Το κτήμα Τατοΐου και η ιστορία του

Το κτήμα Τατοΐου βρίσκεται στη θέση της αρχαίας Δεκέλειας του δήμου Μεσογείων της αρχαίας Αθήνας, περίπου 15 χλμ. βόρεια του κέντρου. Σήμερα υπάγεται διοικητικά εν μέρει στον δήμο Διονύσου και εν μέρει στον δήμο Αχαρνών – Θρακομακεδόνων ΠΕ Ανατ. Αττικής. Υπήρξε οθωμανικό τσιφλίκι μαζί με τα γειτονικά του κτήματα Μαχούνια και Λιόπεσι, ενώ το τοπωνύμιο «Τατόι» θεωρείται ότι προέρχεται από το όνομα του αλβανοβλάχου φύλαρχου Τατόη, που έζησε στην περιοχή. Μετεπαναστατικά, τα τσιφλίκια αυτά αγοράστηκαν από τον Φαναριώτη ευγενή Αλέξανδρο Καντακουζηνό, με το κτήμα να καταλήγει στον γαμπρό του, σύζυγο της θυγατέρας του Ελπίδας Σκαρλάτο – Σούτσου.

Συνέχεια

Η Βλάστη, το στολίδι της Δυτικής Μακεδονίας

Η Βλάστη Εορδαίας

Χωριό στο βορειοδυτικό τμήμα της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης, η Βλάστη υπάγεται στον Δήμο Εορδαίας και είναι χτισμένη αμφιθεατρικά, σε ένα οροπέδιο με υψόμετρο 1.240 μέτρα, σ’ ένα αλπικό οροπέδιο ανάμεσα στα βουνά Σινιάτσικο (Άσκιο) (2.222 μ.) και Μουρίκι (1.650 μ.), βόρεια της Κοζάνης και σε απόσταση 25 χιλ. από την Πτολεμαΐδα. Η ιστορία του χωριού αρχίζει τον 15ο αι. μετά την εγκατάσταση Τούρκων Κονιάρων στην κοιλάδα των Καϊλαρίων (Πτολεμαΐδα), οπότε οι χριστιανικοί πληθυσμοί, που ζούσαν εκεί, αναγκάστηκαν να μετοικίσουν σε πιο ασφαλείς και απρόσιτες περιοχές, κυρίως στα ορεινά τμήματα του Μακεδονικού χώρου.

Συνέχεια

Εδώ Πολυτεχνείο, Εδώ Πολυτεχνείο

Οι μεταδόσεις του σταθμού του Πολυτεχνείου κατά την εξέγερση του Νοέμβρη του 1973

Ο ραδιοφωνικός σταθμός του Πολυτεχνείου ήταν παράνομος ραδιοφωνικός σταθμός ο οποίος λειτούργησε για ελάχιστες ημέρες, το 1973, το τελευταίο έτος της δικτατορίας των Συνταγματαρχών με έδρα το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Ο σταθμός ξεκίνησε τη λειτουργία του στις 15 Νοεμβρίου του 1973 ύστερα από την πρωτοβουλία φοιτητών του Πολυτεχνείου για να ξεσηκώσουν τον λαό κατά της χούντας. Η πιο γνωστή φράση του είναι:

«Εδώ Πολυτεχνείο, Εδώ Πολυτεχνείο, σας μιλά ο ραδιοφωνικός σταθμός των ελεύθερων αγωνιζομένων μαθητών, των ελεύθερων αγωνιζομένων Ελλήνων».

Συνέχεια

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το μεγάλο όραμα του Νικολάου Στουρνάρη

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ), το πρώτο πανεπιστημιακό ίδρυμα της ελεύθερης Ελλάδος

«Με τα υπόλοιπα χρήματα της καταστάσεώς μου,
να κτισθή εις Αθήνας εν λαμπρόν Πολυτεχνείον»

Νικόλαος Στουρνάρης, 1852

(απόσπασμα από τη διαθήκη του)

Συνέχεια

Εδώ Πολυτεχνείο, Εδώ Πολυτεχνείο

Οι μεταδόσεις του σταθμού του Πολυτεχνείου κατά την εξέγερση του Νοέμβρη του 1973

Ο ραδιοφωνικός σταθμός του Πολυτεχνείου ήταν παράνομος ραδιοφωνικός σταθμός ο οποίος λειτούργησε για ελάχιστες ημέρες, το 1973, το τελευταίο έτος της δικτατορίας των Συνταγματαρχών με έδρα το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Ο σταθμός ξεκίνησε τη λειτουργία του στις 15 Νοεμβρίου του 1973 ύστερα από την πρωτοβουλία φοιτητών του Πολυτεχνείου για να ξεσηκώσουν τον λαό κατά της χούντας. Η πιο γνωστή φράση του είναι:

«Εδώ Πολυτεχνείο, Εδώ Πολυτεχνείο, σας μιλά ο ραδιοφωνικός σταθμός των ελεύθερων αγωνιζομένων μαθητών, των ελεύθερων αγωνιζομένων Ελλήνων».

