Ό,τι μας φοβίζει είναι κάτι αβοήθητο που επιζητεί την αγάπη μας (Ράινερ Μαρία Ρίλκε)

«Ίσως όλοι οι δράκοντες της ζωής μας να είναι πριγκίπισσες που περιμένουν
μονάχα να μας δουν να πράττουμε -έστω μία φορά- με ομορφιά και θάρρος.
Ίσως οτιδήποτε μας φοβίζει δεν είναι, στην πιο βαθιά ουσία του,
παρά κάτι αβοήθητο που απλά επιζητεί την αγάπη μας»

Rainer Maria Rilke, «Γράμματα σ’ ένα νέο Ποιητή»
(μτφρ. Μάριος Πλωρίτης, εκδ. Ίκαρος)

Συνέχεια

Η αλεπουδίτσα

«Ανάμεσα στα αγριόπευκα και κάτω από τα πυκνά αγιοκλήματα και τα βατόμουρα πέρασε μια καστανόξανθη και σιωπηλή ύπαρξη, με την ήρεμη αρχοντιά των πλασμάτων του δάσους, με την ομορφιά στα μάτια και στα μέλη κι ένα λαμπερό χρώμα, που λίγες γυναίκες με περίσκεψη θα το αποτολμούσαν. Λυγερή, με βλέμμα καθαρό, στάθηκε για μια στιγμή κατάντικρυ στον ήλιο -μια χρονιάρικη αλεπουδίτσα μ’ ολοστρόγγυλο κεφαλάκι και βελούδινες πατουσίτσες, κι έπειτα τρύπωσε στη σκιά. Ένα σκληρό σφύριγμα ακούστηκε μεσ’ απ’ το δάσος κι η αλεπού όρμησε προς εκείνο το κάλεσμα…».

Mary Webb, «Η αλεπουδίτσα»
(μτφρ: Άννα Σικελιανού, εκδ. Νεφέλη, Αθήνα 1988, απόσπασμα)

Συνέχεια

Μύριζε φύκι και αστρολούλουδο

Sir John William Waterhouse, The Lady of Shalott, 1888 (Tate Britain, London)

«Μ’ αν είναι να ξαναφανεί, να μας θυμίσει πάλι πως υπάρχει,
θα ‘ναι με τίποτε αστραπές, με τίποτε βροχούλες,
και αν θελήσει να δείξει ότι μας αγαπά,
θα ‘ναι με κάνα κυματάκι στα πόδια μας,
με καμιά ψιχάλα στα μάγουλά μας
ή μ’ ένα ψάρι της θάλασσας στο ψαροκόφινό μου …»

Jean Giraudoux, «Ondine», 1938, μτφρ. Οδ. Ελύτης, 1973

Συνέχεια

Ερωμένη (Πωλ Ελυάρ)

Ερωμένη

Paul Éluard

Είναι ορθή στα βλέφαρα μου
και τα μαλλιά της στα δικά μου.
Έχει το σχήμα των χεριών μου,
κρατά το χρώμα των ματιών μου.
Την καταπίνει η σκιά μου
καθώς την πέτρα ο ουρανός.
Ορθάνοιχτα τα μάτια της για πάντα,
να ησυχάσω δεν μ’ αφήνει.
Κατάφωτα τα όνειρά της
τους ήλιους εξατμίζουν,
με κάνουν να γελώ, να κλαίω και να γελώ,
Μιλώ, χωρίς να έχω τίποτα να πω…

Συνέχεια

Ερωμένη

Paul Éluard

Είναι ορθή στα βλέφαρα μου
και τα μαλλιά της στα δικά μου.
Έχει το σχήμα των χεριών μου,
κρατά το χρώμα των ματιών μου.
Την καταπίνει η σκιά μου
καθώς την πέτρα ο ουρανός.
Ορθάνοιχτα τα μάτια της για πάντα,
να ησυχάσω δεν μ’ αφήνει.
Κατάφωτα τα όνειρά της
τους ήλιους εξατμίζουν,
με κάνουν να γελώ, να κλαίω και να γελώ,
Μιλώ, χωρίς να έχω τίποτα να πω…

Συνέχεια

Το Αστερόπαιδο (Oscar Wilde)

