Η πορεία προς Εμμαούς

Μετά την Ανάσταση του Χριστού, οι μαθητές Του δεν μπορούσαν να πιστέψουν το γεγονός.

Χριστός εμφανίστηκε στις Μυροφόρες και στη Μαρία τη Μαγδαληνή. Ταυτόχρονα, στον τάφο Του έσπευσαν οι απόστολοι Ιωάννης και Πέτρος για να βρουν το σώμα Του, αλλά βρήκαν μονάχα τα νεκρικά σπάργανα με τα οποία τον είχαν τυλίξει, όπως επίσης και την πετσέτα (το σουδάριο), με το οποίο είχαν καλύψει την τίμια κεφαλή Του. Ο Χριστός, εν τω μεταξύ, προκειμένου να βοηθήσει τους μαθητές Του να καταλάβουν το θαυμαστό γεγονός το οποίο είχε συμβεί, εμφανιζόταν συνεχώς.

Συνέχεια →

Ανέστη Χριστός και άδης επικράνθη!

Το μήνυμα της Αναστάσεως

Το σημαντικότερο μέρος του έργου του αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, του πολυγραφότερου Πατέρα της Εκκλησίας, αποτελούν οι ποικίλου περιεχομένου λόγοι και ομιλίες που εκφώνησε με διάφορες αφορμές. Στους λόγους αυτούς χρωστά τη μεγάλη φήμη που απολάμβανε ως εκκλησιαστικός ρήτορας ήδη από την εποχή του, φήμη που του χάρισε άλλωστε από τον 5ο αι. μ.Χ. την προσωνυμία «Χρυσόστομος». Η ρητορική του δεινότητα οφειλόταν εν πολλοίς στην εξαιρετική παιδεία που είχε λάβει ως νέος στην Αντιόχεια κοντά στον περίφημο ρητοροδιδάσκαλο Λιβάνιο. Τα θέματα που συνήθως τον απασχολούν είναι κυρίως ηθικά και κοινωνικά, ενώ η γλώσσα του είναι σχετικά απλή. Πολλοί από τους λόγους του έχουν επικαιρικό χαρακτήρα, αλλά αρκετοί είναι επίσης κατηχητικοί, δογματικοί και εορταστικοί. Στους κατηχητικούς λόγους του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, δηλαδή εκείνους που είναι σχετικοί με τη διδασκαλία του δόγματος, συγκαταλέγεται και ο «Κατηχητικὸς εἰς τὸ ἅγιον Πάσχα», ο οποίος μέχρι και σήμερα διαβάζεται στο τέλος της Λειτουργίας της Αναστάσεως. Αν και η γνησιότητα του λόγου έχει αμφισβητηθεί από ορισμένους φιλολόγους, ο λόγος δεν παύει σε κάθε περίπτωση να αποτελεί εξαίρετο δείγμα έντεχνης χριστιανικής πεζογραφίας. Η ιδιαιτερότητά του δεν έγκειται μόνο στην ευρεία χρήση ρητορικών τρόπων αλλά και στα ποιητικά στοιχεία που ενυπάρχουν σε αυτόν, τα οποία επιτρέπουν ίσως τη διαπίστωση συγγένειας με την υμνογραφία.

Συνέχεια →

Ανάστα ο Θεός! Πρώτη Ανάσταση στον Ταξιάρχη στο Αϊβαλί

Το Μεγάλο Σαββάτο το πρωί, στην πρώτη Ανάσταση, στη στρωμένη με λεμονόφυλλα και λεμονανθούς εκκλησιά του Ταξιάρχη στο Αϊβαλί, αντί των θορύβων από τα στασίδια να σηματοδοτούν πια τη μέρα ξεπερνώντας ακόμα κι αυτό το βραδινό «Χριστός Ανέστη», ο ιερέας έβγαινε στην Ωραία Πύλη και ψιθύριζε στο αυτή της πονεμένης Παναγιάς «Ανάστα, ο Θεός, κρίνον την γην, ότι συ κατακληρονομήσεις εν πάσι τοις έθνεσι».

Και με δύναμη έριχνε προς τη δυτική μεγάλη πορτάρα της Εκκλησιάς ένα ωμό αυγό… Ήταν η ώρα που η Παναγιά λένε χαμογελούσε γιατί ο Θεός γιος Της νίκησε το θάνατο -αναστήθηκε. Κι η Αϊβαλιώτικη καμπάνα άρχιζε να χτυπά χαρμόσυνα. Στο καρσινό μου Αϊβαλί μέχρι πριν 98 χρόνια…

Σήμερα η εικόνα της Παναγιάς λείπει από το τέμπλο του Αϊβαλιώτη Ταξιάρχη που ανακαινίσθηκε «τσάτρα πάτρα» από το τούρκικο Υπουργείο πολιτισμού, άνευ πολιτισμού. Κι έγινε πια μουσείο και πληρώνεις πέντε λίρες -70 λεπτά του ευρώ εισιτήριο για να τον δεις. Τότε που μπορούσες να τον δεις γιατί κλεισμένοι στα σπίτια μας, κλεισμένοι και στα σύνορά μας…

Λείπει η εικόνα της Παναγιάς, χαμένη μέσα στα χρόνια που προηγήθηκαν… Αλλά όπου κι αν βρίσκεται -γιατί κάπου βρίσκεται- σίγουρα θα χαμογελά!

