Άποψη της πυργοειδούς κατασκευής των Ελληνιστικών
χρόνων στο Άνω Άνδηρο από τα βόρεια
«Ναι» από ΚΑΣ στη μελέτη διαμόρφωσης του αρχαιολογικού χώρου Αγίου Αθανασίου Ιθάκης – Σχολής Ομήρου
Ένας φροντισμένος επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος προβλέπεται να διαμορφωθεί στη θέση «Άγιος Αθανάσιος – Σχολή Ομήρου» στην Ιθάκη. Το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) γνωμοδότησε ομόφωνα θετικά στη σχετική μελέτη που προβλέπει ουσιαστικά τη δημιουργία ενός αρχαιολογικού πάρκου μέσα σε ένα κατάφυτο φυσικό περιβάλλον, χαρακτηριστικό των Ιονίων Νήσων, γεμάτο ελιές και άλλα δέντρα, αλλά και ξερολιθιές που δημιουργούν άνδηρα.
Την Τρίτη, 20 Οκτωβρίου εγκρίθηκε από το ΚΑΣ η επικαιροποιημένη μελέτη διαμόρφωσης ως επισκέψιμου του αρχαιολογικού χώρου Αγίου Αθανασίου Ιθάκης και απορροής ομβρίων, στη θέση «Άγιος Αθανάσιος – Σχολή Ομήρου», στη Βόρεια Ιθάκη.
Η μελέτη αφορά τη διαμόρφωση ως επισκέψιμου του σημαντικού αυτού αρχαιολογικού χώρου της Ιθάκης, η οριοθέτηση του οποίου πολύ πρόσφατα εγκρίθηκε επίσης από το ΚΑΣ, ακολουθώντας τις υποδείξεις που έγιναν από τα μέλη του Συμβουλίου σε άλλη συνεδρίαση καθώς και εκείνες των αρμοδίων Διευθύνσεων του ΥΠΠΟ που πρότειναν οι παρεμβάσεις να είναι όσο το δυνατόν πιο ήπιες, με σκοπό να δημιουργηθεί μια βιωματική περιβαλλοντική διαδρομή.
Σύμφωνα με την επικαιροποιημένη μελέτη, η κύρια είσοδος στον αρχαιολογικό χώρο ορίζεται σε απόσταση περίπου 30 μέτρα από τη «μυκηναϊκή» κρήνη -και όχι στα 6 μ., όπως αρχικά είχε προταθεί, ο ήδη υπάρχων χώρος στάθμευσης θα αποκτήσει πλάτωμα με πατημένο χώμα όσο το δυνατόν πιο διακριτικό, ενώ επίσης διακριτικά θα είναι το φυλάκιο (3 τ.μ.) στην είσοδο και ο χώρος υγιεινής (8 τ.μ.) που θα εξυπηρετεί και ΑμεΑ.
Άποψη της ανώτερης πτέρυγας του νοτίου λαξευτού
κλιμακοστασίου από τα νότια
Το μονοπάτι, που θα χαραχθεί με φυσικό χώμα, θα ακολουθεί τη φυσική διαδρομή και θα χρησιμοποιεί τις δυο εξόδους – εισόδους, ενώ θα υπάρχει και διαδρομή κατάλληλης κλίσης για ΑμεΑ. Επίσης, θα τοποθετηθούν δυο καθιστικοί πάγκοι μήκους 1,80 μ. και ύψους 0,45 μ. στην είσοδο και στο ψηλότερο σημείο, όπου θα καταλήγει η διαδρομή, καθώς και τέσσερις πινακίδες πληροφόρησης. Όπως ειπώθηκε στη συνεδρίαση, οι παρεμβάσεις δεν επιφέρουν αλλαγές στον χώρο, απλώς τον κάνουν πιο προσβάσιμο και φροντισμένο. Είναι δε οι πιο ήπιες που μπορούν να γίνουν σε αυτή τη φάση καθώς ο χώρος δεν έχει ερευνηθεί αρχαιολογικά επαρκώς, συνεπώς θα πρέπει να προηγηθούν ανασκαφές πριν αναδειχθεί πλήρως.
