Νύμφη του κύματος και των αφρών… Η Κωνσταντινούπολη του Αλέξανδρου Μωραϊτίδη

«Την είδον τόσαις φοραίς. Και την εκαμάρωσα. Νύμφη του κύματος και των αφρών, και νύμφη των κήπων και των λειμώνων. Αναδυομένην εκ των κυμάτων, την ώρα την γλυκείαν της αυγής, με ένα βαθύχρουν τεφρόν πέπλον σκεπασμένην, τον οποίον σιγά σιγά επανεγείρει η Ανατολή με τας ροδίνους αβράς χείρας της, ίνα αναφανή εις τον κόσμον το υπερφυές θέαμα ναών και παλατίων … αναμμένην θαρρείς, εν θεατρική φωταγωγία εορτής, εις τα υαλώματα και τους χρυσούς ορόφους, επί των οποίων προσήναψε πυρσούς χαράς ο ήλιος. Και πλέουν τότε μέσα εις το πέλαγος φωτός, εξαισίως πανηγυρικού, συνοικισμοί απέραντοι, λόφοι κεκαλυμμένοι με κατοικίας, και ακταί με παλάτια βασιλικά και μέγαρα αρχόντων».

Συνέχεια

Η συμβολή των αγίων Κυρίλλου και Μεθοδίου στον σλαβικό πολιτισμό

Οι Σλάβοι αποτελούν το τελευταίο χρονολογικά κύμα της λεγόμενης μεγάλης μετανάστευσης των λαών στην Ευρώπη. Η μετακίνηση από την αρχική κοιτίδα τους, που βρισκόταν περίπου στην περιοχή της σημερινής ανατολικής Πολωνίας, δυτικής Ουκρανίας και νοτιοδυτικής Λευκορωσίας, άρχισε τον 6ο αιώνα μ.Χ. και ολοκληρώθηκε μέχρι τον 9ο αιώνα.

Συνέχεια

Οσίες Ολυμπία και Ευφροσύνη της Θερμής

11 Μαΐου

Η Οσία Ολυμπία και η Οσία Ευφροσύνη έζησαν τον 13ο αιώνα μ.Χ. και παρέδωσαν την ψυχή τους με μαρτυρικό θάνατο στις 11 Μαΐου του 1235. Η Οσία Ολυμπία γεννήθηκε από ευσεβείς γονείς που κατάγονταν από την Κωνσταντινούπολη. Ο πατέρας της ήταν ιερέας και η μητέρα της κόρη ιερέως. Από την Κωνσταντινούπολη, άγνωστο για ποιον λόγο, έφυγαν και κατοίκησαν στην Πελοπόννησο. Σε ηλικία δέκα ετών η Ολυμπία έχασε τους γονείς της και οι συγγενείς της την έστειλαν στο μοναστήρι των Καρυών της Θερμής, τη σημερινή Ιερά Μονή του Αγίου Ραφαήλ, όπου η τότε ηγουμένη Δωροθέα ήταν θεία της.

Συνέχεια

Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος, οι φωτιστές των Σλάβων

11 Μαΐου

Ο εκχριστιανισμός των Σλαβικών λαών είναι ένα από τα σημαντικότερα γεγονότα, τόσο για την Εκκλησία, όσο και για την πολιτική ιστορία. Η μεγάλη ομοεθνία των Σλάβων άφησαν πίσω τους το βάρβαρο και ειδωλολατρικό παρελθόν και εντάχτηκαν στον πολιτισμένο κόσμο και το σπουδαιότερο: γνώρισαν τη σώζουσα αλήθεια του Ευαγγελίου, χάρις στους δύο μεγάλους άνδρες, τους αγίους Θεσσαλονικείς αδελφούς Κύριλλο και Μεθόδιο. Οι Άγιοι Κύριλλος και Μεθόδιος έζησαν τον 9ο μ.Χ. αιώνα. Ήταν δύο από τα επτά παιδιά ονομαστής οικογένειας της Θεσσαλονίκης. Ο πατέρας τους, Λέων ο δρουγγάριος, ευσεβής άνθρωπος, κατείχε υψηλή στρατιωτική θέση. Φρόντισε να δώσει σπουδαία μόρφωση στα παιδιά του και να τα τοποθετήσει σε ανώτερες κρατικές θέσεις.

