Σε ηλικία 80 ετών έφυγε σήμερα από τη ζωή ο σπουδαίος Ηπειρώτης Ποιητής και στιχουργός Μιχάλης Γκανάς
Γυάλινα Γιάννενα
Μιχάλης Γκανάς
Χάραζε ο τόπος με βουνά πολλά
κι ανάτελλε τα ζωντανά του,
καλούς ανθρώπους και κακούς, νυφίτσες,
αλεπούδες, μια λίμνη ως κόρην
οφθαλμού και κάστρα πατημένα.
Θα ’ναι τα Γιάννενα, ψιθύρισα,
στο χιόνι και στον άγριο καιρό
γυάλινα και μαλαματένια.
Κι όσο πήγαινε η μέρα,
σαν το βαπόρι σε καλά νερά,
είδα και μιναρέδες κι άκουσα
τα μπακίρια να βελάζουν.
Μια τέτοια νύχτα πριν από χρόνια
Μια τέτοια νύχτα πριν από χρόνια
Κάποιος περπάτησε μόνος
Δεν ξέρω πόσα λασπωμένα χιλιόμετρα
Κάποιος περπάτησε μόνος
Νύχτα και συννεφιά, χωρίς άστρα
Πήγαινε το δρόμο δρόμο.
Ξημερώματα, μπήκε στα Γιάννενα
Στο πρώτο χάνι έφαγε και κοιμήθηκε τρία μερόνυχτα
Ξύπνησε απ’ το χιόνι που έπαιφτε μαλακά
Στάθηκε στο παράθυρο και άκουγε τα κλαρίνα
Και άκουγε τα κλαρίνα
Πότε θαμπά και πότε δίπλα του
Πότε θαμπά
Και πότε δίπλα του
Όπως τα ‘φερνε ο άνεμος
Αχ…
Και άκουσε μετά τη φωνή πεντακάθαρη
Από κάπου κοντά την άκουσε
Σαν αλύχτημα και σαν να την έσφαζαν τη γυναίκα
Κι ούτε καυγάς, ούτε τίποτα άλλο
Χιόνιζε
Όλη νύχτα στα Γιάννενα χιόνιζε
Ξημερώματα, πλήρωσε ότι χρωστούσε και γύριζε στο χωριό του
Στα πενήντα του θα ‘τανε
Με γκρίζα μαλλιά και τρεις θυγατέρες, ανύπαντρες
Χήρος τέσσερα χρόνια
Στα πενήντα του θα ‘τανε.
Χήρος τέσσερα χρόνια
Με τη μαύρη κάπα στις πλάτες
Αχ, το τι χιόνι σήκωσαν
Τι χιόνι σήκωσαν τούτες οι πλάτες
Κανένας δε το ‘μαθε…
Κανένας δε το ‘μαθε…
Κανένας!
Μιχάλης Γκανάς
(Τσαμαντάς 1944 – Αθήνα 2024)
Έφυγε από τη ζωή ο Ποιητής και στιχουργός Μιχάλης Γκανάς
Γεννήθηκε στον Τσαμαντά Θεσπρωτίας, στις 8 Νοέμβρη του 1944 και έζησε τα πρώτα χρόνια της ζωής του σε χώρες της Ανατολικής Ευρώπης. Φοίτησε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών και εργάστηκε ως βιβλιοπώλης, ως επιμελητής τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών εκπομπών και ως κειμενογράφος. Πολλά ποιήματά του έχουν μελοποιηθεί από σημαντικούς Έλληνες και ξένους μουσικοσυνθέτες, όπως ο Μίκης Θεοδωράκης, ο Θανάσης Γκαϊφύλλιας, ο Δημήτρης Παπαδημητρίου και ο Νίκος Ξυδάκης. Μετέφρασε τις «Νεφέλες» του Αριστοφάνη για το Θέατρο Τέχνης – Κάρολος Κουν και τους «Επτά επί Θήβας» του Αισχύλου για το ΔΗΠΕΘΕ Πατρών. Το 1994 τιμήθηκε με το Β’ Κρατικό Βραβείο Ποίησης για το έργο του «Παραλογή» και το 2011 βραβεύτηκε για το σύνολο του ποιητικού του έργου από την Ακαδημία Αθηνών (Ίδρυμα Πέτρου Χάρη). Το 2022 τιμήθηκε από την Προεδρία της Δημοκρατίας με τον Χρυσό Σταυρό του Τάγματος της Τιμής. Έργα του μεταφράστηκαν στα γερμανικά, τα γαλλικά, τα ιταλικά και τα αλβανικά και έχουν συμπεριληφθεί σε ανθολογίες στα αγγλικά, βουλγαρικά, γαλλικά, γερμανικά, γεωργιανά, ισπανικά, ιταλικά, κινεζικά, ουγγρικά, πολωνικά, ρουμανικά, τσέχικα και φινλανδικά.