«Ανάστα, ο Θεός» ο γιός Της!

Πηγή: stonisi.gr

Ο Ελκόμενος Χριστός στην Ορθόδοξη εκκλησιαστική παράδοση

Ο Ελκόμενος Χριστός στην αγιογραφία ιερών ναών της Καστοριάς

Ο «Ελκόμενος Χριστός», τοιχογραφία στον βυζαντινό
ναό Παμμεγίστων Ταξιαρχών Καστοριάς, 1359-60 μ.Χ.

«Εγώ ως αρνίον άκακον αγόμενον του θύεσθαι»
(Ιερεμ. ια’, 19, «Προφητεία για τον Ελκόμενον επί Σταυρού»)

Οι βυζαντινοί ναοί της Καστοριάς έχουν στο εσωτερικό τους πάμπολλες εκλεκτές τοιχογραφίες αγίων προσώπων και ανάλογων σκηνών. Στις εν λόγω τοιχογραφίες περιλαμβάνεται και μία παράσταση του «Ελκομένου Χριστού», δηλαδή του Χριστού που σέρνεται «προς το σταυρωθήναι», η οποία φιλοτεχνήθηκε το έτος 1359 και σώζεται στον ιερό ναό των Ταξιαρχών Μητροπόλεως.

Συνέχεια →

Ημερολόγιο ενός αθέατου Απριλίου

Οδυσσέας Ελύτης

«Βρήκα μια μικρή εκκλησία όλο τρεχούμενα νερά και την κρέμασα στον τοίχο.
Τα μανουάλια της είναι πήλινα και μοιάζουν με τα δάχτυλά μου όταν γράφω.
Από το πώς αστράφτουν τα τζάμια καταλαβαίνω αν πέρασε άγγελος.
Και συχνά κάθομαι τ’ απογέματα έξω στο πεζούλι
και κρατιέμαι στις κακοκαιρίες όπως το γεράνι»

Συνέχεια →

Τούτην την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί…

Στρατηγός Ιωάννης Μακρυγιάννης

«Τούτην τὴν πατρίδα την ἔχομεν ὅλοι μαζί, καὶ σοφοὶ καὶ ἀμαθεῖς καὶ πλούσιοι καὶ φτωχοὶ καὶ πολιτικοὶ καὶ στρατιωτικοὶ καὶ οἱ πλέον μικρότεροι ἄνθρωποι»

Συνέχεια →

Στο ξωκλήσι του Αγίου Αλεξίου

Το εκκλησάκι του Αγίου Αλεξίου Καστέλλου στην Κίσαμο

Πριν είκοσι χρόνια, είχαμε διαβάσει ένα εξαιρετικού περιεχομένου μικρό χρονογράφημα στα «Χανιώτικα Νέα», με τίτλο «Με χιονόνερο στον Άγιο Αλέξιο»[1]. Ήταν γραμμένο από τον εραστή – υμνητή της Γραμπούσας, τον αλησμόνητο Αθανάσιο Δεικτάκη. Δεν τον γνωρίζαμε τότε. Όμως, επειδή είχαμε ιδιαίτερη αδυναμία στον Άγιο Αλέξιο, τον «Άνθρωπο του Θεού» -η Πόντια μάνα μου μού τραγουδούσε τα πάθη και το βίο του αγίου σε μια παράξενη σε ακούσματα γλώσσα και μουσική- είπαμε με τη γυναίκα μου τη Χριστίνη να πάμε στον Άγιο μια 17η του Μάρτη για προσκήνυμα: εκεί στο ξωκλήσι που η πίστη τ’ ανθρώπου έστησε.

Συνέχεια →

Άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς

Β’ Κυριακή Νηστειών

Η Β’ Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη στον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, έναν από τους Μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας και κορυφαίο Οικουμενικό διδάσκαλο. Η διδασκαλία του για τη θέωση του ανθρώπου και τη μετοχή του στις άκτιστες ενέργειες του Θεού εκφράζει την ουσία της Ορθόδοξης πνευματικής ζωής σε πλήρη αντίθεση με την εκκοσμικευμένη θεολογία της εποχής του που διαμορφώθηκε με την επίδραση του σχολαστικιστικού ανθρωποκεντρισμού του ρωμαιοκαθολικισμού. Αποτελεί σπάνια περίπτωση θεολόγου θεόπτη που εκφράζει την ουσία της ορθόδοξης πνευματικής ζωής με μοναδικό συνθετικό τρόπο. Έχει ως θεμέλιο της πνευματικής του κατάρτισης τη βίωση της θείας χάριτος και τη θέωση μέσα στο φως των ακτίστων ενεργειών του Θεού. Προικισμένος με οξύ νου μπόρεσε να κινηθεί άνετα στον χώρο της θεολογίας και να εκφράσει ακραιφνή τριαδολογία με τα σημαντικά έργα του.

