Ο αγώνας για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων υπήρξε η σημαντικότερη στρατιωτική αντιπαράθεση μεταξύ Ελλάδας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας στο μέτωπο της Ηπείρου, κατά τη διάρκεια του Α’ Βαλκανικού Πολέμου (5 Οκτωβρίου 1912 – 18 Μαΐου 1913). Η πολεμική αναμέτρηση για την κατάληψη της πρωτεύουσας της Ηπείρου κράτησε σχεδόν τρεις μήνες, από τις 29 Νοεμβρίου 1912 έως τις 21 Φεβρουαρίου 1913, οπότε οι οθωμανικές δυνάμεις παραδόθηκαν στον διάδοχο Κωνσταντίνο που ηγείτο των ελληνικών όπλων.
Σαβαρέν: Το αγαπημένο και ρετρό γλύκισμα των παλαιών ζαχαροπλαστείων, σε μια εύκολη εκδοχή, χωρίς φορμάκια ή καλούπια, που ετοιμάζεται και σιροπιάζεται στο ταψί και γαρνίρεται με άφθονη μαρμελάδα και γλυκειά σαντιγί!
«Αυτός, αυτοίς και κόσμος και πλούτος και έπαινος» Άγιος Δαμασκηνός ο Στουδίτης (από τον εγκωμιαστικό του λόγο για τον Άγιο Νικόλαο)
Μετά την πτώση της Βασιλεύουσας Κωνσταντινούπολης, την 29η Μαΐου 1453, οι Τούρκοι κατέλαβαν, το 1460, και την Πελοπόννησο, της οποίας οι κάτοικοι ήδη λόγω των συνεχόμενων κατακτήσεων ζούσαν σε όρια εξαθλίωσης. Με την επέλαση των Τουρκικών ορδών στις πόλεις, αλλά και στην ύπαιθρο του Μοριά οι συνθήκες επιδεινώθηκαν και όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται για την περιοχή της Στυμφαλίας από ιστορικούς της εποχής, τα κτήματα της περιοχής και τα κοπάδια αιγοπροβάτων ανήκαν αποκλειστικά στον Τούρκο διοικητή που είχε για έδρα του το Καλλιάνοι και οι ντόπιοι ζούσαν καταδιωγμένοι στις σπηλιές των βουνών, πολύ φτωχά με το ελάχιστο σιτάρι που καλλιεργούσαν στα οροπέδια.
Αυτά τα δύσκολα χρόνια, περίπου το 1520, γεννήθηκε στο Ψάρι Κορινθίας ο Νικόλαος. Οι γονείς του, Ιωάννης και Καλή, από άγνωστη αιτία, πέθαναν περίπου το 1532, όταν ο Νικόλαος ήταν μόλις δώδεκα ετών. Η έλλειψη των στοιχειωδών, αλλά πολύ περισσότερο η ορφάνια, έσπρωξαν τον νεαρό να ακολουθήσει συγχωριανούς του Ψαραίους που ξενιτεύονταν για αναζήτηση καλύτερης μοίρας. Αυτό το οδοιπορικό τον έφερε μετά από πολλές δυσκολίες στην Συληβρία της ανατολικής Θράκης, κοντά στην Κωνσταντινούπολη.
