Υμνώντας την ομορφιά στο έργο του ποιητή Γεωργίου Δροσίνη

Sophie Anderson, «Portrait of girl»

Λογοτέχνης, ακαδημαϊκός και ένας εκ των σημαντικοτέρων εκπροσώπων της Νέας Αθηναϊκής Σχολής, όπως και ο Κωστής Παλαμάς, με τον οποίο υπήρξε στενός φίλος, ο ποιητής της «Ανθισμένης αμυγδαλιάς» Γεώργιος Δροσίνης χρησιμοποίησε τη δημοτική γλώσσα από τις πρώτες του δημιουργίες και άντλησε στοιχεία από τα δημοτικά τραγούδια και τη λαϊκή μας παράδοση. Το πολυδιάστατο έργο του αποτελεί μια ξεχωριστή κληρονομιά και μια μοναδική προσφορά στα Ελληνικά γράμματα. Ο Γεώργιος Δροσίνης απεβίωσε στην Κηφισιά, σαν σήμερα, στις 3 Ιανουαρίου 1951.

Ἡ Πίστη

Δέν ἔχεις Πίστη, ὅταν τά στάχυα σου
προσμένεις νά γενοῦν σιτάρι,
κι ἀπ’ τ’ ἄκαρπο δεντρί πού κέντρωσες,
προσμένεις καρπερό βλαστάρι.

Πίστη ἔχεις, ὅταν ἀπ’ τό χέρσωμα
κι ἀπ’ τ’ ἀστραποκαμένα ξύλα
προσμένεις τούς καρπούς ὁλόδροσους
καί καταπράσινα τά φύλλα.

Δέν ἔχεις Πίστη, ὅταν τ’ ἀπόβραδο
προσμένεις νά προβάλουν τ’ ἀστρα,
καί μέ τοῦ πετεινοῦ τό λάλημα
νά φέξει ἡ αὐγή ροδογελάστρα.

Πίστη ἔχεις, ὅταν -ὅσο ἀλόγιστο
καί πλάνο ὁ νοῦς σου κι ἄν τό ξέρει-
προσμένεις ἥλιο τά μεσάνυχτα
κι ἀστροφεγγιά τό μεσημέρι.

Δέν ἔχεις Πίστη, ὅταν, πιστεύοντας,
ρωτᾶς τήν κρίση καί τή γνώση,
δέν ἔχεις Πίστη, ὅταν τήν πίστη σου
στό λογικό ἔχεις θεμελιώσει.

Πίστη ἔχεις, ὅταν κάθε σου ὄνειρο
τό ἀνάφτεις στόν βωμό της τάμα,
κι ἄν κάποιο τάμα σου εἶναι ἀδύνατο,
προσμένεις νά γενεῖ τό θαῦμα.

Γεώργιος Δροσίνης

Γεώργιος Δροσίνης (1859-1951)
Ποιητής και πεζογράφος, από τους
πρωτοπόρους της Νέας Αθηναϊκής Σχολής

O Γεώργιος Δροσίνης ήταν ποιητής, πεζογράφος και δημοσιογράφος. Γεννήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου 1859, σ’ ένα αρχοντικό της Πλάκας. Καταγόταν από οικογένεια αγωνιστών του Μεσολογγίου. Χάρη στη φιλομάθειά του, αλλά και στις οικονομικές δυνατότητες που είχαν οι γονείς του, σπούδασε νομικά και φιλολογία στο Πανεπιστήμιο της Αθήνας και στη συνέχεια Ιστορία της Τέχνης στη Λειψία, στη Δρέσδη και στο Βερολίνο.

Από το 1889 ως το 1897 υπήρξε διευθυντής του περιοδικού «Εστία», που ο ίδιος μετέτρεψε σε εφημερίδα το 1894. Την ίδια περίοδο ίδρυσε και διηύθυνε τα περιοδικά «Εθνική Αγωγή» και «Μελέτη», καθώς και το ετήσιο «Ημερολόγιον της Μεγάλης Ελλάδος». Το 1899 μαζί με τον Δημήτριο Βικέλα ίδρυσαν το «Σύλλογο προς διάδοσιν ωφελίμων βιβλίων», που εξέδωσε λογοτεχνικά έργα, λαογραφικές και άλλες μελέτες. Το 1901 ίδρυσε τις σχολικές βιβλιοθήκες και το 1908 το εκπαιδευτικό μουσείο. Συνέβαλε επίσης στην ανέγερση του Οίκου Τυφλών, της Σεβαστοπούλειας Επαγγελματικής Σχολής και της Ελληνικής Λαογραφικής Εταιρίας.

