Ο Πόρος του Γιώργου Σεφέρη

«Σήμερα κρέμασα πάνω από το γραφείο μου τη μοναδική φωτογραφία ενός ελληνικού τοπίου που βρέθηκε, ολωσδιόλου τυχαία, μέσα σε κάτι χαρτιά. Τη φωτογραφία της μεγάλης άγκυρας του Πόρου. Την είχα κάνει ένα πρωί της άνοιξης του ‘40. Καθώς την κοιτάζω τώρα αισθάνομαι την ψυχή μου πλημμυρισμένη. Αλλά δεν είναι αυτά που μου χρειάζουνται: πελεκώντας τον εαυτό μας, έτσι γράφουμε»

Γιώργος Σεφέρης

Συνέχεια

Σεμπρεβίβα, το κίτρινο και αμάραντο λουλουδάκι των Κυθήρων

Το μικρό κίτρινο λουλούδι Sempreviva πήρε το όνομά του από την ιταλική λέξη «sempre» που σημαίνει «πάντοτε» και τη μετοχή του ρήματος «vivere» που σημαίνει «ζω». Δηλαδή, σε ελεύθερη μετάφραση, σημαίνει το λουλούδι που «ζει παντοτινά»… Οι Βενετσιάνοι κατακτητές χάρισαν αυτό το όνομα στο μικρό, αμάραντο λουλούδι που μοιάζει αποξηραμένο και διατηρεί το χρώμα του για πολλά χρόνια χωρίς καθόλου νερό! Στην πραγματικότητα, αυτό που διατηρείται για πάντα δεν είναι το μικροσκοπικό άνθος, το οποίο μαραίνεται, αλλά τα μικρά, κίτρινα αχυρώδη φύλλα, που το περιβάλλουν.

Συνέχεια

Ναυτάκι του περιβολιού (Οδυσσέας Ελύτης)

Με όρτσα ψυχή με άρμη στα χείλια
Με ναυτικά και με σαντάλια κόκκινα
Σκαλώνει μες στα σύννεφα
Πατάει τα φύκια τ’ ουρανού.
Η αυγή σφυρίζει στην κοχύλα της
Μια πλώρη έρχεται αφρίζοντας
Άγγελοι! Σία τα κουπιά
Ν’ αράξει εδώ η Ευαγγελίστρια!

Συνέχεια

Η Παναγία στα Τρομάρχια

Τα Τρομάρχια είναι τοποθεσία στη νοτιοανατολική Άνδρο. Επιβλητικοί γκρεμνοί, πλαγιές σπαρμένες αιμασιές και βράχια που επικρέμονται στο πέλαγος, στο στενό θαλάσσιο πέρασμα μεταξύ Άνδρου και Τήνου. Γεμάτα αφοβιά στέκουν αιώνες ενάντια στα κύματα και στους ανέμους του Αιγαίου, κρατώντας στον κόρφο τους -μονάκριβο στολίδι και πολύτιμο φυλαχτό- το μοναστήρι της Παναγίας της Τρομαρχιανής.

Συνέχεια

Μου αναλογεί το λευκό (Οδυσσέας Ελύτης)

Σαντορίνη

Ανάμεσα στα «υλικά» που καθόρισαν την Ποίηση και την εν γένει γραφή του Οδυσσέα Ελύτη, ξεχωριστή θέση κατέχουν αναμφίβολα τα χρώματα, αυτά τα αθώα και πρωτογενή πλάσματα που έντυσαν μοναδικά τους στίχους και τα τοπία του κορυφαίου Ποιητή μας. Κυρίαρχο, μεταξύ των υπολοίπων χρωμάτων, στάθηκε στην Ποίηση του Ελύτη το λευκό, που ενσάρκωσε την κομβική στο έργο του ιδέα της «καθαρότητας», αυτή την πεμπτουσία της ζωής και της ύπαρξης προς την οποία έτεινε πάντοτε ολάκερη η ποιητική του παρακαταθήκη. Ακολούθως παραθέτουμε ορισμένα αποσπάσματα από το έργο του, όπου «αποτυπώθηκε» χαρακτηριστικά το λευκό.

Συνέχεια

Ο Τάφος της Παναγίας στη Γεσθημανή

Παναγία Ιεροσολυμίτισσα

Ο τόπος όπου ετάφη η Παναγία μας, ο Κήπος της Γεσθημανής, αποτελεί ένα από τα σπουδαιότερα προσκυνήματα στα Ιεροσόλυμα και δεύτερο ιερότερο τόπο μετά τον Πανάγιο Τάφο. Η ευρύτερη περιοχή της Γεσθημανής πήρε το όνομά της από τις πολλές ελιές που υπήρχαν εκεί. Στο μνημείο του Τάφου της Παναγίας φυλάσσεται και η θαυμαστή εικόνα της Παναγίας της Ιεροσολυμίτισσας. Μέσα στον Κήπο της Γεσθημανής διαδραματίστηκαν τα σημαντικότερα γεγονότα πριν από τη Σταύρωση του Ιησού Χριστού. Επίσης, εκεί βρίσκεται η Χρυσή Πύλη η οποία παραμένει κλειστή και λέγεται ότι θα ανοίξει όταν στην περιοχή θα γίνει η Δευτέρα Παρουσία. Από αυτή την Πύλη, πέρασε ο Χριστός πάνω στο γαϊδουράκι κατά την είσοδό του στα Ιεροσόλυμα την Κυριακή των Βαΐων.

Συνέχεια

Τοπία της άμμου και της τέφρας στο μοναδικό Σίγρι

Ένα ξεχωριστό ψαροχώρι βρίσκεται στα δυτικά της Λέσβου με μοναδικά χρώματα άγριας ομορφιάς που δημιούργησε η ηφαιστειακή δραστηριότητα πριν από 20 εκατομμύρια χρόνια. Στον δρόμο προς το Σίγρι απολαμβάνεις μόνο απολιθώματα και τεράστια «γυμνά» βουνά με ευωδιές θυμαριού και ρίγανης. Είναι το τέλος μίας μακρινής διαδρομής 92 χλμ. από την πρωτεύουσα του νησιού που ο επισκέπτης αξίζει να την πραγματοποιήσει. Θα τον αποζημιώσει μεταξύ άλλων η μοναδική θέα που θ’ αντικρίσει από το μοναστήρι του Υψηλού και σίγουρα θα θελήσει να έρθει ξανά.

Συνέχεια

Παιδί με το γρατζουνισμένο γόνατο

Πέτρος Μπρούσαλης, Μύκονος 1960
(Φωτογραφικά Αρχεία Μουσείου Μπενάκη)

Παιδί με το γρατζουνισμένο γόνατο

Παιδί με το γρατζουνισμένο γόνατο
κουρεμένο κεφάλι όνειρο ακούρευτο
ποδιά με σταυρωμένες άγκυρες.
Μπράτσο του πεύκου γλώσσα του ψαριού
αδερφάκι του σύννεφου!

Συνέχεια

Να μιμηθούμε την ταπεινότητα της Παναγίας μας

«Τίμιος ὡς ἀληθῶς ὁ θάνατος τῶν ὁσίων Κυρίου τοῦ Θεοῦ τῶν δυνάμεων∙
ὑπέρτιμος τῆς τοῦ Θεοῦ μητρός ἡ μετάστασις. Νῦν οὐρανοί εὐφραινέσθωσαν∙
νῦν ἀγαλλιάσθω ἡ γῆ καί σκιρτάτωσαν ἄνθρωποι»
Ἰωάννης Δαμασκηνός, Ἐγκώμιον εἰς τήν Κοίμησιν τῆς Θεοτόκου, PG96, 728

Η Κοίμηση της Υπεραγίας Θεοτόκου αποτελεί τη μεγαλύτερη από τις θεομητορικές εορτές του ορθοδόξου εορτολογίου. Η Εκκλησία μας τιμά και ευλαβείται ιδιαιτέρως το πρόσωπο της Μητέρας του Κυρίου μας, διότι είναι το αγιότερο και ιερότερο πρόσωπο που παρουσίασε ποτέ το ανθρώπινο γένος. Άλλωστε, η ολοκλήρωση του μυστηρίου της θείας Οικονομίας δεν θα μπορούσε να επιτευχθεί δίχως την ελεύθερη βούληση και κατάφαση της Παναγίας μας. Αν η Παναγία δεν είχε προσφέρει με την υπακοή Της την ελευθερία Της στον Θεό, δεν θα μπορούσε να σαρκωθεί ο Χριστός μας.

Συνέχεια

Λαδένια Κιμώλου: Η νοστιμιά είναι απλή!