Σύμφωνα με την εισήγηση, η μελέτη προτείνει μια ήπια, φυσική επέμβαση που αξιοποιεί τις δυνατότητες, τις οποίες δίνει ο χώρος, προκειμένου οι επισκέπτες και οι ενδιαφερόμενοι, που είναι ήδη πολλοί, να τον απολαύσουν.
Η θέση «Άγιος Αθανάσιος – Σχολή Ομήρου» βρίσκεται στη βόρεια Ιθάκη και είναι γνωστή από το 1807, οπότε δημοσιεύθηκε η μονογραφία του Sir William Gell, με τίτλο: «Η Γεωγραφία και οι Αρχαιότητες της Ιθάκης» (The Geography and Antiquities of Ithaca). Πολλοί άλλοι περιηγητές και αρχαιολόγοι επισκέφθηκαν και περιέγραψαν τον χώρο, όπως ο W.M. Leake και ο O.M. von Stackelberg. Κατά το παρελθόν και από τον 19ο και τον 20ό αιώνα έχουν πραγματοποιηθεί ανασκαφές, από τους J. Fiott/Lee (1813), E. Σλήμαν (1878), W. Doerpfeld (1900), W. Vollgraff (1904), C. Wason (1930), Ν. Κυπαρίσση (1932;), J. Cook και S. Benton (1937).
Σύμφωνα με τους ανασκαφείς αρχαιολόγους, το κτηριακό συγκρότημα, το οποίο είναι τειχισμένο με κυκλώπειο οχυρωματικό τείχος και έχει τέσσερις πύλες, χρονολογείται στην προϊστορική περίοδο. Ειδικότερα, η έναρξη της κατοίκησής του τοποθετείται στην μεσοελλαδική περίοδο (1900-1600 π.Χ.) και η συνέχειά της κατά την υστεροελλαδική (μυκηναϊκή) περίοδο (1600-1100 π.Χ.).
Θραύσμα ενσφράγιστης κεραμίδος των Ελληνιστικών χρόνων
με τμήμα του ονόματος του Οδυσσέως
Ανατολικά και σε μικρή απόσταση από το κτηριακό συγκρότημα υπάρχει υπόγεια κρήνη, η οποία χρησίμευε για την ύδρευση των ενοίκων της ακρόπολης σε περίοδο πολιορκίας και εχθρικών επιδρομών. Η κρήνη χρονολογήθηκε στη μυκηναϊκή εποχή (1300-1200 π.Χ.).
Ανατολικά της υπόγειας κρήνης ερευνήθηκε μεγάλο κυκλοτερές προϊστορικό οικοδόμημα με κλιμακωτή είσοδο. Οι εργασίες αφαίρεσης της επίχωσης απέδωσαν ποικίλα ευρήματα εξαιρετικού ενδιαφέροντος και μεγάλο αριθμό πήλινων πινακίδων. Μία από αυτές φέρει εγχάρακτες παραστάσεις που παραπέμπουν σε σκηνές της Οδύσσειας, όπως παράσταση πλοίου με άντρα καθιστό και δεμένο στο κατάρτι, τερατώδεις – μυθικές μορφές (πουλί με πρόσωπο γυναίκας, ανθρώπινη μορφή με κεφάλι, ουρά και πόδια χοίρου κ.ά.).
Τον Αύγουστο 2010 ο εκ των ανασκαφέων καθηγητής Προϊστορικής Αρχαιολογίας Θανάσης Παπαδόπουλος ταύτισε την ακρόπολη της περιοχής «Αγίου Αθανασίου – Σχολής Ομήρου» με το ανάκτορο του ομηρικού Οδυσσέα δηλώνοντας: «Σύμφωνα με τα ως σήμερα στοιχεία, κινητά και ακίνητα, που είναι ιδιαίτερα σοβαρά, και με κάθε επιστημονική επιφύλαξη, πιστεύουμε ότι βρισκόμαστε μπροστά στο ανάκτορο του Οδυσσέα και της Πηνελόπης, το μόνο από τα ανάκτορα των Ομηρικών Επών που δεν έχει ανακαλυφθεί».
Πηγή: huffingtonpost.gr