Από το 1914 ως το 1923 διετέλεσε τμηματάρχης Δημοτικής Εκπαίδευσης του Υπουργείου Παιδείας, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη σύνταξη του Ιστορικού Λεξικού της Ελληνικής Γλώσσας και στην εφαρμογή του εκπαιδευτικού προγράμματος του Ελευθέριου Βενιζέλου. Το 1924, υπό τη διεύθυνσή του, οργανώθηκε το Μουσείο Κοσμητικών Τεχνών. Έγινε τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών από την ίδρυσή της το 1926, διατέλεσε ο πρώτος Γραμματέας των Δημοσιευμάτων του Ιδρύματος (1926-1928) και τιμήθηκε με το Αριστείο των Γραμμάτων και Τεχνών.

Στο χώρο της λογοτεχνίας πρωτοεμφανίστηκε το 1879 με ποιήματά του στα περιοδικά «Ραμπαγάς» και «Μη Χάνεσαι». Ένα χρόνο αργότερα κυκλοφόρησε η πρώτη του ποιητική συλλογή υπό τον τίτλο «Ιστοί Αράχνης», η σταδιοδρομία του, όμως, ως νέου ποιητή άρχισε το 1884 με τη συλλογή «Ειδύλλια».

Ποιητής της νέας αθηναϊκής σχολής -όπως και ο Κωστής Παλαμάς, με τον οποίο υπήρξε στενός φίλος- χρησιμοποίησε τη δημοτική γλώσσα από τις πρώτες του δημιουργίες και άντλησε στοιχεία από τα δημοτικά τραγούδια και τη λαϊκή παράδοση. Ως πεζογράφος, χρησιμοποίησε αρχικά την καθαρεύουσα, για να στραφεί κι εκεί αργότερα στη δημοτική, με το διήγημά του «Το βοτάνι της αγάπης» (1901). Πέθανε στις 3 Ιανουαρίου 1951, στην Κηφισιά.

Η «ανθισμένη αμυγδαλιά»

Η Δροσίνα Δροσίνη – Μελετοπούλου ήταν η 16χρονη εξαδέλφη του ποιητή
Γεωργίου Δροσίνη, η οποία του ενέπνευσε το ποίημα «Ανθισμένη αμυγδαλιά»

Την ιστορία ενός από τα πιο γνωστά και αγαπημένα τραγούδια της παλιάς Αθήνας μας αφηγείται ο Γιάννης Καιροφύλας στο βιβλίο του «Η Αθήνα και οι Αθηναίοι 1834-1934». Την ιστορία του διηγήθηκε η ίδια η ηρωίδα που ενέπνευσε τους γνωστούς στίχους στον ποιητή, η Δροσίνα Δροσίνη – Μελετοπούλου, κόρη του Δημητρίου Δροσίνη από το Μεσολόγγι και εξαδέλφη τού ποιητή Γεωργίου Δροσίνη. Λόγω του ατίθασου και ανυπότακτου χαρακτήρα της, ο πατέρας της Δροσίνας επέλεξε να την γράψει εσωτερική στο Αρσάκειο. Στην Αθήνα άλλωστε έμενε και ο θείος της Χρηστάκης Δροσίνης και η Δροσίνα πήγαινε στο σπίτι του για να περάσει τις διακοπές των Χριστουγέννων και του Πάσχα, κοντά στα εξαδέλφια της Κάκια και Γεώργιο Δροσίνη. Ο νεαρός τότε ποιητής συνόδευε την αδελφή και την εξαδέλφη του στους περιπάτους και τα θεάματα.

Όταν η Δροσίνα κόντευε τα 17, κάποιον χειμώνα τόσο γλυκό που ξεγέλασε τις αμυγδαλιές και άνθισαν πριν την ώρα τους, κατέβηκε μαζί με την Κάτια στον κήπο τού σπιτιού που βρισκόταν στη γωνία των οδών Πανεπιστημίου και Πεσμαζόγλου. Κοριτσάκια και οι δύο άρχισαν να κυνηγιούνται μέσα στον κήπο που τον στόλιζαν, μεταξύ άλλων δένδρων, και δύο ανθισμένες αμυγδαλιές. Τόση ήταν η ομορφιά τους που η Δροσίνα σταμάτησε για να τις θαυμάσει και να τις αγκαλιάσει. Άρχισε να τους μιλάει και να τις αγγίζει. Εκείνες όπως ήταν φυσικό δεν απάντησαν και η μικρή Δροσίνα άρχισε να τις τραντάζει.

