
«Ἐπὶ κλίμαξι κλίμακας πυκνῶς, Πάτερ,
Τὰς σὰς ἀρετὰς θείς, ἔφθασας πόλου μέχρι.
Χαῖρεν Ἰωάννης τριακοστῇ ἐξαναλύων»
Ο Άγιος Ιωάννης της Κλίμακος γεννήθηκε πιθανότατα το 523 μ.Χ., στη Συρία. Ήταν γιος πλούσιας και ευσεβούς οικογένειας. Σε νεαρή ηλικία παρακολούθησε ανώτερο κύκλο μορφώσεως, ώστε να διακρίνεται ανάμεσα στους συνομήλικούς του. Εκείνος όμως ενδιαφερόταν περισσότερο για την προσευχή, τις θεολογικές μελέτες, τη συγγραφική εργασία και την άσκηση.
Μετέβη στο Όρος Σινά, κοντά στον φημισμένο αναχωρητή Μαρτύριο, ο οποίος καθοδήγησε πνευματικά τον νεαρό Ιωάννη. Μετά από τέσσερα χρόνια άσκησης, εκάρη μοναχός, ενώ η φήμη των αρετών και της σοφίας του είχε ευρύτερα διαδοθεί. Γι’ αυτό πολλοί μοναχοί και λαϊκοί, αλλά και αξιωματούχοι έρχονταν στη Μονή για να ζητήσουν τη συμβουλή του. Είχε και το χάρισμα της θαυματουργίας. Λόγω της διαβίωσής του στην Ιερά Μονή Σινά ονομάζεται και «Σιναΐτης».
Μετά τον θάνατο του ηγουμένου της Μονής και κατόπιν απαιτήσεως των αδελφών δέχθηκε να γίνει Ηγούμενος της ιεράς Μονής Σινά για μερικά χρόνια. Η νοσταλγία όμως της ερημικής ζωής έκανε τον Ιωάννη να αποσυρθεί και πάλι στην έρημο και να αφοσιωθεί στις μελέτες του. Εκοιμήθη εν ειρήνη περί το 606 μ.Χ. και άφησε δύο σπουδαιότατα συγγράμματα, την «Κλίμακα» και τον «Λόγον προς τον Ποιμένα».
Η «Κλίμαξ» περιλαμβάνει τριάντα λόγους περί αρετής καθένας εκ των οποίων περιλαμβάνει και μια αρετή, ξεκινώντας από τις πιο πρακτικές και ανεβαίνοντας, σαν σε σκαλοπάτια, στις θεωρητικά υψηλότερες. Στην πνευματική ζωή έχουμε βαθμίδες χαμηλές και υψηλές, καταστάσεις κατώτερες και ανώτερες. Γι’ αυτό και το σύγγραμμα ονομάζεται «Κλίμαξ των αρετών». Στο έργο του αυτό ο συγγραφέας παρουσιάζει συστηματικά τις αρχές για την κοινοβιακή, κυρίως, αλλά και για την ερημική ζωή, ταξινομώντας τες κατά τρόπο που δείχνει πορεία προς την ηθική τελείωση.
Το έργο είναι γραμμένο σε κομψή ελληνική γλώσσα, καλοδουλεμένη με χάρη και μελωδικότητα. Έχει διαύγεια, γλαφυρότητα, παραστατικότητα και παρουσιάζει πλούτο εκφράσεως, καλαισθησία και ευγένεια. Στη διακόσμηση του λόγου με εικόνες και παρομοιώσεις ο ιερός συγγραφέας είναι απαράμιλλος. Πάσης φύσεως σχήματα λόγου αναδύονται καθώς και ωραίες και επιτυχημένες προσωποποιήσεις.
Από την αρχή της Μεγάλης Τεσσαρακοστής το σύγγραμμα αυτό του Οσίου Ιωάννη διαβάζεται σε όλες τις Ορθόδοξες μονές. Επειδή είναι παγκόσμιο κειμήλιο αναλύσεως όλων των παθών και των αρετών, η Εκκλησία τιμά ιδιαίτερα σε αυτή την πνευματική περίοδο τον συγγραφέα του Άγιο Ιωάννη της Κλίμακος και το προτείνει για ανάγνωσμα. Η μνήμη του Οσίου Ιωάννου της Κλίμακος εορτάζεται στις 30 Μαρτίου εκάστου έτους και την Δ’ Κυριακή των Νηστειών της Μεγάλης Τεσσαρακοστής.
Μέρος της τιμίας κάρας του Οσίου Ιωάννου της Κλίμακος φυλάσσεται στην ιερά Μονή Μεγάλου Μετεώρου και αποτμήματα του ιερού λειψάνου του στις Μονές Παναγίας Δαμάστας Φθιώτιδος και Παναναγίας Τουρλιανής Μυκόνου.

Απολυτίκιον (Κατέβασμα) (Ἦχος γ’. Θείας πίστεως)
Θεῖον κλίμακα, ὑποστηρίξας, τὴν τῶν λόγων σου, μέθοδον πάσι, Μοναστῶν ὑφηγητὴς ἀναδέδειξαι, ἐκ πρακτικῆς Ἰωάννη καθάρσεως, πρὸς θεωρίας ἀνάγων τὴν ἔλαμψιν. Πάτερ Ὅσιε, Χριστὸν τὸν Θεὸν ἱκέτευε, δωρήσασθαι ἠμὶν τὸ μέγα ἔλεος.
Έτερον Απολυτίκιον (Ήχος πλ. δ’)
Ταῖς τῶν δακρύων σου ῥοαῖς, τῆς ἐρήμου τό ἄγονον ἐγεώργησας· καί τοῖς ἐκ βάθους στεναγμοῖς, εἰς ἑκατόν τούς πόνους ἐκαρποφόρησας· καί γέγονας φωστήρ τῇ οἰκουμένῃ, λάμπων τοῖς θαύμασιν, Ἰωάννη, Πατήρ ἡμῶν ὅσιε, πρέσβευε Χριστῷ τῷ Θεῷ, σωθῆναι τάς ψυχάς ἡμῶν.
Κοντάκιον (Ἦχος α’. Χορὸς Αγγελικός)
Καρπούς ἀειθαλεῖς, ἐκ τῆς βίβλου προσφέρων, διδάγματα σοφέ, καθηδύνεις καρδίας, τῶν τούτοις μετά νήψεως, προσεχόντων μακάριε· Κλίμαξ γάρ ἐστι, ψυχὰς ἀνάγουσα γῆθεν, πρὸς οὐράνιον, καί διαμένουσαν δόξαν, τῶν πίστει τιμῶντων σε.
Πηγή: saint.gr