kimintenia

Ιννιά Μπαριώτ’
Χορός Πλαλ’τός (νταϊκωτός), Τρίγωνο Έβρου Θράκης

Το «Ιννιά Μπαριώτ’» (εννιά Μπαριώτες) είναι παραδοσιακό τραγούδι και χορός από το χωριό Μπάρα της περιοχής του Τριγώνου στον βόρειο Έβρο. Το χωριό δεν κατοικείται σήμερα. Τα Πετρωτά, όμως, καθώς και κάποια άλλα κοντινά χωριά συνεχίζουν να τραγουδούν το συγκεκριμένο τραγούδι το οποίο λέγεται πως αναφέρεται σε ένα αληθινό γεγονός που συνέβη στο χωριό Μπάρα. Αφορά την ιστορία μιας κοπέλας, της Βασιλικούδας, την οποία αρραβώνιασαν οι γονείς της με κάποιον που δεν ήθελε και έτσι οδηγήθηκε στην απόφαση να παντρευτεί άλλον, από διπλανό χωριό, όπου και διέφυγε κρυφά από τους δικούς της. Αυτή η κίνησή της εξόργισε όμως τους συγγενείς της, με αποτέλεσμα εννιά από αυτούς, μαζί με την επίδοξη κουνιάδα της (ξούλα), να κινήσουν για να την φέρουν πίσω.

Εννιά (ιννιά) Μπαριώτες λοιπόν κατέβηκαν, σύμφωνα με την περιγραφή, και μαζί με την κουνιάδα της κοπέλας (ξούλα) έγιναν δέκα. Οι συγγενείς, αφού εντόπισαν τη Βασιλική, της θυμίζουν ότι έχει πατέρα νοικοκύρη («ντιαμούδης» είναι ο νοικοκύρης, ο άρχοντας και «ντιαμούδα» η κόρη του) και την παροτρύνουν να επιστρέψει στο πατρικό της καθώς, με τη στάση της αυτή, προσέβαλε τον πατέρα της. Αναρωτώνται σε ποιο σπίτι θα πρέπει να πάνε για ν’ αναζητήσουν την Βασιλική (σε πικίνους σπιτ’ θα πάμι ‘μεις;) και αφού το βρίσκουν, χτυπούν την πόρτα μια – δυο φορές και αφού κανείς δεν τους ανοίγει, ξαναχτυπούν τρεις φορές ως και δέκα, μέχρι που η κοπέλα θ’ αναγκαστεί να υποκύψει και να παραδοθεί. Τότε το τραγούδι λυπάται τη Βασιλική που, με τα καλοπιάσματα και τις απειλές, την «εγέλασαν» οι συγγενείς και την κατάφεραν να τους ανοίξει, οπότε την πήραν και την έφεραν πίσω στους δικούς της. Ο στιχουργός παρηγορεί την απελπισμένη κοπέλα ότι δεν την πάνε μακριά, ούτε κοντά, αλλ’ ως το βαθύ το ρέμα (η περιοχή είναι σημείο συνάντησης τριών ποταμών: του Έβρου, του Τούντζα και του Άρδα με πλούσια την παρουσία του νερού παντού). Τότε η Βασιλική, συνειδητοποιώντας απαρηγόρητη τη μοίρα της, βάζει τα κλάματα και παρακαλεί κάποιον γνωστό της ή ίσως τον άντρα που αγαπούσε (τον Νταή Χαρίση) να την σώσει, τάζοντάς του να του κάνει, χωρίς αμοιβή, εννιά (ένα για κάθε συγγενή) μεροκάματα (μιντζιές) στα χωράφια του, κοντά σε κάποιο τοπικό μοναστήρι.

Πρόκειται για κυκλικό χορό της περιοχής σε εξάσημο ρυθμό. Χορεύεται από άνδρες και γυναίκες σε κάθε γιορτή, γλέντι, πανηγύρι και κοινωνική περίσταση. Ο χορός ονομάζεται «Πλαλ’τός» ή «Νταϊκωτός». Το τραγούδι περιλαμβάνεται στο διπλό cd του Κέντρου Βαλκανικού Χορού με τίτλο: «Έβρος – Μουσικές, χοροί και τραγούδια από την περιοχή του Έβρου». Πρόκειται για μία από τις καλύτερες δουλειές που έχουν γίνει στη χώρα μας για τη μοναδική σε πλούτο και ομορφιά μουσική παράδοση της Θράκης.

Οι στίχοι: