kimintenia

Ο ύμνος «Φῶς Ἱλαρόν» ή «Επιλύχνιος Ευχαριστία» ή «Επιλύχνιος ύμνος» αποτελεί τον αρχαιότερο Χριστιανικό ύμνο, τον οποίο η λατρευτική παράδοση της Εκκλησίας μας έχει καθιερώσει να ψάλλεται κατά την Ακολουθία του Εσπερινού.

Η παλαιότερη αναφορά σε αυτόν τον υπέροχο ύμνο απαντάται στο έργο «Αποστολικές Διαταγές», αγνώστου συγγραφέως, που χρονολογείται περί τα τέλη του 3ου ή στις αρχές του 4ου αιώνα μ.Χ. Ο Μέγας Βασίλειος (329-379) στο έργο του «Περί του Αγίου Πνεύματος» χαρακτηρίζει τον ύμνο «αρχαίαν φωνήν», γεγονός που υποδηλώνει ότι η «Επιλύχνιος Ευχαριστία» απηχεί λατρευτική παράδοση πολύ αρχαιότερη του 4ου αιώνα. Τον ίδιο χαρακτηρισμό εξ άλλου αποδίδει στον ύμνο και ο αδερφός του Μεγάλου Βασιλείου, ο Άγιος Γρηγόριος Νύσσης, ο οποίος αναφέρεται στον ύμνο στο έργο του «Εις τον βίον της Οσίας Μακρίνης».

Σύμφωνα με αρχαία παράδοση, η σύνθεση του Επιλύχνιου Ύμνου αποδίδεται στον Άγιο ιερομάρτυρα Αθηνογένη Επίσκοπο Πηδαχθόης, ο οποίος μαρτύρησε μετά των δέκα Μαθητών του στη Σεβάστεια περί το 305 μ.Χ. και ιστορείται ότι συνέταξε και έψαλε τον ύμνο οδηγούμενος προς το μαρτύριο.

Ωστόσο, σύγχρονοι μελετητές τοποθετούν τη σύνθεση του ύμνου ακόμη νωρίτερα. Ο Άγιος Σωφρόνιος (560-638), Πατριάρχης Ιεροσολύμων, συμπλήρωσε τον «Επιλύχνιο ύμνο» και προφανώς για τον λόγο αυτό αναφέρεται σε ορισμένα σλαβόφωνα λειτουργικά βιβλία εκείνος ως ο συγγραφέας του ύμνου. Σύμφωνα άλλωστε με ορισμένους μελετητές, η τριαδολογική ενδιάμεση στροφή δεν ανήκει στην αρχική μορφή του ύμνου, αλλά αποτελεί μεταγενέστερη προσθήκη.

Πηγή: prayer.enavasi.gr, el.wikipedia.org,