Συνέχεια →

Κάθε λουλούδι έχει τη θέση του στον ήλιο (Γιάννης Ρίτσος)

«Κάθε λουλούδι έχει τη θέση του στον ήλιο
κάθε άνθρωπος έχει ένα όνειρο.
Κάθε άνθρωπος έχει έναν ουρανό
πάνου από την πληγή του
κι ένα μικρό παράνομο σημείωμα της άνοιξης
μέσα στην τσέπη του»

Συνέχεια →

«Κάθε λουλούδι έχει τη θέση του στον ήλιο
κάθε άνθρωπος έχει ένα όνειρο.
Κάθε άνθρωπος έχει έναν ουρανό
πάνου από την πληγή του
κι ένα μικρό παράνομο σημείωμα της άνοιξης
μέσα στην τσέπη του»

Συνέχεια →

Κολοκυθοκορφάδες γεμιστοί με πλιγούρι

Οι περισσότερες παραδοσιακές συνταγές για κολοκυθοκορφάδες (κολοκυθανθούς) βασίζονται σε γέμιση από ρύζι. Εξαιρετική είναι ωστόσο και η επιλογή της γέμισης από πλιγούρι που αποδίδει έναν ευωδιαστό, πεντανόστιμο και ελαφρύ μεζέ για τα καλοκαιρινά σας γεύματα, που θα αγαπήσετε ξεχωριστά! Η συνταγή είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη στην ανατολική Κρήτη αλλά και στα περισσότερα Κυκλαδονήσια, όπου στη γέμιση των πατροπαράδοτων κολοκυθοκορφάδων συχνά το ρύζι αντικαθίσταται από το πλιγούρι ή ακόμα και από τον ξινό τραχανά, με προσμίξεις φρέσκων, δροσερών μυρωδικών και λαχανικών που δίνουν μοναδικά, γευστικά πιάτα. Το φαγητό αυτό, που αποτελείται εξ ολοκλήρου από υλικά της γης, προσφέρεται την περίοδο αυτή και για τη νηστεία του Δεκαπενταύγουστου.

Συνέχεια →

Τώρα ειν’ αγιά Σαρακοστή!

Σαντορίνη 1955, Robert McCabe

Tώρα ειν’ αγιά Σαρακοστή

«Tώρα ειν’ αγιά Σαρακοστή, τώρα ειν’ άγιες μέρες
που λειτουργούν οι εκκλησιές και ψέλνουν οι παπάδες
και λένε τ’ άγιος ο Θεός και τ’ άγιο Ευαγγέλιο.
Όποιος το λέγει σώζεται κι όποιος τ’ ακούει αγιάζει
κι όποιος το καλοφουγκραστεί παράδεισο θα λάβει»

Συνέχεια →

Τα τσερκένια (Κοσμάς Πολίτης)

Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα από το μυθιστόρημα «Στου Χατζηφράγκου» (1963). Στο έργο αυτό περιγράφονται με νοσταλγική διάθεση η ζωή και οι περιπέτειες μιας παρέας παιδιών σε μια γειτονιά (Στου Χατζηφράγκου) της Σμύρνης στις αρχές του 20ού αιώνα. Στο συγκεκριμένο απόσπασμα ένα από τα παιδιά, γέρος πρόσφυγας πια στην Αθήνα, περιγράφει το έθιμο του πετάγματος των χαρταετών, που εκείνα τα χρόνια στη Σμύρνη τούς έλεγαν τσερκένια.

Συνέχεια →

Οι καημοί της λιμνοθάλασσας (Κωστής Παλαμάς)

Μια πίκρα

Τὰ πρῶτα μου χρόνια τ’ ἀξέχαστα τἄζησα
κοντὰ στ’ ἀκρογιάλι,
στὴ θάλασσα ἐκεῖ τὴ ρηχὴ καὶ τὴν ἥμερη,
στὴ θάλασσα ἐκεῖ τὴν πλατιά, τὴ μεγάλη.

Συνέχεια →

Μια πίκρα

Τὰ πρῶτα μου χρόνια τ’ ἀξέχαστα τἄζησα
κοντὰ στ’ ἀκρογιάλι,
στὴ θάλασσα ἐκεῖ τὴ ρηχὴ καὶ τὴν ἥμερη,
στὴ θάλασσα ἐκεῖ τὴν πλατιά, τὴ μεγάλη.

Συνέχεια →

Μια πίκρα

Τὰ πρῶτα μου χρόνια τ’ ἀξέχαστα τἄζησα
κοντὰ στ’ ἀκρογιάλι,
στὴ θάλασσα ἐκεῖ τὴ ρηχὴ καὶ τὴν ἥμερη,
στὴ θάλασσα ἐκεῖ τὴν πλατιά, τὴ μεγάλη.

Συνέχεια →