Συνέχεια

Το γενέθλιον της Κωνσταντινουπόλεως (11 Μαΐου 330 μ.Χ.)

«Tην αυτή ημέρα, επιτελείται η ανάμνησις των γενεθλίων, ήτοι Eγκαινίων της θεοφυλάκτου και θεομεγαλύντου Kωνσταντινουπόλεως, της εξαιρέτως ανακειμένης τη προστασία της Παναχράντου Δεσποίνης ημών Θεοτόκου και Αειπαρθένου Mαρίας, και αυτής διασωζομένης».

Συνέχεια

Μιχαλάκης Καραολής και Ανδρέας Δημητρίου – Οι πρώτοι νεκροί της αγχόνης στην Κύπρο

Συνέχεια

Μικρή γωνιά του Παραδείσου (Φώτης Κόντογλου)

Φ. Κόντογλου

Ὅπως ὁ φυλακισμένος ἔχει γυρισμένα τὰ μάτια του κατὰ τὴ στενὴ θυρίδα τῆς φυλακῆς του γιὰ νὰ πάρει λίγη ἐλπίδα ἀπὸ μία μικρὴ ἀχτίνα τοῦ ἥλιου, ἔτσι κι ἐμεῖς φέτος, ὕστερ’ ἀπὸ τὴ βαρυχειμωνιά, μὲ τὶς παγωνιές, μὲ τὰ χιόνια, μὲ τὶς βροχές, μὲ τὰ μαῦρα σύννεφα ποὺ καταπλακώνουν ἀκόμα τὴν ἀτμόσφαιρα καὶ σφίγγουνε τὴν ψυχή μας, περιμένουμε ἀνυπόμονα νὰ δοῦνε τὰ μάτια μας λίγον γαλανὸ οὐρανό, καὶ νὰ χαρεῖ ἡ καρδιά μας τὸ χρυσὸ φῶς τοῦ ἥλιου.

Συνέχεια

Ο Άγιος Οσιομάρτυς Νικόλαος ο εν Βουνένοις

9 Μαΐου

«Γόνε Ἀσίας Ἑλλάδος κλέος
Πολλὰς ὑποστὰς Νικόλαε βασάνους,
Χαίρων ἀνῆλθες ἐν πόλῳ μάκαρ τάχος.
Ἀμφ’ ἐνάτη Νικόλαον ἑῷον γῆθεν ἄειραν»

Ο Άγιος Νικόλαος ο Νέος γεννήθηκε στα μέρη της Ανατολής από γονείς ευσεβείς και ενάρετους. Το συναξάριο του Αγίου αναφέρει πως καταγόταν από τα μέρη της Ανατολής, χωρίς ωστόσο ν’ αναφέρει συγκεκριμένο τόπο. Από μικρό παιδί παρουσιάζεται ως παιδαριογέρων, δηλαδή μικρός στην ηλικία αλλά με φρόνηση, σοφία και ευλάβεια ωρίμου ανδρός. Όταν ενηλικιώθη, κατετάγη στις τάξεις του στρατού, όπου διέπρεπε σε ανδρεία και φρόνηση. Για τον λόγο αυτό ο Αυτοκράτορας Λέων ο Στ’ ο Σοφός του απένειμε το αξίωμα του Δουκός και τον όρισε διοικητή της Θεσσαλίας. Ο Άγιος γύμναζε τους στρατιώτες του στο να είναι γενναίοι και ατρόμητοι πολεμιστές, κυρίως όμως τους νουθετούσε και τους δίδασκε να πιστεύουν στον Θεό, να προσεύχονται, να μην αδικούν ποτέ κανέναν και να ζητούν από τον Χριστό να τους δίνει δύναμη για να πολεμούν τους εχθρούς.