Συνέχεια

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, το μεγάλο όραμα του Νικολάου Στουρνάρη

Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ), το πρώτο πανεπιστημιακό ίδρυμα της ελεύθερης Ελλάδος

«Με τα υπόλοιπα χρήματα της καταστάσεώς μου,
να κτισθή εις Αθήνας εν λαμπρόν Πολυτεχνείον»

Νικόλαος Στουρνάρης, 1852

(απόσπασμα από τη διαθήκη του)

Συνέχεια

Ιακωβάτειος Βιβλιοθήκη Ληξουρίου

Η Ιακωβάτειος Βιβλιοθήκη Ληξουρίου, μία από τις σημαντικότερες βιβλιοθήκες των Επτανήσων, φιλοξενεί χιλιάδες βιβλία που χρονολογούνται από τις αρχές του 16ου αιώνα, καθώς επίσης και μουσείο εκθεμάτων με αντικείμενα της Κεφαλονιάς από την ίδια περίοδο και ένα σπάνιο αρχειακό υλικό. Αριθμεί περί τους 30.000 τόμους βιβλίων και περιοδικών, που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων, ενώ η συλλογή της ανανεώνεται συνεχώς με σύγχρονα έργα. Αποτελεί έναν μοναδικής αξίας θεσμό της πνευματικής και πολιτιστικής ζωής της Κεφαλονιάς, που σφράγισε ξεχωριστά την ιστορία του τόπου και κάνει πάντοτε τους Ληξουριώτες περήφανους!

Η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη – Μουσείο Τυπάλδων – Ιακωβάτων Ληξουρίου, γνωστή ως «Ιακωβάτειος Βιβλιοθήκη», στεγάζεται σε διώροφο αρχοντικό της οικογένειας Τυπάλδου – Ιακωβάτου, που κτίστηκε το 1866 και αναπαλαιώθηκε το 1984, αλλά «χτυπήθηκε» σοβαρά από τους σεισμούς του 2014.

Είναι χαρακτηριστικό δείγμα νεοκλασικής αρχιτεκτονικής των μέσων του 19ου αιώνα, ενώ ο περιβάλλων χώρος του, που αποτελεί αναπόσπαστο τμήμα του, συμβάλλει στην προβολή του κτηρίου. Το κτίσμα αποτελείται από 14 δωμάτια, ενώ κύριο χαρακτηριστικό του αποτελούν οι οροφές των εσωτερικών χώρων που κοσμούνται από οροφογραφίες εξαιρετικής τέχνης και φατνώματα (ζωγραφιστές κοιλότητες). Ολόκληρο το κτήριο και ο περιβάλλων χώρος του κηρύχθηκαν «έργο τέχνης» από το Υπουργείο Πολιτισμού το 1968.

Πρόκειται για αξιόλογο, τυπικό δείγμα αρχιτεκτονικής της εποχής του και αποτελεί ένα μοναδικής αξίας στοιχείο της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου, που κάνει τους Ληξουριώτες περήφανους.

Το αρχοντικό κτίστηκε από τους αδερφούς Κωνσταντίνο (1795-1867), Νικόλαο (1801-1884), Χαράλαμπο (1810-1885) και Γεώργιο (1814-1882), που ήταν τέκνα του Αλοϊσίου Τυπάλδου – Ιακωβάτου και της Αικατερίνης, το γένος Κρασά. Η οικογένεια του Αλοϊσίου αποτελεί κλάδο του οίκου των Τυπάλδων, που μαρτυρείται στην Κεφαλονιά από το 1408. Οι αδερφοί Τυπάλδοι – Ιακωβάτοι διακρίθηκαν για τις επιδόσεις τους στα γράμματα, στις επιστήμες και στην πολιτική ζωή της εποχής τους. Χάρη στη φιλομάθεια, στην επιμέλεια, στη βιβλιογραφία και στη συλλεκτική τους διάθεση, συγκεντρώθηκε ένας αξιόλογος αριθμός βιβλίων, αρχαίων αντικειμένων, εκκλησιαστικών εικόνων, που αποτέλεσαν μαζί με τα έπιπλα και τα πορτραίτα της οικογένειας τη βάση για τη δημιουργία ενός ιδιωτικού – οικογενειακού μουσείου και μιας από τις πλουσιότερες ιδιωτικές βιβλιοθήκες στα Επτάνησα.

