Το φοιτητικό κίνημα του 1-1-4

Ο άγνωστος 3ψήφιος αριθμός γίνεται σύμβολο
Δημοκρατίας και Ελευθερίας μιας ολόκληρης γενιάς

Ο άγνωστος αριθμός 114 που έγινε σύνθημα της νεολαίας το ’60. Το αίτημα «15% για την παιδεία» και οι συγκρούσεις με την αστυνομία για περισσότερα δικαιώματα

Το φοιτητικό κίνημα του 1-1-4 έδρασε δυναμικά τη δεκαετία του ’60. Το 114, που γράφτηκε μυστηριωδώς στους τοίχους της Αθήνας, δεν ήταν απλά ένας αριθμός αλλά το τελευταίο άρθρο του Συντάγματος, το οποίο έλεγε ότι η τήρησή του επαφίεται στον πατριωτισμό των Ελλήνων. Κάτω από αυτή την αρχή οι φοιτητές ξεκίνησαν αγώνες για την παιδεία, τη δημοκρατία και τον εκσυγχρονισμό της κοινωνίας.

Αιματηρές συγκρούσεις των φοιτητών στο κέντρο της Αθήνας είχαν ως αποτέλεσμα πολλούς νεκρούς και εκατοντάδες τραυματίες. Οι πρώτες διαδηλώσεις δεν ήταν για τα προβλήματά τους, αλλά για το Κυπριακό με αφορμή τους απαγχονισμούς αγωνιστών από τον βρετανικό στρατό.

Σημαντικές προσωπικότητες που έζησαν τα γεγονότα και πρωταγωνίστησαν, περιγράφουν πώς παρακολουθούνταν καθημερινά μέσα και έξω από τα πανεπιστήμια από το σπουδαστικό τμήμα της Ασφάλειας. Το φοιτητικό κίνημα αντέδρασε στον ασφυκτικό έλεγχο με δυναμικές πορείες και διεκδίκησε χρήματα για την παιδεία, ενώ μετά τις εκλογές του 1961 διαδήλωσε για περισσότερη ελευθερία και ατομικά δικαιώματα. Από αυτήν τη γενιά βγήκε το διαχρονικό αίτημα 15% για την Παιδεία.

Ακόμα μία άγνωστη στους πολλούς τολμηρή πράξη του κινήματος για την καταγγελία του κρατικού αυταρχισμού, υπήρξε η κρυφή ανάβαση δύο φοιτητών, του Αιμίλιου Ζαχαρέα και του Θανάση Τσιώκου, στον ιερό βράχο της Ακρόπολης, στις 18 Ιουλίου 1962, όπου ύψωσαν την ελληνική σημαία με το νούμερο 114.

1959: Η σιωπηλή διαμαρτυρία για το φοιτητικό εισιτήριο καταλήγει σε σοβαρά επεισόδια

Το κίνημα αυτό υπήρξε ο δυναμικός προπομπός της φοιτητικής αντίστασης κατά της Χούντας των Συνταγματαρχών. Γι’ αυτό θεωρείται μια αδικημένη γενιά καθώς η λάμψη του Πολυτεχνείου «σκέπασε» την δική της συνεισφορά στους αγώνες για ελευθερία και Δημοκρατία.