Τα Βούναινα Θεσσαλίας (Δήμος Κιλελέρ Ν. Λαρίσης)

Συνέχεια

Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Χριστόφορος

9 Μαΐου

«Τὸν Χριστοφόρον οἶδά σε Χριστοφόρος,
Χριστῷ τυθέντα τῷ Θεῷ διὰ ξίφους»

Ο Άγιος Μεγαλομάρτυς Χριστόφορος καταγόταν από ημιβάρβαρη φυλή και ονομαζόταν Ρεμπρόβος, που σημαίνει αδόκιμος, αποδοκιμασμένος, κολασμένος. Πιθανότατα έζησε κατά τους χρόνους του αυτοκράτορα Δεκίου (249-251 μ.Χ.), όταν στην Αντιόχεια Επίσκοπος ήταν ο Άγιος Ιερομάρτυς Βαβύλας που τιμάται στις 4 Σεπτεμβρίου. Ο Άγιος ως προς την εξωτερική εμφάνιση ήταν τόσο πολύ άσχημος, γι’ αυτό και αποκαλείτο «κυνοπρόσωπος». Η μεταστροφή του στον Χριστό έγινε με τρόπο θαυμαστό. Συνελήφθη αιχμάλωτος σε μάχη, που διεξήγαγε το έθνος του με τα Ρωμαϊκά αυτοκρατορικά στρατεύματα. Κατετάγη στις Ρωμαϊκές λεγεώνες και πολέμησε κατά των Περσών, επί Γορδίου και Φιλίππου.

Συνέχεια

Σύναξις της Παναγίας Πορταϊτίσσης

Τρίτη της Διακαινησίμου

«Ξένως ἡμῖν ἧκες εν τῇ Σῇ Εἰκόνι,
Καὶ τῆς ποίμνης Σου πυλωρὸς ὤφθης Κόρη.
Θεοτόκου Πορταϊτίσσης τέρατ’ ἀείδω λιγυρῶς»

Παναγία Πορταΐτισσα, η θαυματουργός εικόνα της Ιεράς Μονής Ιβήρων

Η θαυματουργή Πορταΐτισσα, η εξέχουσα μεταξύ των θεομητορικών εικόνων του Αγίου Όρους, ήταν αρχικά φυλαγμένη, καθώς διασώζει η παράδοση, στη μικρασιατική Νίκαια. Εκεί, μία ευσεβής γυναίκα με τον μοναχογιό της, την είχαν τοποθετήσει μέσα στην ιδιόκτητη εκκλησία τους και την τιμούσαν. Στα χρόνια της δεύτερης εικονομαχίας βασιλικοί κατάσκοποι ανακάλυψαν την εικόνα και απείλησαν τη γυναίκα πως θα τη σκότωναν, αν δεν τους δωροδοκούσε. Εκείνη υποσχέθηκε ότι την επομένη θα τους έδινε τα χρήματα που ζήτησαν. Τη νύχτα εκείνη, αφού προσευχήθηκε μπροστά στην εικόνα, τη σήκωσε με ευλάβεια, κατέβηκε στην παραλία και την έριξε στη θάλασσα λέγοντας: «Δέσποινα Θεοτόκε, εσύ έχεις τη δύναμη και εμάς να διασώσεις από την οργή του Βασιλιά, αλλά και την εικόνα σου από τον καταποντισμό».

Συνέχεια

Ο Άγιος Γεώργιος στην καρδιά του Βερολίνου

Το μεγαλειώδες άγαλμα του Αγίου Γεωργίου στο Βερολίνο (λεπτομέρεια)

Άγιε μου Γιώργη αφέντη μου

Άγιε μου Γιώργη αφέντη μου κι αφέντη μ’ καβαλλάρη
αρματωμένε με σπαθί και με χρυσό κοντάρι.
Άγγελος είσαι στη θωριά και άγιος στη θεότη,
παρακαλώ σε, βόηθα με, Άγιε μου στρατιώτη!

Από το άγριο θεριό, το δράκοντα μεγάλο
Που δεν αφήνει άνθρωπο κάθε πρωΐ και άλλο
Ερίξανε τα μπουλετιά σε μια βασιλοπούλα
Οπού την είχε η μάνα της μία και ακριβούλα.

