Κάστανα και Ποίηματα

Τα κάστανα κι ο καστανάς στη γωνιά του δρόμου… Μια εικόνα κι ένας καρπός της ελληνικής φύσης άρρηκτα συνυφασμένα με τον χειμώνα και τις παγωνιές του. Ας δούμε πώς αποτυπώθηκαν στη γραφή των ποιητών και της παράδοσης του τόπου μας…

Συνέχεια

Μαρμελάδα κάστανο

Μια υπέροχη μαρμελάδα που μπορείτε να απολαύσετε αλειμμένη στο ψωμί αλλά και ως συστατικό σε πολλά γλυκά στα οποία χαρίζει την ξεχωριστή γεύση αυτού του χειμωνιάτικου καρπού

Συνέχεια

Μουσταλευριά το γλυκό του Σεπτέμβρη

Η μουσταλευριά είναι ένα φθινοπωρινό γλυκό με υψηλή θρεπτική αξία. Όπως προδίδει και το όνομά της, παρασκευάζεται από μούστο και αλεύρι! Αν έχετε φρέσκο μούστο αξίζει να φτιάξετε μουσταλευριά και να γευτείτε όλη τη νοστιμιά του φρέσκου χυμού των σταφυλιών.

Συνέχεια

Τρύγος, ένα απέραντο διαχρονικό πανηγύρι σε όλη την Ελλάδα

Ο Τρύγος και το κρασί στην Ελλάδα του χθες και του σήμερα

Μπαίνοντας ο Σεπτέμβρης, σε όλη την Ελλάδα, από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας, ξεκινάει ο τρύγος, μια εργασία κοπιαστική και απαιτητική, μα ταυτόχρονα χαρά και γιορτή, σωστό πανηγύρι στο οποίο συμμετέχει ολόκληρη η οικογένεια και η τοπική κοινωνία. Όμορφα πράγματα, απλά, αριστοτεχνικά, λες, βαλμένα μέσα στη ζωή των ανθρώπων της Ελληνικής υπαίθρου και στην Ελληνική παράδοση, δημιουργώντας αισθήματα και συναισθήματα που έδιναν νόημα και χρώμα στη ζωή, αλλά που τώρα έγιναν δυστυχώς λήθη… Χρόνο με το χρόνο, από τη δεκαετία του 1960 περίπου και μετά, ένα – ένα όσο μεγάλωναν οι γονείς μας εγκαταλείπονταν τ’ αμπέλια. Θράσεψε ο τόπος με άλλα σπάρτα. Ποτίστηκαν τα χώματα με φυτοφάρμακα και δηλητήρια ξενόφερτα… Ο τρύγος, όπως τον ξέραμε, μόνο σε λαογραφικά πανηγύρια γίνεται πια για φολκλορικούς λόγους. Ελάχιστοι τρυγούν πλέον με τον παραδοσιακό τρόπο. Ο τρύγος έχασε την παλαιά του αίγλη… Το πάτημα στα πατητήρια αντικαταστάθηκε με πιεστήρια, αλεστικές και διαχωρεστικές ή φυγοκεντρικές μηχανές. Η μεταφορά γίνεται πλέον σε πλαστικά δοχεία ή κλούβες φορτωμένα σε αγροτικά αυτοκίνητα. Πού να βρεθούν κάρα και μουλάρια… Ο καθαρισμός των βαρελιών γίνεται με χημικά καθαριστικά, δίχως να μοσχοβολάει πια το ξύλο του βαρελιού όπως θυμόμαστε… Μόνο το κόψιμο των σταφυλιών γίνεται ακόμη παραδοσιακά. Αλλά χωρίς πίτες, τσίπουρο, κολατσό και μια στάλα ξεκούραση από όλο εκείνο το χαρούμενο σμήνος ανθρώπων που με γέλια, φωνές και τραγούδια χαιρόταν τον τρυγητή…

Συνέχεια

Φάβα… ο πλούτος της απλότητας!

Φάβα είναι η ευρύτερα διαδεδομένη ονομασία του μαγειρεμένου όσπριου λαθούρι. Ως φαγητό, η φάβα έχει υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες και είναι χαμηλή σε λιπαρά, αφού περιέχει μόνον ένα γραμμάριο λίπους ανά 350 θερμίδες (1.500 kJ) μερίδας. Οι περισσότερες από τις θερμίδες της προέρχονται από πρωτεΐνες και σύνθετους υδατάνθρακες. Είναι κυρίως γνωστή ως μία από τις φυσικές τροφές με την υψηλότερη περιεκτικότητα διαιτητικών ινών, που βοηθούν στην καλή λειτουργία του πεπτικού μας συστήματος, προσφέροντας ταυτόχρονα το αίσθημα του κορεσμού, που μας κρατάει χορτάτους για πολλές ώρες! Η πιο ονομαστή φάβα είναι της Σαντορίνης, αν και καλλιεργείται ευρύτατα και σε πολλά ακόμα νησιά μας και περιοχές της χώρας. Είναι μία συνταγή που παρασκευάζεται πανεύκολα και προσφέρει ένα λιτό, αλλά εξαιρετικά νόστιμο και θρεπτικό κυρίως πιάτο ή συνοδευτικό για πολλά εδέσματα. Η φάβα είναι ένας διάσημος κρασομεζές για την παρέα αλλά και μία ιδανική επιλογή για τη νηστεία και το Σαρακοστινανό μας τραπέζι.