Το αρχοντικό των Τυπάλδων – Ιακωβάτων περιήλθε στη μοναδική απόγονο και κληρονόμο της οικογένειας, Αικατερίνη Ιακωβάτου – Τουλ, της οποίας τα παιδιά, εκτελώντας επιθυμία της μητέρας τους, δώρισαν το οίκημα και ό,τι αυτό περιείχε στο ελληνικό Δημόσιο, το έτος 1963, με τον όρο να ιδρυθεί και να στεγαστεί σε αυτό Βιβλιοθήκη – Μουσείο. Ούτως, με κοινή απόφαση του Υπουργού Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και του Υπουργού Οικονομικών, ιδρύθηκε το 1963 στο Ληξούρι η περίφημη «Ιακωβάτειος Βιβλιοθήκη», με την επωνυμία «Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη – Μουσείο Ληξουρίου Τυπάλδων – Ιακωβάτων», η οποία υπάγεται στο Υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και λειτουργεί ως νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου (ΝΠΔΔ).

Στο ισόγειο του κτηρίου στεγάζεται η Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη Ληξουρίου, η οποία αριθμεί περίπου 30.000 τόμους βιβλίων και περιοδικών, που έχουν εκδοθεί από το 16ο αι. έως και σήμερα, πολλά από τα οποία είναι σπάνια και δυσεύρετα και καλύπτουν ευρύ φάσμα ενδιαφερόντων, επιστημονικών και ψυχαγωγικών. Μεταξύ άλλων, φιλοξενούνται χειρόγραφα, ενδιαφέροντα αντικείμενα ιστορικής αξίας και σπάνιο αρχειακό υλικό, ανάμεσα στο οποίο συγκαταλέγεται μεγάλο μέρος του Αρχείου της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης.

Στον όροφο λειτουργεί Μουσείο, όπου εκτίθενται κειμήλια της οικογένειας Τυπάλδου – Ιακωβάτου και φυλάσσεται το Αρχείο της με πολύ ενδιαφέρον υλικό. Η συλλογή της Βιβλιοθήκης εμπλουτίζεται διαρκώς και με νέα έργα, ενώ λειτουργεί και Τμήμα σύγχρονου βιβλίου, από το οποίο με μια απλή διαδικασία οι ενδιαφερόμενοι εγγράφονται και μπορούν να δανείζονται βιβλία.

Τόσο ο κύριος όσο και ο κατάλληλα διαμορφωμένος προαύλιος χώρος του κτηρίου φιλοξενούν αξιόλογες πολιτιστικές και εκπαιδευτικές εκδηλώσεις, μουσικές, λογοτεχνικές και εν γένει καλλιτεχνικές βραδιές, εκθέσεις κ.ά. τις οποίες πλαισιώνει ένθερμα το κοινό. Στο Κέντρο Πληροφόρησης της Βιβλιοθήκης οι υπολογιστές χρησιμοποιούνται δωρεάν.

Η Ιακωβάτειος Βιβλιοθήκη διοργανώνει ξεναγήσεις του κοινού στους χώρους της και δέχεται επισκέψεις σχολείων, φοιτητών, ερευνητών, τουριστών κ.ά. Επίσης δέχεται φοιτητές για πρακτική εξάσκηση κυρίως στους τομείς της Μουσειολογίας και των Δημοσίων σχέσεων. Το έργο των υπευθύνων στηρίζουν και πλαισιώνουν και οι φίλοι της Βιβλιοθήκης, μέσω του εθελοντισμού.

Μετά τους σεισμούς του 2014 που έπληξαν την περιοχή, η Ιακωβάτειος Βιβλιοθήκη ανέστειλε τη λειτουργία της για αρκετά χρόνια, προκειμένου ν’ αποκατασταθούν οι σοβαρές ζημιές που υπέστη. Από τις αρχές του φετινού καλοκαιριού προχωρά σε σταδιακή επαναλειτουργία των υπηρεσιών της.

Στοιχεία επικοινωνίας: Ληξούρι Κεφαλληνίας, ΤΚ: 282 00, τηλέφωνο: (+30) 26710 91325, email: mail@vivl-lixour.kef.sch.gr

Πηγές:
http://vivl-lixour.kef.sch.gr/?lang=el
periferiaristas.blogspot.gr
localit.gr

Δικαστικό Μέγαρο Ναυπλίου

Το Δικαστικό Μέγαρο Ναυπλίου, χορηγία του μεγάλου Έλληνα ευεργέτη Ανδρέα Συγγρού, περατώθηκε το 1911, σε σχέδια του Αναστάσιου Σταματιάδη. Στο κτήριο, που είναι δομημένο σύμφωνα με τον νεοκλασικό ρυθμό, στεγάζεται σήμερα και εφετείο.