Izis Βidermanas, Lovers on the banks of the Seine, 1949 «Raris, portrait of a city», ed. Taschen
Φοράν ένα λουλούδι στο στήθος οι ερωτευμένοι
Φοράν ένα λουλούδι στο στήθος οι ερωτευμένοι και συνηθάνε να φιλιούνται μεσ’ απ’ το θόρυβο των ηλιοτρόπιων… Θα ‘μαι ερωτευμένος μέχρι θανάτου και θα τρέμουν τα χέρια μου, όταν πιάνουν τα δικά σου, και θα τρέμει η φωνή μου, όταν ζυγώνεις… Αυτές τις ώρες η νύχτα είναι ένα γαλάζιο πουλί. Φώτα σε κάποιο κρύσταλλο κατοπτρικό αντιγράφουν το σκοτεινό μεγαλείο της άνοιξης, τα θλιβερά γαλάζια σύφλογά της, τ’ άνθη της από θειάφι και νωπόν ασβέστη…
Στο Υπουργείο Εξωτερικών, αμέσως μετά την υπογραφή της Συμφωνίας της Βάρκιζας. Από αριστερά: Σκομπορίνας, Σαράφης, Σιάντος, Τσιριμώκος, Σοφιανόπουλος, Παρτσαλίδης, Μπαρούτσος. Πίσω, στο κέντρο, ο Μαρκόπουλος και ο στρατηγός Κατσώτας
Στις 12 Φεβρουαρίου 1945 η ελληνική κυβέρνηση, με πρωθυπουργό, τότε, τον Νικόλαο Πλαστήρα, και το ΕΑΜ (Εθνικό Απελευθερωτικό Μέτωπο) του Κομμουνιστικού Κόμματος Ελλάδος υπέγραψαν τη Συμφωνία της Βάρκιζας. Η Συνθήκη αυτή ήταν η προσπάθεια να λήξουν όσα δεινά είχαν προκληθεί από τα «Δεκεμβριανά» (Δεκέμβριος 1944 – Ιανουάριος 1945), δηλαδή την ένοπλη σύγκρουση μεταξύ του Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (ΕΛΑΣ) -στρατιωτικού σκέλους του ΕΑΜ- από τη μία και των ελληνικών κυβερνητικών δυνάμεων και των Βρετανών από την άλλη.
Στην εποχή του Μεσοπολέμου, οι Κρητικοί, αντί για το σημερινό «σαρίκι», όπως αποκαλείται το γνωστό πλεκτό Κρητικό κεφαλομάντηλο, φορούσαν το σπαστό κόκκινο φέσι με τη μακριά φούντα το οποίο καμία απολύτως σχέση δεν είχε με το φέσι των Τούρκων. Γύρω όμως από το σπαστό κόκκινο φεσάκι, που φορούσαν τότε οι Κρητικοί, τύλιγαν ένα μεγάλο μαντίλι, το σημερινό σαρίκι. «Σαρίκι» είναι λέξη τουρκικής προέλευσης. Πριν λάβει αυτή την ονομασία, στην Κρητική διάλεκτο το αποκαλούσαν «πέτσα».
Νίκος Ξυλούρης (Ανώγεια, 7 Ιουλίου 1936 – Πειραιάς, 8 Φεβρουαρίου 1980)
8 του Φλεβάρη 1980. Η μέρα που η μοίρα «έβαλε σημάδι» τον αρχάγγελο της Κρήτης, Νίκο Ξυλούρη… Τραγούδησε την ξαστεριά, όμως η ξαστεριά ήταν στη φωνή του. Στο βλέμμα του. Τραγούδησε για τη λευτεριά και η λευτεριά ήταν φωλιασμένη στην καρδιά του. Σαν σήμερα πριν από 44 χρόνια έφυγε από τη ζωή ο αξεπέραστος Νίκος Ξυλούρης.
Αν υπάρχει μία συνταγή λατρεμένη από όλη την οικογένεια, αυτή είναι τα παραδοσιακά σουτζουκάκια μαγειρεμένα με κόκκινη σάλτσα και συνοδεία από σπυρωτό και αρωματικό ρύζι. Μπορεί η διαδικασία να απαιτεί λίγο παραπάνω χρόνο, το τελικό αποτέλεσμα όμως, στο τραπέζι, δικαιώνει κάθε προσπάθεια!
Ο Άγιος Γεώργιος ο Νεομάρτυς του Χριστού γεννήθηκε στην Κρήτη, στην επαρχία Κυδωνίας Χανίων και στο χωριό Αλικιανού, την 24η Μαΐου του 1846, από ευγενείς γονείς, τον Ιερέα Νικόλαο Διβόλη, ο οποίος ήταν γέννημα και θρέμμα της νήσου Φολεγάνδρου, και την Αικατερίνη Μπουζιανοπούλα, από το ιστορικό και ηρωικό χωριό Θέρισσο, στο οποίο μετέβη και ο πατέρας του ως εφημέριος, όπου και ο μακάριος Γεώργιος ανετράφη «εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου», έμαθε δε και λίγα γράμματα, αλλά τόσο λίγα, ώστε μόλις που μπορούσε ν’ αναγνώσει. Κι όμως, εκείνα τα λίγα τον ωφέλησαν πάρα πολύ, καθώς θα δούμε κατωτέρω.