Η ίδια διηγείται στον Γιάννη Καιροφύλα (Η Αθήνα και οι Αθηναίοι 1834-1934, Φιλιππότης, 1995, σ.119): «Το τι συνέβη ήταν αφάνταστο. Σε δύο δευτερόλεπτα βρέθηκα κάτω από μια καταρρακτώδη ανθορροή. Τα μαλλιά μου, οι ώμοι, τα μπράτσα μου ήταν γεμάτα από απαλά ανθόφυλλα μυγδαλιάς». Η εξαδέλφη της την πλησίασε, γέλασαν και κάθισαν στον κήπο να συνεχίσουν την κοριτσίστικη κουβεντούλα τους. Ύστερα από λίγο κατέβηκε και ο Γεώργιος Δροσίνης που τόση ώρα τις παρακολουθούσε από το παράθυρο τού γραφείου του. Το υπέροχο θέαμα της νέας κοπέλας ανάμεσα στις αμυγδαλιές του είχε δώσει έμπνευση για να γράψει τους τόσο γνωστούς στίχους του:

Ετίναξε την ανθισμένη αμυγδαλιά
με τα χεράκια της
και γέμισ’ από τα’ άνθη η πλάτη, η αγκαλιά
και τα μαλλάκια της.

Αχ, χιονισμένη σαν την είδα την τρελή
γλυκά τη φίλησα
της τίναξα όλα τα’ άνθη από την κεφαλή
κι έτσι της μίλησα:

«Τρελή, να φέρης στα μαλλιά σου τη χιονιά
τι τόσο βιάζεσαι;
Μόνη της θάρθη η άγρια βαρυχειμωνιά,
δεν το στοχάζεσαι;»

Τοῦ κάκου τότε θὰ θυμᾶσαι τὰ παλιὰ
τὰ παιχνιδάκια σου,
κοντὴ γριούλα μὲ τὰ κάτασπρα μαλλιὰ
καὶ τὰ γυαλάκια σου.

Η ταινία «Ανθισμένη αμυγδαλιά» (1959) είναι μια μεταφορά από το ομώνυμο θεατρικό έργο του Δημήτρη Γιαννουκάκη και αναφέρεται στον Δροσίνη και στην παλιά Αθήνα. Η ιστορία του έργου εκτυλίσσεται στα γραφικά σοκάκια της Πλάκας με τα παραδοσιακά καφενεδάκια της εποχής και τους ολάνθιστους κήπους των σπιτιών. Εκεί θα συναντήσουμε και ένα παραδοσιακό ιδιοκτήτη καφενείου. Εκείνος είναι ερωτευμένος με την ρομαντική κοπέλα που κατοικεί στο σπίτι απέναντι από το μαγαζί του. Αυτή είναι ερωτευμένη με το νεαρό ποιητή Γεώργιο Δροσίνη κάτι το οποίο βρίσκει εντελώς αντίθετη τη μητέρα της που της προορίζει για σύζυγο το γιατρό που παρακολουθεί τη νεαρή. Η κοπέλα αρνείται πεισματικά να δεχτεί αυτό το γάμο και περιμένει την επιστροφή του νεαρού ποιητή από την Γερμανία που έχει πάει για σπουδές.

Από την ταινία «Ανθισμένη αμυγδαλιά» (1959), σε σενάριο Δημήτρη Γιαννουκάκη και σκηνοθεσία Χρήστου Αποστόλου. Στην Πλάκα, περί τα τέλη της δεκαετίας του 1880, επί Χαριλάου Τρικούπη, ο καφετζής, κυρ-Παναγιωτάκης (Νίκος Σταυρίδης) του σύρει τα εξ αμάξης για τους νέους φόρους που επιβάλλει… Γι’ αυτό και θα ‘θελε να γίνει Πρωθυπουργός…! Ο Ανδρέας Μπάρκουλης υποδύεται τον ποιητή Γεώργιο Δροσίνη και η νεαρή Κάκια Αναλυτή την αγαπημένη του:

Χῶμα Ἑλληνικὸ

Χώμα δροσισμένο με νυχτιάς αγέρι,
χώμα βαφτισμένο με βροχή του Μάη,
χώμα μυρισμένο απ’ το καλοκαίρι,
χώμα ευλογημένο, χώμα που γεννάει
μόνο με της Πούλιας την ουράνια χάρη,
μόνο με του ήλιου τα θερμά φιλιά,
το μοσχάτο κλήμα, το ξανθό σιτάρι,
τη χλωρή τη δάφνη, την πικρήν ελιά!

Γεώργιος Δροσίνης

«Αμαρυλλίς» είναι το όνομα μια όμορφης διώροφης βίλλας στην Κηφισιά. Εδώ πέρασε τα τελευταία 13 χρόνια της ζωής του ο Γεώργιος Δροσίνης. Σήμερα στεγάζει ένα μουσείο με μοναδικά ντοκουμέντα από τη ζωή και τη δράση του μεγάλου Έλληνα λογοτέχνη:

Πηγές: orthodoxianewsagency.gr, history.arsakeio.gr, sansimera.gr, eltube.gr

kimintenia.wordpress.com

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s