Συνέχεια

Βανίλια υποβρύχιο

Ένα γλυκό, μυρωδάτο ταξίδι στον χρόνο, μια ανάμνηση από τα ζεστά καλοκαιρινά απογεύματα της παιδικής ηλικίας…

Συνέχεια

Ούζο, τσικουδιά, τσίπουρο, ρακή!

Ούζο, τσικουδιά, τσίπουρο, ρακή. Τα ελληνικά ποτά διατηρούν το δικό τους φανατικό κοινό που τα προτιμά έναντι των ξενόφερτων αλκοολούχων. Η ιστορία τους στον ελλαδικό χώρο χρονολογείται εδώ και πολλούς αιώνες. Πόσοι όμως γνωρίζουν σε τι διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τη σύσταση και τη διαδικασία παραγωγής τους;

Συνέχεια

Ιούλιος ο Αλωνάρης

Αλώνι, Σίφνος (φωτ.: Ζαχαρίας Στελλάς)

Γ. Τσαρούχης, Ιούλης

«Στ’ αλώνια καλοσάρωτα και ξεχορταριασμένα θα ξαπλωθούν οι θημωνιές ξανθόμαλλες πλεξίδες», λέει ο ποιητής μας Γεώργιος Δροσίνης. Ιούλιος ο αλωνάρης, αλωνιστής, αλωνίτης, αλωνιάτης, αλωνευτής, χαλαζάρης, δευτερόλης, δευτερογιούλης, Αηλιάς ή Αηλιάτης, Φουσκομηνάς, Χασκομηνάς, Γυαλιστής ή Γυαλινός, Αηκερατίτης και Χορτοκόπος. Ονομασίες που συναντάμε σε διάφορα μέρη της Ελλάδας και δηλώνουν συνήθως τις γεωργικές δουλειές ή συνήθειες, που ίσχυαν τον Ιούλιο, για κάθε τόπο.

Συνέχεια

Ακόμα μια φορά μέσα στις κερασιές

«Ακόμα μια φορά μέσα στις κερασιές τα δυσεύρετα χείλη σου.
Ακόμα μια φορά μέσα στις φυτικές αιώρες τ’ αρχαία σου όνειρα.
Μια φορά μέσα στ’ αρχαία σου όνειρα τα τραγούδια που ανάβουν και χάνονται.
Μέσα σ’ αυτά που ανάβουν και χάνονται τα ζεστά μυστικά του κόσμου
Τα μυστικά του κόσμου»

Οδυσσέας Ελύτης, «Η συναυλία των Γυακίνθων» (Προσανατολισμοί)

Συνέχεια

Θερισμός

«Όταν ο ήλιος κολυμπήσει σαν ποτάμι σ’ έναν κάμπο αθέριστο»

Θερισμός, κάπου στη Δυτική Μακεδονία (Ιούνιος 1957),
σε μία από τις ωραιότερες φωτογραφίες του Δημήτρη Χαρισιάδη

Συνέχεια

Ανθισμένη αμυγδαλιά!

Σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς να είσαι σαν τη μυγδαλιά!

Σύμβολο ελπίδας, τύχης και μακροζωίας, η αμυγδαλιά ανθίζει μες στη βαρυχειμωνιά. Δεν φοβάται ούτε το κρύο, ούτε τον χιονιά και τ’ αγριοκαίρια. Η φύση της είναι η δύναμη της αγάπης. Αποστολή της να χαρίζει ελπίδα. Προορισμός της να υμνεί τη Ζωή! Η αμυγδαλιά δεν κάνει μόνο έναν από τους ωραιότερους καρπούς, αλλά γεμίζει και με τα ομορφότερα άνθη. Τα περίφημα λευκά και ροζ άνθη της αμυγδαλιάς που δίνουν το δικό τους προμήνυμα για την άνοιξη. Όπως ακριβώς συμβαίνει σήμερα ολόγυρα μας!

Συνέχεια

Φλεβάρης, το στερνοπούλι του Χειμώνα!

Αετομηλίτσα Γράμμος

Φεβρουάριος, ο Κουτσός, ο Γκουζούκης, ο Κούντουρος, ο Κλαδευτής

Ο δεύτερος μήνας του έτους, με διάρκεια 28 ημέρες για τα κοινά έτη και 29 ημέρες για τα δίσεκτα. Αρχικά ήταν ο δωδέκατος και τελευταίος μήνας του Ρωμαϊκού ημερολογίου.