Το «άθλημα της πόλης», δηλαδή η υπεύθυνη και σοβαρή ενασχόληση με τα κοινά, έχει ανάγκη από ανθρώπους χαρισματικούς και αξιόπιστους. Ο Μέγας Φώτιος, η κορυφαία αυτή μορφή της Βυζαντινής Αναγέννησης, μας έχει υποδείξει, ήδη από τον Μάιο του 861 μ.Χ., όλους τους αναγκαίους κανόνες τη «χρηστής διοίκησης», καταδεικνύοντας μοναδικά και πώς οι θεμελιώδεις αρχές της αρχαιοελληνικής δημοκρατίας και του χριστιανισμού είχαν ενσωματωθεί στο Βυζαντινό πολίτευμα.
«Η λάμπα του Παλαμά» είναι ένα κείμενο γραμμένο από έναν σπουδαίο λογοτέχνη, τον Στρατή Μυριβήλη για τον Κωστή Παλαμά, τον μεγάλο μας Ποιητή. Σαν το διαβάσεις έχεις για πάντα την αίσθηση πως έχεις υπάρξει εκεί, στο όμορφο δωμάτιο του Ποιητή, κάτω κι εσύ από τη ζεστασιά που σκορπούσε το φως της λάμπας του, «μιας φτωχικής λάμπας πετρελαίου», όπως γλαφυρά ιστορεί ο Μυριβήλης, «που είδε, έναν έναν, όλους τους παλαμικούς στίχους να γεννιούνται μέσα στον φτερωτό περίγυρό της», στο γραφείο του Ποιητή, «το κελλί τ’ αγιασμένο από την ακοίμητη δουλειά ενός συγγραφέα».
«Η λάμπα του Παλαμά» είναι ένα κείμενο γραμμένο από έναν σπουδαίο λογοτέχνη, τον Στρατή Μυριβήλη για τον Κωστή Παλαμά, τον μεγάλο μας Ποιητή. Σαν το διαβάσεις έχεις για πάντα την αίσθηση πως έχεις υπάρξει εκεί, στο όμορφο δωμάτιο του Ποιητή, κάτω κι εσύ από τη ζεστασιά που σκορπούσε το φως της λάμπας του, «μιας φτωχικής λάμπας πετρελαίου», όπως γλαφυρά ιστορεί ο Μυριβήλης, «που είδε, έναν έναν, όλους τους παλαμικούς στίχους να γεννιούνται μέσα στον φτερωτό περίγυρό της», στο γραφείο του Ποιητή, «το κελλί τ’ αγιασμένο από την ακοίμητη δουλειά ενός συγγραφέα».
«Η λάμπα του Παλαμά» είναι ένα κείμενο γραμμένο από έναν σπουδαίο λογοτέχνη, τον Στρατή Μυριβήλη για τον Κωστή Παλαμά, τον μεγάλο μας Ποιητή. Σαν το διαβάσεις έχεις για πάντα την αίσθηση πως έχεις υπάρξει εκεί, στο όμορφο δωμάτιο του Ποιητή, κάτω κι εσύ από τη ζεστασιά που σκορπούσε το φως της λάμπας του, «μιας φτωχικής λάμπας πετρελαίου», όπως γλαφυρά ιστορεί ο Μυριβήλης, «που είδε, έναν έναν, όλους τους παλαμικούς στίχους να γεννιούνται μέσα στον φτερωτό περίγυρό της», στο γραφείο του Ποιητή, «το κελλί τ’ αγιασμένο από την ακοίμητη δουλειά ενός συγγραφέα».
«Η λάμπα του Παλαμά» είναι ένα κείμενο γραμμένο από έναν σπουδαίο λογοτέχνη, τον Στρατή Μυριβήλη για τον Κωστή Παλαμά, τον μεγάλο μας Ποιητή. Σαν το διαβάσεις έχεις για πάντα την αίσθηση πως έχεις υπάρξει εκεί, στο όμορφο δωμάτιο του Ποιητή, κάτω κι εσύ από τη ζεστασιά που σκορπούσε το φως της λάμπας του, «μιας φτωχικής λάμπας πετρελαίου», όπως γλαφυρά ιστορεί ο Μυριβήλης, «που είδε, έναν έναν, όλους τους παλαμικούς στίχους να γεννιούνται μέσα στον φτερωτό περίγυρό της», στο γραφείο του Ποιητή, «το κελλί τ’ αγιασμένο από την ακοίμητη δουλειά ενός συγγραφέα».
