσα στα μέρη που έζησε κατά την περίοδο της εξορίας του ήταν και το νησί Κάπρι της νότιας Ιταλίας, όπου η παραμονή και η ζωή του ενέπνευσαν στον σκηνοθέτη Μάικλ Ράντφορντ την ταινία «Ο Ταχυδρόμος», το 1994.

Κατά την εξορία του, γνώρισε και ανέπτυξε ερωτική σχέση με τη Χιλιανή τραγουδίστρια Ματίλντε Ουρρούτια, η οποία αποτέλεσε τη μούσα σχεδόν για το σύνολο του έργου του. Μετά το τέλος της δικτατορίας επέστρεψε στη Χιλή, αφού είχε γίνει πλέον διάσημος παγκοσμίως. Μετά το δεύτερο διαζύγιό του, παντρεύτηκε τελικά με την Ουρρούτια, το 1966. Κατά τη δεκαετία του 1960, το Κομμουνιστικό Κόμμα του απένειμε το μετάλλιο Ρεκαμπάρεμ, την υψηλότερη κομματική διάκριση. Το 1971 του απονεμήθηκε το Βραβείο Νόμπελ Λογοτεχνίας, γεγονός που προκάλεσε στη χώρα του αντιδράσεις λόγω της πολιτικής του δραστηριότητας και των κομμουνιστικών πεποιθήσεών του. Το παρέλαβε όντας άρρωστος από καρκίνο.

Όπως είχε ο ίδιος δηλώσει για το έργο του: «Έχω για τη ζωή μιαν αντίληψη δραματική και ρομαντική. Ό,τι δεν αγγίζει βαθιά την ευαισθησία μου δεν με ενδιαφέρει. Όσον αφορά την ποίηση, στην πραγματικότητα καταλαβαίνω πολύ λίγα πράγματα. Γι’ αυτό συνεχίζω με τις αναμνήσεις της παιδικής ηλικίας. Ίσως απ’ αυτά τα φυτά, τη μοναξιά, τη σκληρή ζωή, βγαίνουν οι μυστικές, αληθινά βαθιές ποιητικές πραμάτειες, που κανείς δεν μπορεί να διαβάσει, γιατί κανείς δεν τις έγραψε. Η ποίηση διδάσκεται βήμα – βήμα ανάμεσα στα πράγματα και στις υπάρξεις, χωρίς να τα χωρίσουμε, αλλά ενώνοντάς τα με την ανιδιοτελή απλωσιά της αγάπης».

Ο Νερούδα στήριξε τον σοσιαλιστή ηγέτη Σαλβαδόρ Αλιέντε στην προεκλογική του εκστρατεία, αλλά πέθανε στις 23 Σεπτεμβρίου 1973, λίγο μετά τη δολοφονία του Αλιέντε από τα όργανα του πραξικοπηματία Πινοσέτ. Σήμερα είναι σχεδόν βέβαιο ότι καθ’ όλο το διάστημα, κατά το οποίο ο Νερούδα είχε τεθεί από το καθεστώς σε κατ’ οίκον περιορισμό ενώ ήταν ήδη άρρωστος, αφέθηκε αβοήθητος χωρίς να του παρασχεθούν οι αναγκαίες ιατροφαρμακευτικές φροντίδες, με αποτέλεσμα τη ραγδαία επιδείνωση της υγείας του. Ο δικτάτορας Πινοσέτ απαγόρευσε η κηδεία του Νερούδα να γίνει δημόσιο γεγονός, ωστόσο το πλήθος αψήφησε την απαγόρευση και κατέκλυσε τους δρόμους, μετατρέποντας την κηδεία του μεγάλου ποιητή στην πρώτη μαζική, δημόσια διαμαρτυρία ενάντια στη στρατιωτική δικτατορία της Χιλής.

Τα έργα του Νερούδα είχαν απαγορευθεί από το στρατιωτικό καθεστώς στην πατρίδα του, μέχρι και το 1990. Τον Απρίλιο του 2013, 40 χρόνια μετά τον θάνατό του, έγινε εκταφή της σορού του, με σκοπό να διακριβωθεί, αν είχε πέσει θύμα δολοφονικής επίθεσης με δηλητήριο από πράκτορες του δικτατορικού καθεστώτος, που κυβερνούσε τη Χιλή κατά τον θάνατό του. Ο αγωνιστικός και μαχητικός χαρακτήρας του Νερούδα και η βαθιά συμπόνοια που έτρεφε για τον λαό του και την εργατική τάξη, εκφράζονται χαρακτηριστικά σε ένα αυτοβιογραφικό του κείμενο, όπου γράφει:

«Ήταν της τύχης μου να υποφέρω όσα υπόφερα και της τύχης μου ν’ αγωνιστώ όπως αγωνίστηκα, ν’ αγαπήσω και να τραγουδήσω όπως τραγούδησα. Γνώρισα σε διάφορα σημεία της Γης τον θρίαμβο και την ήττα. Έχω ζωντανή στη μνήμη μου τη γεύση του ψωμιού, αλλά και τη γεύση του αίματος. Τι περισσότερο μπορεί να θέλει ένας ποιητής; Η ζωή μου στάθηκε η ίδια η ποίησή μου και η ποίησή μου υπήρξε το στήριγμα όλων των αγώνων μου. Αν και πολλά βραβεία μου δόθηκαν, κανένα δεν μπορεί να συγκριθεί με το τελευταίο βραβείο: Να είμαι ο ποιητής του λαού μου. Το μεγάλο, το μοναδικό μου βραβείο είναι αυτό και όχι τα βιβλία μου που μεταφράστηκαν σε όλες τις γλώσσες του κόσμου, ούτε τα βιβλία που γράφτηκαν για ν’ αναλύσουν τα λόγια μου».

* Το ποίημα «Η νύχτα στο νησί» του Πάμπλο Νερούδα περιλαμβάνεται στο έργο του «Ερωτικά Ποιήματα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πατάκη (2012) σε μετάφραση Αγαθής Δημητρούκα.

Πηγή: el.wikipedia.org

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s