14 Μαρτίου

Οι Άγιοι του Θεού ήταν άνθρωποι, όπως και εμείς. Όμως διαφέρουμε στο ότι εκείνοι απαρνήθηκαν τον κόσμο, δηλαδή το κοσμικό φρόνημα. Αρνήθηκαν υλικά αγαθά, κοσμικές δόξες και τιμές. Αγωνίστηκαν και με θάρρος ομολόγησαν τον Χριστό. Όπου χρειάστηκε επεσφράγισαν την ομολογία τους με το μαρτύριο.

«Η Τιμή και το Χρήμα» εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1914. Όπως όμως αναφέρει ο ίδιος ο συγγραφέας στην αφιέρωσή του στην Ειρήνη Δεντρινού «εγράφτηκε πριν από το βαλκανικό πόλεμο, που ήταν το προοίμιο του σημερινού ολέθριου σπαραγμού της Ευρώπης και εδημοσιεύτηκε για πρώτη φορά στο Νουμά ενώ διαρκούσε και εμάνιζε εκείνη η αντάρα». Η χρονική περίοδος που γράφτηκε το διήγημα (νουβέλα θα λέγαμε σήμερα) συμπίπτει με την ακμή της σοσιαλιστικής δράσης του συγγραφέα. Το 1907-1909 ο Θεοτόκης παρακολουθεί μαθήματα στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου. Την εποχή αυτή η σοσιαλδημοκρατική κίνηση στη Γερμανία βρίσκεται στην κορύφωσή της. Κι ενώ στην πρώτη φάση της πεζογραφίας του ανανεώνει την ελληνική ηθογραφία με γλώσσα αδρή και λιτή («Κορφιάτικες ιστορίες»), στη δεύτερη φάση, επηρεασμένος από τις σοσιαλιστικές ιδέες, προσπαθεί να δείξει ότι με το κοινωνικό σύστημα που ισχύει, το χρήμα και το συμφέρον αλλοιώνουν τον χαρακτήρα των ανθρώπων και κατευθύνουν τις πράξεις τους («Η Τιμή και το Χρήμα», «Οι σκλάβοι στα δεσμά τους»). Ο ιδεολογικός αυτός προγραμματισμός δεν ζημιώνει καθόλου το διήγημα, που είναι οργανωμένο δραματικά, με σκηνές ζωντανές και ανθρώπινες.

Αθήνα και Θεσσαλονίκη γεμίζουν με Βυσσινόκηπους, ο Τσέχωφ ναι εμπνέει, αλλά μήπως αυτό δεν είναι και τόσο τυχαίο; Η επανεμφάνιση του Βυσσινόκηπου στις θεατρικές σκηνές της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης δεν αποτελεί σύμπτωση, αλλά καλλιτεχνική ανάγκη. Ο κόσμος γύρω μας διαλύεται, καταρρέει και χρειάζεται έναν «τόπο» για να μιλήσει για τα ανείπωτα

Το θεατρικό σανίδι φέτος πλημμυρίζει με Βυσσινόκηπους και αυτό είναι κάτι που δεν θυμάμαι να έχει ξαναγίνει. Την τρέχουσα θεατρική σεζόν παίζεται ήδη ο εξαιρετικός Βυσσινόκηπος στο Εθνικό Θέατρο σε σκηνοθεσία Έκτορα Λυγίζου με την Αμαλία Μουτούση στον πρωταγωνιστικό ρόλο της Λιουμπόφ Αντρέγιεβνα, ενώ ετοιμάζεται και η νέα παραγωγή του ΚΘΒΕ σε σκηνοθεσία της Αθανασίας Καραγιαννοπούλου με την Γιολάντα Μπαλαούρα στον αντίστοιχο ρόλο (πρεμιέρα στις 20 Μαρτίου).

Κερατόκαμπος, δεκαετία του ’40. Άγονος τόπος, με ελάχιστους κατοίκους, που σιγά σιγά έπαιρναν τη γενναία απόφαση να κατηφορίσουν προς την παραλία, γοητευμένοι τόσο από την παρθένα ακρογιαλιά της περιοχής αλλά και από τις εμπορικές δυνατότητες που πρώτοι διέκριναν.

Β’ Κυριακή Νηστειών

Η Β’ Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη στον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, έναν από τους Μεγάλους Πατέρες της Εκκλησίας και κορυφαίο Οικουμενικό διδάσκαλο. Η διδασκαλία του για τη θέωση του ανθρώπου και τη μετοχή του στις άκτιστες ενέργειες του Θεού εκφράζει την ουσία της Ορθόδοξης πνευματικής ζωής σε πλήρη αντίθεση με την εκκοσμικευμένη θεολογία της εποχής του που διαμορφώθηκε με την επίδραση του σχολαστικιστικού ανθρωποκεντρισμού του ρωμαιοκαθολικισμού. Αποτελεί σπάνια περίπτωση θεολόγου θεόπτη που εκφράζει την ουσία της ορθόδοξης πνευματικής ζωής με μοναδικό συνθετικό τρόπο. Έχει ως θεμέλιο της πνευματικής του κατάρτισης τη βίωση της θείας χάριτος και τη θέωση μέσα στο φως των ακτίστων ενεργειών του Θεού. Προικισμένος με οξύ νου μπόρεσε να κινηθεί άνετα στον χώρο της θεολογίας και να εκφράσει ακραιφνή τριαδολογία με τα σημαντικά έργα του.