Η είσοδος του Μεγάρου κοσμείται με τις προτομές του Αναστασίου Πολυζωίδη και του Γεωργίου Τερτσέτη, δύο σπουδαίων μορφών που υπηρέτησαν την ελληνική δικαιοσύνη με υποδειγματική συνέπεια. Και οι δύο έμειναν γνωστοί για τη σθεναρή τους στάση στη Δίκη των οπλαρχηγών της Ελληνικής Επαναστάσεως, Θεοδώρου Κολοκοτρώνη, Δημητρίου Πλαπούτα και άλλων, όταν, το 1834, οι τελευταίοι κατηγορήθηκαν για συνωμοσία κατά της Αντιβασιλείας. Ο πρόεδρος του δικαστηρίου Αναστάσιος Πολυζωίδης και ο δικαστικός Γεώργιος Τερτσέτης αρνήθηκαν να υπογράψουν το πρακτικό της αποφάσεως για τη θανατική καταδίκη των οπλαρχηγών. Και οι δύο απολύθηκαν για αυτήν τους τη στάση, αργότερα ωστόσο αθωώθηκαν και αποκαταστάθηκαν στα δικαστικά τους καθήκοντα.

Στο νότιο τμήμα της πλατείας Δικαστηρίων βρίσκεται το μνημείο του ήρωα της Ελληνικής Επαναστάσεως, που έμεινε γνωστός με την επωνυμία «Νικηταράς». Ο Νικήτας Σταματελόπουλος, όπως ήταν το πραγματικό του όνομα, υπήρξε σπουδαίος πολεμιστής. Διετέλεσε μάλιστα για ορισμένο διάστημα αρχηγός της πολιορκίας του Ναυπλίου.

Νικηταράς

Το μνημείο του Νικηταρά ανήγειρε το 1926 η Ασπασία Ποταμιάνου ύστερα από επιθυμία του συζύγου της Ναυπλιώτη πολιτικού, Ηλία Ποταμιάνου, και έχει τη μορφή αναθηματικής στήλης. Στη βάση της έχει αποδοθεί σε έξεργο ανάγλυφο σκηνή μάχης, με τον Νικηταρά να σκοτώνει με το μαχαίρι του έφιππο Τούρκο πολεμιστή.

Στην πρόσοψη του μνημείου είναι χαραγμένα τα παρακάτω λόγια:

ΝΙΚΗΤΑ ΝΙΚΗΤΑΡΑ
ΤΩ ΤΟΥΡΚΟΦΑΓΩ
ΗΛΙΑΣ ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ
ΗΓΕΙΡΕ

Ο γλύπτης που σχεδίασε το μνημείο ήταν ο Αντώνιος Σώχος, ανιψιός του Λαζάρου Σώχου, του δημιουργού του ανδριάντα του Κολοκοτρώνη. Ο Σώχος φαίνεται ότι εμπνεύστηκε αυτή τη σκηνή από μία τοιχογραφία του Πέτερ φον Ες που απεικονίζει τον Νικηταρά στη μάχη των Δερβενακίων. Στην πίσω όψη της βάσης της στήλης έχουν χαραχτεί στίχοι του μεγάλου Έλληνα ποιητή Κωστή Παλαμά, αφιερωμένοι στον Νικηταρά.

«Εδώ στην πέτρα ασάλευτος ο στρατηγός Νικήτας
ο τουρκοφάγος αθλητής του Γένους νέος Ακρίτας
Πάντ’ ανθισμένη ας την κρατά τη δάφνη των Ελλήνων
και στων πολέμων την ιερή φωτιά και στων κινδύνων».

H θέση του μνημείου Νικηταρά παλιότερα ήταν στο κέντρο της πλατείας Δικαστηρίων -σήμερα πλατεία Νικηταρά- μπροστά από την δυτική είσοδο του Δικαστικού Μεγάρου, αλλ’ αργότερα μετακινήθηκε στη γωνία της ίδιας πλατείας. Οι κάτοικοι της περιοχής θεωρούν ότι το μνημείο υποβαθμίζεται στο σημείο που βρίσκεται, αφού μένει απαρατήρητο από τους επισκέπτες.

Πηγές:
Νέλλη Χρονοπούλου, Μάρω Βουγιούκα, Βασίλης Μεγαρίδης, «Οδωνυμικά του Ναυπλίου», έκδ. Δήμου Ναυπλιέων, 1994.
nafplio-tour
argolikivivliothiki.gr