«Έφιππος χώρει γενναίε στρατηγέ ανά τους αιώνας διδάσκων τους λαούς πώς οι δούλοι γίνονται ελεύθεροι»
Η γενναία ψυχή του Γέρου του Μοριά άφησε τον κόσμο αυτό σαν σήμερα, στις 4 Φεβρουαρίου του 1843. Λίγο μετά την επιστροφή του στο σπίτι του από δεξίωση στα Ανάκτορα, ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης υπέστη εγκεφαλικό επεισόδιο και πέρασε στην αιωνιότητα. Η καρδιά που έκλεισε μέσα της ολάκερη τη σκλαβωμένη Ρωμιοσύνη, με όλους της τους καημούς, τις πίκρες και τα βάσανα και την οδήγησε στο φως και στη λευτεριά, έπαψε να χτυπά… Ο ηρωικός αρχιστράτηγος όλων των Ελλήνων, που αναγνωρίστηκε από την ιστορία ως η ύψιστη στρατιωτική ιδιοφυΐα του Μεγάλου Αγώνα, αλλά δέχθηκε και τις διώξεις, τις φυλακίσεις και τις καταδίκες από τον ίδιο τον πολιτικό κόσμο της Ελλάδας, αναπαύτηκε για πάντα ανάμεσα στους αγίους και τους δικαίους του Θεού. Στο τίμιο λείψανό του υποκλίθηκε ευλαβικά ολόκληρη η Ελλάδα. Στην αιώνια δόξα που τον στεφανώνει στεκόμαστε σήμερα κι εμείς σιωπηλοί, με την ψυχή μας να γεμίζει από τα κύματα της ευγνωμοσύνης, της πιο αγνής αγάπης, της περηφάνιας και του παντοτινού θαυμασμού για τον Άγιο της καρδιάς και της πατρίδας μας!
Ο Ηλίας Καπλανίδης μπροστά από την ιστορική Μάντρα του Μπλόκου της Κοκκινιάς
«Ο δρόμος βαφόταν με αίμα μέχρι το Γ’ Νεκροταφείο. Εκείνο το βράδυ όλη η γειτονιά ήταν μπροστά στις πόρτες. Ο καθένας περίμενε κάποιον δικό του να γυρίσει. Άκουγες να λένε “δεν ήρθε” και άρχιζαν οι φωνές και τα κλάματα…». Ο Ηλίας Καπλανίδης, τελευταίος επιζών του Μπλόκου της Κοκκινιάς, θυμάται την ημέρα που η γη βάφτηκε με το αίμα περισσοτέρων από 200 συμπατριωτών του
Ο Λεπέτυμνος είναι το βουνό με το μεγαλύτερο υψόμετρο στη Λέσβο, φτάνοντας τα 969 μέτρα. Έχει δυο κορυφές, τον Προφήτη Ηλία με το ομώνυμο εκκλησάκι στα 939 μέτρα και τη Βίγλα με 969 μέτρα. Η θέα είναι απολαυστική, καθώς στο οπτικό μας πεδίο αντικρίζουμε ολόκληρο το νησί, τη Λήμνο, τη Χίο, τα Ψαρά, τα Μικρασιατικά παράλια και τα τούρκικα νησιά Ίμβρο, Τένεδο. Εάν είναι καθαρή η ατμόσφαιρα, θα δούμε και την κορυφή του Άθω.
Μ' αρέσουν τα ποιήματα που ζουν στο δρόμο, έξω απ' τα βιβλία: αυτά που τουρτουρίζουν στις γωνιές κι όλο καπνίζουν σαν φουγάρα· που αναβοσβήνουν, μες στη νύχτα, σαν Χριστουγεννιάτικα λαμπάκια... [Νίκος Χουλιαράς]
kimintenia 