Γύρω στο 153 π.Χ, όταν ο Ιανουάριος έγινε ο πρώτος μήνας του Ρωμαϊκού ημερολογίου, ο Φεβρουάριος καθιερώθηκε ως δεύτερος, θέση που διατηρεί μέχρι σήμερα στο δωδεκάμηνο πολιτικό ημερολόγιο. Με την ημερολογιακή μεταρρύθμιση του Ιουλίου Καίσαρα το 45 π.Χ. ο Φεβρουάριος είχε 29 μέρες τα κοινά έτη και 30 μέρες στα δίσεκτα. Όμως, το 4 π.Χ. ο αυτοκράτορας Οκταβιανός Αύγουστος αφαίρεσε από τον Φεβρουάριο μία μέρα και την προσέθεσε στον Αύγουστο, που ήταν αφιερωμένος στο πρόσωπό του. Το όνομά του προέρχεται από το λατινικό ρήμα februare (εξαγνίζω, καθαίρω), λόγω των τελετών εξαγνισμού και καθαρμού που τελούνταν στη Ρώμη (Februa και Feralia), από τις οποίες προέρχονται οι μεταγενέστερες γιορτές των Απόκρεω και οι εκδηλώσεις του Καρνάβαλου. Τον Φεβρουάριο γιορτάζονταν στην Αρχαία Ρώμη και οι γιορτές:

Συνέχεια

O Άγιος Τρύφων

1η Φεβρουαρίου

Άγ. Τρύφων, Ι.Ν. Αγ. Τρύφωνος Παλλήνης (agtrifonas.webnode.gr)

«Σὺ δὲ Τρύφων τί; τὸ ξίφος θνήσκω φθάσας.
Καιρὸς δὲ τίς σου τοῦ τέλους; Νουμηνία.
Ἐν Φεβρουαρίοιο Τρύφων πρὸ τομῆς θάνε πρώτῃ»

Βίος, μαρτύριον καὶ θαύματα τοῦ Ἁγίου Μεγαλομάρτυρος Τρύφωνος τοῦ θαυματουργοῦ

Τῇ Α’ τοῦ αὐτοῦ μηνός (Φεβρουαρίου), Μνήμη τοῦ Ἁγίου Μάρτυρος Τρύφωνος

Ο Άγ. Τρύφων (ΙΝ Κοιμήσεως Θεοτόκου Νέο Καρλόβασι, Σάμος) (syndesmosklchi.blogspot.com)
Συνέχεια

Θησαυροί της νησιωτικής Ελλάδας στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς

Η Ανδριώτικη Βεγγέρα, το Μελεκούνι της Ρόδου, η Κεραμική παράδοση της Σίφνου, τα Πανηγύρια της Ικαρίας, οι Μάντρες της Λήμνου και η Καλαντήρα της Νισύρου, από σήμερα αποτελούν προστατευόμενα έθιμα, παραδοσιακές τέχνες και κοινωνικές τελετουργίες της άυλης πολιτιστικής κληρονομιάς των Ελλήνων.

Συνέχεια

Το λιομάζωμα

Vincent van Gogh, «Το μάζεμα της ελιάς» (La cueillette des olives),
Δεκ. 1889, Αθήνα, Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή

Το λιομάζωμα

Τις παγωμένες μέρες του χειμώνα το λιομάζωμα γινόταν πολύ δύσκολο. Μόλις ξημέρωνε ο Θεός την μέρα ο κόσμος ξεχύνονταν στα χωράφια. Θυμάμαι τις γυναίκες τυλιγμένες με χοντρά πλεκτά στην πλάτη και το λαιμό, με μαντήλες στο κεφάλι να προσπαθούν να γεμίσουν το καλάθι τους!

Συνέχεια

Κάστανα …εκλεκτά, οφέλημα και αγαπημένα!

Τι πρέπει να γνωρίζουμε για τον αγαπημένο χειμωνιάτικο καρπό;

Τα κάστανα υπήρξαν ανέκαθεν ένας από τους πιο δημοφιλείς καρπούς! Ψημένα ή βραστά, ως έδεσμα ή ως γλύκισμα, τα κάστανα με τη μοναδική και φίνα γεύση τους και την εξαιρετική θρεπτική τους αξία κατέχουν μια από τις πρώτες θέσεις στη γαστρονομία του χειμώνα. Η εικόνα του καστανά στις γωνιές της πόλης, το ψήσιμό τους στο τζάκι, η παρουσία τους στη γέμιση της χριστουγεννιάτικης γαλοπούλας, αλλά και τα σιροπιαστά μαρόν γλασέ στο βάζο μας, συνδέουν τα κάστανα με την οικογενειακή θαλπωρή, την εκλεκτή διατροφή και τις γιορτινές μέρες!

Συνέχεια