Ελεύθερη μετάφραση – απόδοση: Σοφία Παυλάκη, Δικηγόρος

Μια σύμβαση η ομορφιά, μια παραδοξότητα την οποία προσκυνούμε όλοι. Το Αστερόπαιδο όσο ήταν ένας άγγελος ομορφιάς είχε έναν τραγικά κακό χαρακτήρα. Προκλητικός, υπερόπτης, εριστικός, εγωκεντρικός, κακότροπος, καταπιεστικός. Όταν το προπέτασμα της ισχύος του αυτής καταρρέει καθώς συνειδητοποιεί ότι είναι γέννημα μιας ρακένδυτης και άσχημης ζητιάνας, η εξωτερική του ομορφιά χάνεται και ο κόσμος του συντρίβεται μέσα σε λίγα λεπτά. Και τότε ξεκινά το απείρως ομορφότερο εσωτερικό ταξίδι της αληθινής, της πνευματικής και ηθικής του αναγέννησης, πρώτα με την αναζήτηση της ζητιάνας μητέρας του για να της ζητήσει να το συγχωρήσει και στη συνέχεια με όλη την αλλαγή στη συμπεριφορά και στον αξιακό του κώδικα που συντελούνται στην ψυχή και στον χαρακτήρα του. Η ομορφιά του προσώπου και του σώματος μοιάζει για τον Γουάιλντ η γενεσιουργός αιτία της ηθικής συντριβής του ανθρώπου. Η ηθική και η αισθητική ομορφιά (εσωτερική και εξωτερική, αντίστοιχα) κονταροχτυπιούνται σκληρά στο Αστερόπαιδο. Γεννιέται από άλλους, αλλά ανατρέφεται από καλούς, ταπεινούς, φτωχούς ανθρώπους. Ωστόσο μεγαλώνοντας αναπτύσσει μια ανίκητη κακοτροπία. Το έργο αυτό του Ουάιλντ μιλά, μέσα από ένα παραμύθι, για τη φύση των ανθρώπων, την επιρροή της ανατροφής αλλά κυρίως για την ηθική πτώση στην οποία μπορεί να σε οδηγήσει η εξωτερική ομορφιά παρά το περιβάλλον στο οποίο μεγαλώνεις, αλλά και για το δύσκολο και τραχύ ταξίδι της αυτοσυνειδησίας, της ωριμότητας, της μεταστροφής και τελικά της επιστροφής. Ένα παραμύθι για παιδιά, γραμμένο ωστόσο για τον κόσμο των μεγάλων όπου οι κάθε είδους εγωισμοί βασιλεύουν οδηγώντας σε προσωπικές τραγωδίες και σε συλλογικά ναυάγια. Μια ιστορία που αξίζει να διαβαστεί σε κάθε ηλικία, μπολιασμένη με το αιώνιο και πανανθρώπινο μήνυμα της παραβολής του ασώτου αλλά και με τα σπέρματα της κάθαρσης της αρχαίας ελληνικής θεατρικής παράδοσης. Στο Αστερόπαιδο η μεταμόρφωση έρχεται μέσα από τη βίωση ακραίων καταστάσεων. Και η ηθική αναγέννησή του θα συμβεί καθώς θα εκτεθεί σε ένα πλέγμα κινδύνων στους οποίους το εμπλέκει ο γερο-μάγος του παραμυθιού. Μια ιστορία που ξεφεύγει από το συμβατικό, ξεκάθαρο τέλος. Που «ματώνει» και συντρίβει τον ήρωά της, προκειμένου στο τέλος να τον εξαγνίσει. Και που σε βάζει σε γόνιμες, πολύτιμες σκέψεις για το δράμα και το μυστήριο της ανθρώπινης ύπαρξης, για το θαύμα της ομορφιάς, το αμέτρητο βάθος της μητρικής αγάπης, τη μετάνοια, τη δύναμη της συγνώμης, την απώλεια, τη συνείδηση. Καλή ανάγνωση!

Συνέχεια

Οι πασκαλιές και τα ρόδα (Λουί Αραγκόν)

Οι πασκαλιές και τα ρόδα

Louis Aragon

Henri Matisse, Bouquet

Ω μήνες των ανθήσεων μεταμορφώσεων μήνες
Μάη πού πήγες αίθριος Γιούνη από μαχαιριά
Ποτές τα ρόδα δεν ξεχνώ τις πασκαλιές εκείνες
Κι όσους για πάντα η άνοιξη στις δίπλες της κρατά.

Μου μένει η πλάνη η τραγική στη μνήμη δια βίου
Κείνος ο ήλιος η Πομπή το πλήθος κ’ οι φωνές
Τ’ άρματα αγάπες ξέχειλα τα δώρα του Βελγίου
Σαν το μελίσσι να βουίζει ο δρόμος τ’ αχανές
Ο αλόγιστος ο θρίαμβος την έριδα να ωχραίνει
Να ’ναι προσχέδια αίματος τα πορφυρά φιλιά
Κι αυτοί που θα πεθάνουνε στ’ οχύρωμα στημένοι
Λουσμένοι απ’ έναν έξαλλο λαό στην πασκαλιά.

Δε θα ξεχάσω πια ποτές τους κήπους της Γαλλίας
Ωραίους σα λειτουργικά βιβλία καιρών παλιών
Τ’ άγχος εκείνο των βραδιών και της ανησυχίας
Σ’ όλο το δρόμο τ’ άρωμα των τριανταφυλλιών
Τ’ άνθη που διαψεύδανε τον πανικό εναγώνια
Τους στρατιώτες πώφευγαν στου φόβου τα φτερά
Τ’ αλλόφρονα ποδήλατα τα ειρωνικά κανόνια
Των δήθεν κατασκηνωτών τα χάλια μια φορά.