Αιωνία η μνήμη του. Καλό Παράδεισο
Ο Δήμος Ιωαννιτών αποχαιρετά τον Μιχάλη Γκανά
Με βαθιά θλίψη αποχαιρετά ο Δήμος Ιωαννιτών έναν από τους πιο σημαντικούς και αγαπητούς ποιητές της σύγχρονης Ελλάδας, τον Μιχάλη Γκανά, σημειώνοντας ότι υπήρξε ένας δημιουργός, που, με το έργο του, κατάφερε να αποτυπώσει με μοναδικό τρόπο το αίσθημα, τις μνήμες και την ψυχή της Ηπείρου, συνδέοντας αδιάρρηκτα την ποίηση με τα Γιάννενα. Όπως αναφέρεται στο δελτίο Τύπου που εξέδωσε ο Δήμος Ιωαννιτών:
«Η ποιητική του συλλογή “Γυάλινα Γιάννενα” αποτελεί μια απόδειξη της βαθιάς σχέσης, που είχε με την πόλη μας. Μέσα από τους στίχους του, οι αναμνήσεις και οι εικόνες της πόλης, της λίμνης και της ηπειρώτικης γης ζωντανεύουν, αναδεικνύοντας την ομορφιά και τη μοναδικότητα των Ιωαννίνων.
Ο Μιχάλης Γκανάς, με την πολυδιάστατη συμβολή του στον ελληνικό πολιτισμό, κατέκτησε επάξια μια ξεχωριστή θέση στις καρδιές όλων. Η απώλειά του αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στον λογοτεχνικό κόσμο αλλά και σε όλους εμάς, που θα τον θυμόμαστε πάντα με σεβασμό και ευγνωμοσύνη.
Εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια στην οικογένειά του, τους οικείους του και σε όλους όσοι τον αγάπησαν και εμπνεύστηκαν από την ποίησή του.
Η μνήμη του Μιχάλη Γκανά θα παραμείνει ζωντανή, όπως και οι λέξεις του που μιλούν για τα Γιάννενα, τη γη και την ψυχή της Ηπείρου».
Έργα του Μιχάλη Γκανά:
«Ποίηση», εκδ. Καστανιώτης, 1975.
«Παραλογή», εκδ. Καστανιώτης, 1993
«Ακάθιστος δείπνος», εκδ. Καστανιώτης, 1994 (1η έκδοση, εκδ. Κείμενα, 1978)
«Τα μικρά: 1969-1999: άγνωστα και γνωστά ποιήματα», εκδ. Καστανιώτης, 2000
«Στίχοι», εκδ. Μελάνι, 2002
«Ο ύπνος του καπνιστή», εκδ. Καστανιώτης, 2003
«Γυάλινα Γιάννενα», εκδ. Καστανιώτης, 2004 (1η έκδοση, 1989)
«Άσμα ασμάτων», εκδ. Μελάνι, 2005 (διασκευή)
«Μητριά πατρίδα: αφήγημα», εκδ. Μελάνι, 2007 (1η έκδοση, εκδ. Κείμενα, 1981, επανέκδοση: εκδ. Καστανιώτης, 1989)
«Μαύρα λιθάρια», εκδ. Καστανιώτης, 2007 (1η έκδοση, εκδ. Κείμενα, 1980, επανέκδοση: εκδ. Καστανιώτης, 1993)
«Γυναικών: μικρές και πολύ μικρές ιστορίες», εκδ. Μελάνι, 2010
«Άψινθος», εκδ. Μελάνι, 2012
«Ποιήματα 1978-2012», εκδ. Μελάνι, 2013
«Χριστουγεννιάτικη ιστορία», εκδ. Μελάνι, 2014.
Πηγή: kimintenia.com, agon.gr
kimintenia 