Κίμωλος, το ασπρονήσι των Κυκλάδων!

Πέρα από τις μοναδικές φυσικές ομορφιές της και το ξεχωριστό τοπίο της, η Κίμωλος διαθέτει μια ιδιαίτερη θέση στη γευστική παλέτα των Κυκλάδων, με τις απλές αλλά νοστιμότατες παραδοσιακές συνταγές της! Ανάμεσα σε πολλά υπέροχα φαγητά και μεζέδες που μπορεί κανείς να απολαύσει στο νησί, πρωτοστατεί η περίφημη «Λαδένια», ένα είδος πίτσας που βασίζεται σε ελάχιστα, αντιπροσωπευτικά υλικά της Μεσογειακής κουζίνας. Η Λαδένια σερβίρεται παντού στο νησί, σε όλες τις εποχές του έτους. Αποτελεί ένα ελαφρύ καθημερινό γεύμα, αλλά και μια πολύ καλή επιλογή για την περίοδο της νηστείας. Συνοδεύεται ιδανικά με τυρί και λευκό κρασί. Καλή επιτυχία και καλή απόλαυση!

Συνέχεια

Άγιος Τριαντάφυλλος Ζαγοράς ο νεομάρτυρας

8 Αυγούστου

Ο ένδοξος νεομάρτυρας Τριαντάφυλλος γεννήθηκε στην Ζαγορά της Μαγνησίας το 1663 μ.Χ. Από μικρός εργαζόταν ως ναύτης σε ένα από τα πιο περίφημα ζαγοριανά καράβια. Το καλοκαίρι του 1680 μ.Χ. το πλοίο του έδεσε στο λιμάνι της Κωνσταντινούπολης. Εκεί ο Τριαντάφυλλος επισκέφτηκε τις εκκλησίες και τα αγιάσματα της Πόλης. Για κάποιο άγνωστο σε μας λόγο, ήρθε σε φιλονικία με κάποιους Τούρκους, οι οποίοι τον συκοφάντησαν ότι δήθεν ήθελε να γίνει Μωαμεθανός.

Συνέχεια

Η εκκλησία της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στη Μουσουνίτσα

Ανάμεσα στους εκατοντάδες ιερούς ναούς και γραφικά ξωκλήσια που εορτάζουν σήμερα 6 Αυγούστου, ξεχωριστή θέση έχει η εκκλησία της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος στην πλατεία του χωριού Αθανάσιος Διάκος (Άνω Μουσουνίτσα) στην ορεινή Φωκίδα. Κάτω από τον ίσκιο και τη δροσιά των υπεραιωνόβιων πλατάνων, που καλύπτουν ολόκληρη την όμορφη πλατεία του ιστορικού χωριού, δεσπόζει η μεγάλη λιθόκτιστη εκκλησιά, ανεγερθείσα το 1872 σύμφωνα με την επιγραφή της εισόδου της και αντίκρυ της η προτομή του ήρωα – πρωτομάρτυρα της Ελληνικής Επαναστάσεως του 1821 Αθανασίου Διάκου, που δόξασε με τη θυσία του την Ελλάδα, αλλά και την όμορφη -όπως και ο ίδιος- γενέτειρά του.

Συνέχεια

H Μεταμόρφωση του Σωτήρος Χριστού

6 Αυγούστου

Η Μεταμόρφωση του Σωτήρος – Λεπτομέρεια από τοιχογραφία
του Θεοφάνους του Έλληνος, 1408 (Πινακοθήκη Τρετιακόφ, Μόσχα)

«Θαβὼρ ὑπὲρ πᾶν γῆς ἐδοξάσθη μέρος,
Ἰδὸν Θεοῦ λάμψασαν ἐν δόξῃ φύσιν
Μορφὴν ἀνδρουμένην κατὰ ἕκτην Χριστὸς ἀμεῖψε»

Κατά τη διήγηση των Ευαγγελιστών, ο Κύριος μας Ιησούς Χριστός πήρε από τους μαθητές τον Πέτρο, τον Ιωάννη και τον Ιάκωβο και ανέβηκε στο όρος Θαβώρ για να προσευχηθεί. Όπως σημειώνει ο Άγιος Νικόδημος ο Αγιορείτης: «Eπήρε δε τρεις μόνους Aποστόλους, ως προκρίτους και υπερέχοντας. O μεν γαρ Πέτρος επροκρίθη, επειδή ηγάπα πολλά τον Xριστόν. O δε Iωάννης, επειδή ηγαπάτο από τον Xριστόν. O δε Iάκωβος, επειδή εδύνετο να πίη το ποτήριον του θανάτου, το οποίον και ο Kύριος έπιεν».

Συνέχεια

Εγώ κι εσύ τραβάμε για το νησί…

Μυρωμένο μαϊστράλι και χρυσαφένιες αμμουδιές κι έν’ απαλό κυματάκι που αφήνει τη δαντελένια του πατημασιά -παντοτινή συντροφιά σε αμέριμνες βόλτες…. Πού είναι τώρα κείνη η απλή, μα τόσο ποθητή ομορφιά σου που τόσο αναπολούμε; Μικρή πατρίδα Αίγινα, σιμώνουν οι μέρες να ξαναδούμε τα ροδαλά χρώματα της αυγούλας πάνω από τα αντικρινά βουνά, στα ολόφωτα πρωινά σου… Λεπτή παρηγοριά το γλυκό, νοσταλγικό τραγουδάκι από την αξέχαστη ταινία… Μιας εποχής αθώας και γαλανής που χάθηκε…

Συνέχεια

Οι φόβοι του Μεσημεριού

Οι φόβοι του Μεσημεριού

Οι γρίλιες μου φέρνουν την αντηλιά
από το απέναντι σοκάκι
Σιωπή… ακόμα και η βρύση σταμάτησε να στάζει,
όλα είναι λουσμένα στο μεσημέρι,
όλα είναι σιωπή και φόβος
Μόνο μια μύγα δεν κουράστηκε να φέρνει κύκλους
Μες το καυτό το απομεσήμερο, με μάτια ορθάνοιχτα
παρακολουθώ μηχανικά τους επίμονους περίπατους της.

Μες το δωμάτιο πλανιέται ακόμα η μυρουδιά του δεκαπενταύγουστου.
Η Μαρία ήρθε αμέσως μετά την εκκλησία ντυμένη στα κόκκινα
και φεύγοντας ξέχασε πάνω στην καρέκλα της
ένα ματσάκι βασιλικό και ριζμαρί
που συνήθιζε να βάζει μες στα σφιχτά της στήθη.
Τα μάτια μου έπεσαν στο ασυμμάζευτο ακόμα τραπέζι της Κυριακής,
Κανείς δεν είχε την δύναμη την ώρα τούτη
την περίεργη να το συμμαζέψει
Όλοι περιμέναμε να έρθει το απόγευμα
Όλοι περιμέναμε να σβήσει το μεσημέρι.

Οι φόβοι που με κυρίευαν
άρχιζαν πέρα από την κλεισμένη πόρτα του δωματίου
Πιο κει ήταν το δέος, η άγνοια, η ακατανόητη πίκρα
που σου άφηνε η ζωή στα άπλετο φως του καλοκαιριού.
Η σκιά του απογεύματος μεγάλωνε,
οι αυλές γεμίζανε δροσιά, οι πόρτες άνοιγαν.
Οι φόβοι του μεσημεριού ξεθώριαζαν
έτσι καθώς δινόμουνα σιγά σιγά στην αγκαλιά της νύχτας.

Ήσουνα πάντα με την παρέα του Γιάννη
και όταν σε έβλεπα από μακριά
μία χαρά πρωτόγνωρη γέμιζε την καρδιά μου.
Οι χτύποι της δυνάμωναν
και όταν πια συναντιόμασταν
τα μάτια σου γινόντουσαν πελώρια
και ένα παίξιμο στα χείλη σου πρόδιδε την αγάπη…
Ήταν η ώρα που η σκιά έφτανε μέχρι τις γέρικες ελιές του θείου Γιώργου.
Δε θυμούμαι πια πότε σταμάτησα να σε συναντώ.
Ξέχασα ακόμη και το όνομα σου!

Την ώρα τούτη που η βρύση σταμάτησε να στάζει
και που η μάνα δεν ονειρεύεται στο διπλανό κρεβάτι
Μόνο μια μύγα βουίζει επίμονα μέσα σε ένα δωμάτιο
Όπου πια δεν υπάρχει παρά το κενό…

Στίχοι: Γιώργος Σταυριανός, Απαγγελία: Κάτια Δανδουλάκη