Σήκω Αγιώρ’ αφέντη μου, και το νερό αφρίζει
και δράκος τα δοντάκια του για μένα τ’ ακονίζει
Σηκώθηκεν κι Αγιώργιος σαν παραλογισμένος.

Μια κονταριά το χτύπησεν σαν που ήταν μαθημένος
Μια κονταριά το χτύπησεν, το πήρε μες στο στόμα
Και παρευτύς το ξάπλωσε χάμω στη γης στο χώμα.

Γεώργιο με λέγουνε κι απ’ την Καππαδοκία
Κι αν θες να κάνεις χάρισμα, χτίσε μιαν εκκλησία
Βάλε δεξιά την Παναγιά, ζερβά έναν καβαλάρη
Αρματωμένο με σπαθί και με χρυσό κοντάρι!

(Παραδοσιακό Καππαδοκίας)

Συνέχεια

Η παραμυθένια Ζάχολη και ο Άη Γιώργης

Κυριακάτικο πρωινό του Μαΐου, έχοντας αφήσει πίσω μας το Δερβένι, ξεκινάμε την ανάβαση προς το χωριό Ευρωστίνη ή Ζάχολη, που κρατά ακόμη πολλά στοιχεία της παλαιάς μορφής του, με τις βρύσες, τα αλώνια και τα ξωκλήσια του, μα πιο πολύ από όλα με τον υπέροχο ναό του Αγίου Γεωργίου με τους δεκαεπτά τρούλους του που δεσπόζει πάνω από το χωριό μέσα σε πυκνά δάση και άφθονα τρεχούμενα νερά.

Συνέχεια

Άγιος Γεώργιος ο Κουδουνάς

Η θαυματουργή εικόνα του Αγίου Γεωργίου του Κουδουνά

Στην Προποντίδα, στη θάλασσα του Μαρμαρά, βρίσκονται τα πανέμορφα Πριγκηπόνησα. Το μεγαλύτερο και ωραιότερο από όλα είναι η Πρίγκηπος. Στην κορυφή του νότιου και υψηλότερου λόφου της δεσπόζει επιβλητικά ένα από τα πιο γνωστά ελληνορθόδοξα μοναστήρια, η φημισμένη Μονή του Αγίου Γεωργίου του Κουδουνά. Χιλιάδες πιστοί, όχι μόνο χριστιανοί, αλλά και πολλοί μουσουλμάνοι, προσέρχονται κάθε χρόνο στη μνήμη του Αγίου Γεωργίου και περιμένουν υπομονετικά ατελείωτες ώρες, προκειμένου να προσκυνήσουν τη θαυματουργή εικόνα του, ζητώντας του να εισακούσει τις παρακλήσεις τους.

Συνέχεια

Άγιος Γεώργιος ο Μεγαλομάρτυρας και Τροπαιοφόρος

Ο λαοφιλής Άγιος Γεώργιος, ο Μεγαλομάρτυρας και Τροπαιοφόρος, γεννήθηκε περίπου το 275 μ.Χ., στην Καππαδοκία, από γονείς χριστιανούς. Ο πατέρας του μάλιστα πέθανε μαρτυρικά για τον Χριστό, όταν ο Γεώργιος ήταν δέκα ετών. Η μητέρα του τότε τον πήρε μαζί της στην πατρίδα της την Παλαιστίνη, όπου είχε τα κτήματά της. Όταν ο Γεώργιος έγινε 18 χρονών, στρατεύθηκε στον ρωμαϊκό στρατό. Αν και νέος στην ηλικία, διεκπεραίωνε τις στρατιωτικές του υποχρεώσεις τέλεια. Όλοι τον θαύμαζαν για το παράστημά του. Γρήγορα τον προήγαγαν σε ανώτερα αξιώματα και του έδωσαν τον τίτλο του κόμη, ο δε αυτοκράτορας Διοκλητιανός τον εκτιμούσε πολύ.

Συνέχεια