Μόνο δεν ξέρω ο στρόβιλος γιατί τόσων εικόνων
Σ’ ένα γνωστό κάθε φορά σημείο με παρατά
Στη Σαιντ-Μαρτ ‘Ενας στρατηγός Πυκνάδες των θαμνώνων
Κάποια έπαυλη νορμανδική στο δάσος κει μπροστά
Όλα σωπαίνουν Ο εχτρός στον ίσκιον ησυχάζει
Πως το Παρίσι εδόθηκε μας είπαν προς τ’ αργά
Των ρόδων και των πασκαλιών η μνήμη θα με σφάζει
Δε θα ξεχνώ δυο αγάπες μας που χάσαμε γοργά.

Ω εσάς της Φλάντρας πασκαλιές πρωτόμερες ακόμα
Ώχρα που απλώνει ο θάνατος στα μάγουλα νεκρού
Κ’ εσείς της υποχώρησης μπουκέτα ως ρόδα χρώμα
Χρώμα φωτιάς απόμακρης τριαντάφυλλα του Ανζού.

(μτφρ.: Αλέξανδρος Μπάρας, πρώτη δημοσίευση «Νέα Εστία»,
έτος ΙΘ’, τόμ. 38ος, τεύχ. 442, 15 Νοεμβρίου 1945)

Συνέχεια

Καλιγούλας (Αλμπέρ Καμύ)

Αλμπέρ Καμύ (1913-1960)

Ο Αλμπέρ Καμύ (Alber Camus) είναι μία από τις μεγαλύτερες πνευματικές φυσιογνωμίες του 20ού αιώνα. Έγραψε δοκίμια, θέατρο, μυθιστορήματα και κατόρθωσε να επιτύχει και ως φιλόσοφος και ως λογοτέχνης. Μετείχε ενεργά στην αντίσταση εναντίον του φασισμού και εγκαίρως κατήγγειλε τη βαρβαρότητα του Σταλινισμού. Ο ίδιος αρνείται την ένταξή του στον υπαρξισμό. Είναι βαθιά ανθρωπιστής και προσπάθησε να απαντήσει στο παράλογο του θανάτου.

Συνέχεια

Τα χρόνια της νιότης… (Αλμπέρ Καμύ)

Albert Camus
7 Νοεμβρίου 1913 – 4 Ιανουαρίου 1960

Ο βραβευμένος με Νόμπελ λογοτεχνίας, κορυφαίος γάλλος συγγραφέας, φιλόσοφος και στοχαστής Αλμπέρ Καμύ έφυγε από τη ζωή πριν 62 χρόνια, σαν σήμερα, στις 4 Ιανουαρίου 1960, σε αυτοκινητιστικό δυστύχημα στο Παρίσι.

Συνέχεια

Η καύση των βιβλίων

«Η καύση των βιβλίων»

του Bertolt Brecht

Όταν το καθεστώς διέταξε να καούν δημοσίως τα «βλαβερά» βιβλία, οι δρόμοι γέμισαν καρότσες που κουβαλούσαν βιβλία από παντού.
Τότε εκεί στην πυρά, ένας κυνηγημένος ποιητής, από τους πιο ξακουστούς, μελετώντας τη λίστα των καταδικασμένων να καούν διαπίστωσε έντρομος ότι τα δικά του έργα είχαν ξεχαστεί!
Έτρεξε στο γραφείο του και συνέταξε μία επιστολή προς τους δυνάστες.
«Κάψτε με!», έγραφε με το μεταξένιο του φτερό.
«Κάψτε με. Μη μου το κάνετε αυτό. Μη με αφήνετε μόνο».
«Δεν είπα πάντα την αλήθεια στα βιβλία μου;».
«Και τώρα μου φέρεστε σαν να ήμουν ψεύτης».
Για τούτο σας προστάζω: «Κάψτε με!».

Συνέχεια

Ο Γκαίτε για την κατάκριση

Στο σπίτι του Γκαίτε μαζεύονταν τα βράδια κάποιοι φίλοι του και συζητούσαν γύρω από διάφορα θέματα, της θρησκείας, των τεχνών, των γραμμάτων και των επιστημών. Το μόνο θέμα για το οποίο απαγορευόταν να μιλούν, ήταν τα ελαττώματα των απόντων. Ο οικοδεσπότης και μέγας άνθρωπος των γραμμάτων σιχαινόταν όσο τίποτε άλλο την κατάκριση.

Συνέχεια

Γιώργος Σεφέρης – Οδυσσέας Ελύτης, τα Νόμπελ της ελληνικής Ποίησης

Δύο Βραβεία Νόμπελ για την ποίηση που υμνεί τον ελληνικό κόσμο, το κάλλος και την αγάπη

Οι κυριότεροι εκπρόσωποι της Γενιάς του ’30. Όρθιοι από αριστερά: Δ. Πετσάλης, Η. Βενέζης, Ο. Ελύτης, Γ. Σεφέρης, Α. Καραντώνης, Σ. Ξεφλούδας, Γ. Θεοτοκάς. Καθήμενοι από αριστερά: Α. Τερζάκης, Κ. Δημαράς, Γ. Κατσίμπαλης, Κ. Πολίτης και Α. Εμπειρίκος

Συνέχεια